Theo Báo Ahram Online của Ai Cập, việc Ngoại trưởng Ai Cập Badr Abdelatty tham dự Hội nghị Ngoại trưởng BRICS tại Ấn Độ là một trong những hoạt động ngoại giao đa phương quan trọng nhất của Cairo kể từ khi gia nhập khối vào tháng 1-2024. Ông Abdelatty đã tiến hành nhiều cuộc thảo luận sâu rộng với những người đồng cấp từ Ấn Độ, Nga, Nam Phi và các quốc gia tham dự khác, tập trung vào hợp tác kinh tế, các cuộc khủng hoảng khu vực, cải cách tài chính, chuỗi cung ứng và hợp tác Nam-Nam.
 |
| Ngoại trưởng Ai Cập Badr Abdelatty (bên trái) và người đồng cấp Ấn Độ Subrahmanyam Jaishankar bên lề Hội nghị Ngoại trưởng BRICS tại New Delhi. Ảnh: sis.gov.eg |
Các cuộc gặp tại New Delhi cho thấy Ai Cập ngày càng xem BRICS là một nền tảng chiến lược quan trọng nhằm mở rộng ảnh hưởng trên trường quốc tế cũng như tại khu vực. Đối với Cairo, BRICS không đơn thuần là một cơ chế hợp tác kinh tế, càng không phải một liên minh nhằm đối trọng với phương Tây. Thay vào đó, BRICS được nhìn nhận như công cụ giúp Ai Cập đa dạng hóa chiến lược trong bối cảnh hệ thống toàn cầu đang trải qua những chuyển biến sâu sắc nhất kể từ sau Chiến tranh lạnh.
Các cuộc thảo luận giữa Ngoại trưởng Abdelatty với các quan chức Ấn Độ tập trung chủ yếu vào thương mại, đầu tư, logistics, sản xuất và kết nối, trong đó hai bên đặt mục tiêu nâng kim ngạch thương mại song phương lên 12 tỷ USD trong vòng 5 năm tới. Điều này quan trọng không chỉ bởi những con số được đưa ra mà còn bởi vị thế ngày càng nổi bật của Ấn Độ. Quốc gia Nam Á đang nhanh chóng nổi lên như một trong những trụ cột chính của nền kinh tế toàn cầu với năng lực công nghiệp mở rộng, ảnh hưởng địa chính trị gia tăng cùng vai trò ngày càng lớn trong mạng lưới công nghệ và sản xuất thế giới.
Cairo hiểu rõ rằng khả năng chống chịu của nền kinh tế trong dài hạn sẽ phụ thuộc vào mức độ hội nhập sâu hơn với các trung tâm sản xuất và thương mại tăng trưởng nhanh nhất toàn cầu. Đây cũng là lý do Ai Cập thúc đẩy chiến lược định vị mình trở thành trung tâm kinh tế và logistics khu vực, kết nối châu Phi, Trung Đông, châu Á và châu Âu. Các cuộc thảo luận liên quan đến đầu tư của Ấn Độ vào Khu kinh tế kênh đào Suez, hợp tác công nghiệp với Nga hay các đề xuất phát triển hạ tầng logistics ngũ cốc đều cho thấy cùng một tầm nhìn chiến lược: Biến Ai Cập thành một nền kinh tế cửa ngõ gắn kết với các hành lang thương mại toàn cầu mới nổi.
Vị trí địa lý là một trong những lợi thế chiến lược lớn nhất của Ai Cập. Quốc gia này nằm tại một trong những vị trí chiến lược quan trọng nhất thế giới, kết nối Địa Trung Hải với Biển Đỏ thông qua kênh đào Suez-tuyến hàng hải huyết mạch đối với thương mại và dòng chảy năng lượng toàn cầu. Trong bối cảnh chuỗi cung ứng, các tuyến vận tải biển và khả năng kết nối kinh tế ngày càng trở thành yếu tố then chốt của cạnh tranh địa chính trị, vị trí địa lý của Ai Cập tiếp tục mang lại cho nước này tầm quan trọng chiến lược lâu dài.
Tuy nhiên, chiến lược của Ai Cập trong khuôn khổ BRICS không chỉ mang tính kinh tế mà còn bao gồm cả yếu tố tài chính và địa chính trị. Tại các cuộc họp ở New Delhi, Cairo đã mạnh mẽ ủng hộ lời kêu gọi cải cách hệ thống tài chính quốc tế, đồng thời thúc đẩy vai trò của Ngân hàng Phát triển mới (NDB) của BRICS trong hỗ trợ các nền kinh tế đang phát triển. Đáng chú ý, Ai Cập cũng tận dụng các cuộc họp BRICS để củng cố vai trò như một chủ thể ngoại giao khu vực. Những vấn đề liên quan đến dải Gaza, Iran, Sudan, Libya, vùng Sừng châu Phi, an ninh Biển Đỏ và tự do hàng hải đều nổi bật trong chương trình nghị sự của Cairo tại các cuộc họp. Điều này phản ánh tham vọng rộng lớn hơn của Ai Cập trong việc định vị mình không chỉ là một bên tham gia các thể chế toàn cầu mới nổi mà còn là cường quốc khu vực có khả năng định hình các cuộc thảo luận về an ninh, ổn định và kết nối tại Trung Đông và châu Phi.
Ai Cập đang nỗ lực tận dụng vị trí địa chiến lược, mạng lưới quan hệ ngoại giao, các khoản đầu tư hạ tầng và tầm ảnh hưởng khu vực để khẳng định vai trò lớn hơn trong BRICS. Tuy nhiên, thành công của Cairo sẽ không chỉ được quyết định bởi hoạt động ngoại giao mà còn phụ thuộc vào năng lực phát triển kinh tế trong nước. Ngoại giao có thể mở đường, nhưng chỉ quá trình hiện đại hóa kinh tế mới giúp Ai Cập tận dụng trọn vẹn những cơ hội đó. Đây cũng chính là thách thức lớn nhất mà Cairo đang phải đối mặt hiện nay.
Nếu thành công trong việc chuyển vị trí địa chiến lược cùng chính sách đối ngoại đa dạng thành động lực hiện đại hóa kinh tế trong dài hạn, BRICS có thể trở thành một trụ cột quan trọng giúp Ai Cập vươn lên thành trung tâm kinh tế hàng đầu của khu vực.
