Đột phá mạnh mẽ, tạo nền tảng vững chắc đưa đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới

Báo cáo cũng nhấn mạnh, nhiều quyết sách chiến lược mang tính đột phá đã được triển khai quyết liệt. Đặc biệt, cuộc cách mạng về đổi mới, sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy và đơn vị hành chính; đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân tiếp tục được cải thiện và không ngừng nâng cao. 

Nhìn lại năm 2025 và cả nhiệm kỳ vừa qua, đất nước đã ghi dấu những đột phá mang tính chiến lược, toàn diện trên các lĩnh vực, từ sắp xếp, tinh gọn bộ máy, hoàn thiện thể chế, giữ vững ổn định vĩ mô, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, đến phát triển hạ tầng, khoa học - công nghệ và bảo đảm an sinh xã hội. Những kết quả quan trọng, nổi bật đạt được không chỉ khẳng định bản lĩnh, trí tuệ và năng lực lãnh đạo, điều hành của Đảng, Nhà nước mà còn tạo nền tảng vững chắc để đất nước vững bước tiến vào kỷ nguyên phát triển nhanh, bền vững, hiện đại và thịnh vượng.

Các đại biểu dự phiên thảo luận trong ngày làm việc thứ ba, Đại hội XIV của Đảng.

Đột phá tinh gọn bộ máy, cải cách thể chế, giải phóng nguồn lực cho phát triển

Bước đột phá mang tính cách mạng thể hiện trong tinh gọn bộ máy và tổ chức chính quyền địa phương theo mô hình hai cấp, gắn với đẩy mạnh phân cấp, phân quyền. Chính phủ chủ động tham mưu Bộ Chính trị và triển khai quyết liệt cuộc cải cách có tính chất chiến lược, tạo chuyển biến căn bản trong tổ chức và vận hành hệ thống chính trị.

Theo đó, số bộ, cơ quan ngang bộ được giảm còn 17 bộ và 5 cơ quan thuộc Chính phủ; đồng thời cắt bỏ toàn bộ tổng cục, tinh giản mạnh các cục, vụ, chi cục và đơn vị sự nghiệp, tiếp tục sắp xếp lại doanh nghiệp nhà nước. Từ ngày 1-7-2025, mô hình chính quyền địa phương mới chính thức vận hành với 34 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, bỏ cấp huyện, còn 3.321 xã. Nhờ đó, biên chế hành chính giảm 145 nghìn người, chi thường xuyên tiết kiệm khoảng 39 nghìn tỷ đồng mỗi năm.

Việc tổ chức lại bộ máy và địa giới hành chính không chỉ là điều chỉnh về cơ cấu mà thể hiện tư duy cải cách quản trị quốc gia mang tính dài hạn. Các khâu trung gian được tinh giản, khả năng phối hợp và hiệu quả điều hành được nâng cao. Chính phủ triển khai đồng bộ các giải pháp bảo đảm bộ máy mới vận hành thông suốt, ổn định, góp phần thúc đẩy xây dựng nền hành chính kiến tạo, lấy người dân làm trung tâm phục vụ.

Bước tiến rõ rệt trong đổi mới tư duy và phương thức xây dựng, hoàn thiện thể chế thể hiện ở việc Chính phủ kiên trì tháo gỡ các rào cản pháp lý, xử lý những điểm nghẽn cản trở phát triển, qua đó nâng cao hiệu quả huy động và sử dụng nguồn lực. Chỉ tính riêng từ cuối năm 2024 đến nay, nhiều luật, nghị quyết được trình và ban hành, đặc biệt là 10 nghị quyết có tính đột phá trong các lĩnh vực then chốt; trong đó 8 nghị quyết đã được ban hành gồm Nghị quyết 57, 59, 66, 68, 70, 71, 72, 79, tập trung vào khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, hội nhập quốc tế, xây dựng và thi hành pháp luật, phát triển kinh tế tư nhân, kinh tế nhà nước, bảo đảm an ninh năng lượng, giáo dục - đào tạo và y tế. Đồng thời, Chính phủ trình Quốc hội thông qua 99 dự án luật, nghị quyết; ban hành 377 nghị định và 6 nghị quyết để tháo gỡ các vướng mắc trong quá trình thực thi pháp luật.

Cải cách thủ tục hành chính tiếp tục được đẩy mạnh theo hướng thực chất. Đề án 06 về dữ liệu dân cư, định danh và xác thực điện tử phát huy hiệu quả, góp phần nâng cao chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp. 3.085/4.888 thủ tục hành chính liên quan sản xuất, kinh doanh (63,1%); 2.371/6.974 điều kiện kinh doanh (33,9%), được đơn giản hoá hoặc cắt giảm; nhờ đó rút ngắn 29.308/89.721 ngày giải quyết thủ tục (32,7%); tiết giảm chi phí tuân thủ khoảng 48,6/120 nghìn tỷ đồng/năm (40,5%).

