Theo AP, Tổng thống Mỹ Donald Trump trước đó đã bày tỏ sự không hài lòng với phản ứng của châu Âu đối với chiến dịch quân sự của Washington tại Iran, thậm chí để ngỏ khả năng xem xét lại vai trò của Mỹ tại liên minh.
Thế nhưng, ngay trước thềm cuộc gặp của các Ngoại trưởng NATO tại Helsingborg, ông Trump một lần nữa khiến các đồng minh NATO hoang mang bởi quyết định điều 5.000 binh sĩ Mỹ đến Ba Lan. Tuyên bố được đưa ra chỉ vài tuần sau khi chính quyền Mỹ thông báo sẽ cắt giảm khoảng 5.000 quân tại châu Âu, làm dấy lên nhiều câu hỏi về chiến lược quân sự của Mỹ đối với NATO và an ninh châu Âu. Dù chính quyền Washington từ lâu đã cảnh báo về việc tái bố trí lực lượng tại châu Âu để tập trung cho các mối đe dọa khác, sự thiếu vắng cơ chế tham vấn phối hợp trong động thái này đã làm gia tăng quan ngại của các đồng minh NATO.
 |
| Từ trái sang: Ngoại trưởng Anh Yvette Cooper, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio và Phó tổng thư ký NATO Radmila Shekerinska tham dự cuộc họp tại Helsingborg, Thụy Điển, ngày 22-5. Ảnh: Reuters |
Ngày 22-5, phát biểu trước thềm cuộc gặp của các Ngoại trưởng NATO tại Helsingborg, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio nhấn mạnh NATO phải mang lại lợi ích cho tất cả các bên tham gia, đồng thời cho biết ông kỳ vọng cuộc họp này sẽ đặt nền tảng cho hội nghị thượng đỉnh các nhà lãnh đạo NATO tại Ankara, Thổ Nhĩ Kỳ vào cuối năm nay.
Trước đó, Tổng thư ký NATO Mark Rutte đã tìm cách giảm nhẹ lo ngại xung quanh động thái của Washington. Ông khẳng định việc Mỹ điều chỉnh lực lượng quân sự tại châu Âu sẽ được thực hiện theo lộ trình có trật tự và không làm suy giảm năng lực phòng thủ của liên minh. Phát biểu với báo giới ngày 21-5, ông Rutte nhấn mạnh việc cắt giảm 4.000-5.000 binh sĩ chủ yếu liên quan đến lực lượng luân phiên và không ảnh hưởng đến các kế hoạch phòng thủ của NATO, đồng thời khẳng định Mỹ vẫn duy trì vai trò tại châu Âu, dù liên minh cần chuẩn bị cho một thực tế mới với mức độ phụ thuộc thấp hơn vào năng lực quân sự của Washington.
Về phía Tổng thống Donald Trump, trên mạng xã hội Truth Social, ông đã lý giải quyết định điều động thêm 5.000 binh sĩ tới Ba Lan dựa trên mối quan hệ giữa ông với Tổng thống Ba Lan Karol Nawrocki, một đồng minh theo chủ nghĩa dân tộc mà ông Trump tuyên bố ủng hộ và đã giành chiến thắng trong cuộc bầu cử năm ngoái. Hiện chưa rõ thời điểm triển khai cụ thể cũng như nhiệm vụ của lực lượng bổ sung nêu trên. Tuy nhiên, động thái mới được xem là tín hiệu trấn an đối với Ba Lan-một trong những đồng minh thân cận nhất của Mỹ tại NATO và là trung tâm hậu cần quan trọng hỗ trợ Ukraine.
Dẫu vậy, các đồng minh NATO không tránh khỏi cảm thấy khó hiểu trước động thái luân chuyển quân của Mỹ. Sự không chắc chắn này khiến các đối tác châu Âu ngày càng không rõ ràng về những lĩnh vực nào họ nên ưu tiên khi xây dựng chiến lược quốc phòng. "Thật sự rất khó hiểu và không phải lúc nào cũng dễ dàng điều hướng”, Ngoại trưởng Thụy Điển Maria Malmer Stenergard cho biết.
Những động thái này diễn ra chỉ vài tuần sau khi Tổng thống Donald Trump bất ngờ tuyên bố rút 5.000 binh sĩ khỏi Đức sau bất đồng với Thủ tướng Đức Friedrich Merz liên quan tới chiến sự tại Iran. Ông Trump được cho là không hài lòng sau khi ông Merz chỉ trích chiến dịch quân sự nhằm vào Iran là thiếu tính toán và cho rằng các nhà đàm phán Mỹ đang bị Tehran “làm mất mặt”.
Một số nhà quan sát cho rằng việc điều chỉnh lực lượng phản ánh xu hướng lâu dài của Mỹ trong việc tái định vị chiến lược toàn cầu, dù các quyết định gần đây của chính quyền Tổng thống Donald Trump đã làm gia tăng tranh luận về mức độ cam kết của Washington đối với NATO.
