Trung Quốc và Canada nỗ lực sưởi ấm quan hệ song phương

Theo Tân Hoa xã, trong Tuyên bố chung đưa ra sau cuộc gặp giữa các nhà lãnh đạo, hai bên tái khẳng định các nguyên tắc và chính sách đã định hướng quan hệ Bắc Kinh-Ottawa, trong đó Canada nhấn mạnh cam kết lâu dài đối với chính sách một Trung Quốc.

Các nhà lãnh đạo hoan nghênh những tiến triển đạt được trong các cuộc đối thoại song phương gần đây, đồng thời cam kết tăng cường trao đổi ở tất cả các cấp và thúc đẩy hợp tác trong các lĩnh vực: Kinh tế-thương mại, năng lượng, tài chính, văn hóa, an ninh, giao lưu nhân dân... Hai bên tái khẳng định cam kết đối với chủ nghĩa đa phương, ủng hộ vai trò trung tâm của Liên hợp quốc trong các vấn đề quốc tế; bảo vệ và cải thiện hệ thống thương mại đa phương dựa trên nền tảng Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO); duy trì sự ổn định và thông suốt của chuỗi cung ứng toàn cầu.

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Thủ tướng Canada Mark Carney tại Đại lễ đường Nhân dân ở Bắc Kinh, ngày 16-1. Ảnh: Tân Hoa xã

Trước đó, trong cuộc gặp giữa Thủ tướng Trung Quốc Lý Cường và người đồng cấp Canada Mark Carney, Bắc Kinh cho biết sẵn sàng tăng cường hợp tác với Ottawa trong các lĩnh vực năng lượng sạch, công nghệ số, nông nghiệp hiện đại, hàng không vũ trụ... nhằm tạo ra nhiều động lực tăng trưởng kinh tế. Sau cuộc gặp, hai nhà lãnh đạo đã cùng chứng kiến lễ ký kết các văn kiện hợp tác giữa hai bên.

Global Times nhận định, chuyến thăm Trung Quốc của Thủ tướng Mark Carney diễn ra trong bối cảnh thế giới chứng kiến nhiều biến động địa chính trị, cũng như nhu cầu cấp thiết phải đa dạng hóa quan hệ thương mại-kinh tế.

Một cuộc thăm dò gần đây do Ipsos công bố cho thấy, hơn một nửa người dân Canada bày tỏ ủng hộ tăng cường quan hệ thương mại và các thỏa thuận kinh tế với Trung Quốc. Theo Ipsos, con số này phản ánh nhận thức ngày càng tăng, rằng Canada nên đa dạng hóa các quan hệ thương mại trong bối cảnh mối quan hệ với Washington đang “chứa đựng nhiều bất ổn”. Theo số liệu mới nhất được công bố trên trang web chính thức của Văn phòng Thủ tướng Canada, Trung Quốc là đối tác thương mại lớn thứ hai của Canada, với tổng kim ngạch thương mại hàng hóa hai chiều đạt 118,7 tỷ USD vào năm 2024.

Phát biểu với phóng viên AP sau những cuộc gặp gỡ với các lãnh đạo Trung Quốc, Thủ tướng Mark Carney cho biết, Canada đã đồng ý cắt giảm 100% thuế nhập khẩu đối với ô tô điện của Trung Quốc, với số lượng ban đầu là 49.000 xe. Đổi lại, Bắc Kinh cũng đồng ý giảm thuế đối với các nông sản nhập khẩu từ Canada, đơn cử như giảm thuế nhập khẩu hạt cải dầu-một trong những mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Canada-từ khoảng 80% xuống còn 15%.

Là thủ tướng Canada đầu tiên thăm Trung Quốc trong gần một thập kỷ qua, ông Mark Carney cho biết việc sưởi ấm lại mối quan hệ giữa Ottawa và Bắc Kinh “sẽ giúp cải thiện hệ thống quản trị toàn cầu” mà ông mô tả là "đang chịu áp lực rất lớn". Thủ tướng Canada khẳng định mục tiêu của nước này là xây dựng một nền kinh tế ít phụ thuộc vào Mỹ tại "thời điểm gián đoạn thương mại toàn cầu".

Trước đó, quan hệ song phương đã trải qua một thời kỳ căng thẳng khi dưới thời Thủ tướng tiền nhiệm Justin Trudeau, Canada “noi gương” Mỹ áp thuế 100% đối với xe điện, 25% đối với nhôm và thép nhập khẩu từ Trung Quốc. Bắc Kinh đáp trả bằng cách áp thuế nhập khẩu 100% (sau giảm còn khoảng 80%) đối với hạt cải dầu, 25% đối với thịt lợn và hải sản của Ottawa. Các mức thuế cao đã đóng cửa thị trường Trung Quốc đối với một số mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Canada.