Bên cạnh đó, Chính phủ tập trung xử lý các ngân hàng yếu kém và nhiều dự án, doanh nghiệp chậm tiến độ, kém hiệu quả kéo dài qua nhiều nhiệm kỳ; rà soát, tháo gỡ gần 1.200 dự án, cơ sở nhà đất với tổng giá trị ước khoảng 675 nghìn tỷ đồng đã được đưa vào vận hành trở lại; đồng thời tiếp tục xử lý khoảng 3.000 dự án khác, qua đó giải phóng nguồn lực lớn, tạo động lực mới cho phát triển kinh tế.

Đột phá hạ tầng, mở rộng không gian phát triển

Phát triển kết cấu hạ tầng tiếp tục được xác định là một trong ba đột phá chiến lược được Chính phủ triển khai quyết liệt. Hàng loạt công trình giao thông, năng lượng, logistics, đô thị, y tế, giáo dục và hạ tầng số quy mô lớn, hiện đại, đồng bộ đã và đang được hoàn thành, tạo sức lan tỏa mạnh mẽ, gia tăng giá trị đất đai, nâng cao năng lực cạnh tranh và thu hút đầu tư, từng bước đưa Việt Nam trở thành điểm kết nối quan trọng của khu vực và thế giới.

Theo số liệu thống kê, đến hết năm 2025, cả nước đưa vào khai thác 3.345km đường cao tốc, vượt 803km so với mục tiêu; hoàn thành 1.711km đường ven biển, vượt chỉ tiêu Đại hội XIII đề ra. Riêng năm 2025, ba đợt tổng khởi công và khánh thành đã ghi nhận 564 dự án hạ tầng trọng điểm với tổng vốn hơn 5,14 triệu tỷ đồng, trong đó vốn tư nhân chiếm khoảng 75%, cho thấy hiệu quả huy động nguồn lực xã hội. Gần 140 công trình lớn đã phát huy hiệu quả, thúc đẩy liên kết vùng, tăng cường kết nối trong nước và quốc tế, mở ra không gian phát triển mới.

Cùng với đó, khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số có bước tiến rõ nét. Việt Nam vươn lên nhóm đầu ASEAN về đầu tư và chỉ số AI, cải thiện thứ hạng trên bảng xếp hạng đổi mới sáng tạo toàn cầu. Ba trụ cột Chính phủ số, xã hội số và công dân số từng bước hình thành trên nền tảng hạ tầng số hiện đại.

Hạ tầng viễn thông tiếp tục được củng cố với mạng 5G phủ trên 90% dân số; Trung tâm Dữ liệu quốc gia đi vào vận hành, đưa Việt Nam vào nhóm 5 quốc gia làm chủ toàn diện hệ sinh thái 5G. Tuyến cáp quang đất liền quốc tế dài 3.900km qua 5 nước ASEAN do Việt Nam làm chủ góp phần giữ vững an ninh, ổn định kết nối dữ liệu. Phong trào “Bình dân học vụ số” được triển khai sâu rộng, nâng cao kỹ năng số cho người dân.

Trên các bảng xếp hạng quốc tế, vị thế Việt Nam tiếp tục được cải thiện, đặc biệt trong hệ sinh thái khởi nghiệp và trí tuệ nhân tạo, khẳng định tiềm năng phát triển mạnh mẽ trong kỷ nguyên kinh tế số.

Giữ vững ổn định vĩ mô, tăng trưởng cao, đời sống nhân dân không ngừng được cải thiện

Trong bối cảnh kinh tế thế giới phục hồi chậm, nhiều nền kinh tế lớn tăng trưởng ở mức thấp, GDP năm 2025 tăng 8,02%, thuộc nhóm các nền kinh tế tăng trưởng cao của khu vực và thế giới. Cùng với đó, ổn định kinh tế vĩ mô tiếp tục được giữ vững, lạm phát được kiểm soát ở mức 3,31%, các cân đối lớn của nền kinh tế được bảo đảm; bội chi ngân sách, nợ công, nợ chính phủ và nợ nước ngoài quốc gia đều thấp hơn nhiều so với giới hạn cho phép, tạo dư địa tài khóa quan trọng cho phát triển.  

Thu ngân sách nhà nước lập kỷ lục mới, đến 31-12-2025 đạt khoảng 2,65 triệu tỷ đồng, vượt dự toán 34,74% và tăng 30,3% so với cùng kỳ năm 2024, trong khi các chính sách miễn, giảm, gia hạn thuế, phí, lệ phí vẫn được triển khai mạnh mẽ nhằm hỗ trợ người dân và doanh nghiệp. Việt Nam thuộc nhóm những quốc gia đang phát triển thu hút FDI lớn nhất thế giới với tổng vốn FDI thu hút cả nhiệm kỳ là 184,2 tỷ USD, riêng năm 2025 đạt 38,4 tỷ USD.

Quy mô thương mại quốc tế năm 2025 đạt mức kỷ lục hơn 930 tỷ USD, trong đó xuất khẩu nông sản lần đầu tiên vượt 70 tỷ USD, đưa Việt Nam vào nhóm 20 quốc gia dẫn đầu thế giới về thương mại. Quy mô GDP đạt trên 514 tỷ USD; GDP bình quân đầu người đạt 5.026 USD, gấp hơn 1,4 lần so với năm 2020, đưa Việt Nam gia nhập nhóm nước có thu nhập trung bình cao.

Song song với phát triển kinh tế, lĩnh vực văn hóa - xã hội cũng được chú trọng, coi đây là nền tảng cho phát triển bền vững. Công tác an sinh xã hội được triển khai đồng bộ, hiệu quả; mục tiêu cơ bản xóa nhà tạm, nhà dột nát được hoàn thành sớm hơn 5 năm với hơn 334 nghìn căn nhà được xây dựng, sửa chữa. Cùng với đó, “Chiến dịch Quang Trung” hỗ trợ người dân vùng thiên tai được triển khai kịp thời; chương trình nhà ở xã hội đạt kết quả tích cực với hơn 633 nghìn căn được triển khai, riêng năm 2025 hoàn thành trên 102 nghìn căn.

Giáo dục, đào tạo và y tế tiếp tục được nâng cao. Chính sách miễn, hỗ trợ học phí cho học sinh, xây dựng 100 trường nội trú liên cấp tại các xã biên giới, cùng việc phát triển y tế chuyên sâu, y tế cơ sở và y tế dự phòng đã mang lại chuyển biến rõ rệt. Chỉ số hạnh phúc của Việt Nam năm 2025 xếp thứ 46/143, tăng 8 bậc so với năm trước, phản ánh chất lượng sống của người dân ngày càng được cải thiện.

Vững nền tảng, bền niềm tin, quyết tâm thực hiện thắng lợi mục tiêu nhiệm kỳ mới

Bước vào nhiệm kỳ mới, yêu cầu đặt ra càng rõ ràng và cấp thiết, như Báo cáo về các văn kiện trình Đại hội XIV của Đảng do đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm trình bày tại Đại hội nhấn mạnh: Phải nhìn thẳng vào sự thật, đánh giá đúng tình hình; phải quyết tâm đổi mới tư duy, hoàn thiện thể chế, nâng cao năng lực quản trị quốc gia; phải hành động mạnh mẽ, quyết liệt, đột phá, hiệu quả...

Đặc biệt, Báo cáo chỉ rõ: “Thể chế là "điểm nghẽn của điểm nghẽn" nhưng cũng là "đột phá của đột phá”, vì vậy phải “lấy thực thi làm thước đo”, kiên quyết xóa bỏ cơ chế “xin - cho”, giảm tối đa thủ tục hành chính, đẩy mạnh số hóa toàn diện và liên thông dữ liệu, lấy thời gian và chi phí của người dân, doanh nghiệp làm thước đo chất lượng cải cách.

Cùng với đột phá thể chế, Báo cáo xác định rõ ba đột phá chiến lược cần tập trung làm “thật mạnh, thật nhanh, làm đến nơi đến chốn”, trong đó nhấn mạnh tính hữu cơ: “Thể chế mở đường; nhân lực quyết định tốc độ và chất lượng; hạ tầng tạo không gian và sức bật”. Đây chính là cơ sở để tiếp tục khơi thông, giải phóng mọi nguồn lực, mở rộng không gian phát triển, nâng cao năng lực tự chủ và sức chống chịu của nền kinh tế.

Đi đôi với quyết sách là kỷ luật thực thi. Báo cáo nhấn mạnh phải kiên quyết khắc phục tình trạng “quyết sách đúng nhưng thực thi chậm”, “trên nóng, dưới lạnh”, “nói nhiều, làm ít”, gắn trách nhiệm với kết quả, lấy sự hài lòng của nhân dân làm tiêu chí đánh giá; tư tưởng xuyên suốt “dân là gốc” tiếp tục được quán triệt sâu sắc: Mọi chủ trương, chính sách phải hướng tới nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân; để “nhân dân thấy, nhân dân tin, nhân dân đồng hành và nhân dân thụ hưởng”. Tin tưởng với tinh thần đoàn kết hơn, kỷ cương hơn, sáng tạo hơn, hành động quyết liệt hơn, làm đến nơi đến chốn những đột phá chiến lược, đưa đất nước phát triển nhanh, bền vững, hiện đại và thịnh vượng trong nhiệm kỳ mới.