Theo BBC, trong cuộc gặp 3 bên bên lề Đối thoại Shangri-La ngày 30-5, Bộ trưởng Quốc phòng Anh John Healey cho hay, London sẽ đóng góp 150 triệu bảng Anh (201 triệu USD) cho dự án phát triển công nghệ UUV, mặc dù tổng chi phí cho dự án chưa được tiết lộ. Các dự án của AUKUS lâu nay nhận nhiều chỉ trích do tiến độ triển khai chậm chạp, như Bộ trưởng John Healey thừa nhận: "Trong một thời gian dài, chúng ta đã nói quá nhiều mà làm quá ít... Điều đó hiện đã thay đổi".
 |
Bộ trưởng John Healey (đứng giữa) tuyên bố Anh đóng góp 150 triệu bảng Anh cho dự án phát triển công nghệ UUV. Ảnh: Reuters |
AUKUS-được công bố vào năm 2021-có mục tiêu thúc đẩy "một khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương tự do, rộng mở, an toàn và ổn định", với 2 trụ cột bao gồm cung cấp cho Australia các tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân và hợp tác phát triển “các năng lực quốc phòng tiên tiến” liên quan tới 8 lĩnh vực: Các năng lực dưới biển, công nghệ lượng tử, trí tuệ nhân tạo, các năng lực mạng tiên tiến, các năng lực siêu thanh và chống vũ khí siêu thanh, tác chiến điện tử, đổi mới sáng tạo và chia sẻ thông tin. Công nghệ UUV là dự án trọng điểm đầu tiên thuộc trụ cột thứ hai của AUKUS.
Theo tuyên bố chung đưa ra sau cuộc gặp giữa Bộ trưởng Quốc phòng 3 nước, dự án mới sẽ phát triển "các thiết bị và hệ thống hỗ trợ tiên tiến" cho UUV nhằm bảo vệ cơ sở hạ tầng dưới đáy biển, thực hiện các cuộc tấn công, cũng như tiến hành các hoạt động giám sát, trinh sát và hậu cần. Bộ trưởng John Healey khẳng định, việc phát triển công nghệ UUV sẽ giúp các nước thành viên AUKUS đối phó với các mối đe dọa nhằm vào hệ thống cáp ngầm dưới biển, cũng như giúp tăng cường “khả năng răn đe ở Thái Bình Dương, Đại Tây Dương và vùng biển phía Bắc”.
Reuters cho hay, hồi tháng trước, ông John Healey từng cáo buộc Nga tiến hành một chiến dịch bí mật kiểm soát các đường dây cáp ngầm và đường ống dẫn dầu ở vùng biển phía Bắc nước Anh. Moscow đã lên tiếng bác bỏ và gọi những cáo buộc này là “vô căn cứ”. Trên thực tế, Anh và các nước châu Âu được kết nối bởi hàng loạt tuyến đường dây cáp ngầm và đường ống quan trọng chạy dưới đáy biển. Chúng giúp cung cấp khí đốt, điện năng cũng như khả năng truy cập internet cho đảo quốc sương mù. Bất cứ nguy cơ nào đe dọa làm tổn hại các tuyến cáp ngầm và đường ống dưới biển đều có thể gây đứt gãy thông tin liên lạc cũng như làm gián đoạn nguồn cung nhiên liệu cho quốc đảo này.
Trong khi đó, theo trụ cột thứ nhất của AUKUS, tàu ngầm tấn công chạy bằng năng lượng hạt nhân sẽ được chế tạo tại cả Anh và Australia để trang bị cho hải quân hai nước. Với Canberra, điều này đặc biệt có ý nghĩa bởi nó giúp nước này nâng cấp đáng kể năng lực quốc phòng. Tuy nhiên, tại Australia, ngày càng có nhiều câu hỏi được đặt ra về việc liệu dự án quốc phòng lớn nhất từ trước đến nay của đất nước có thể hoàn thành đúng thời hạn để kịp thay thế các tàu ngầm cũ kỹ của Canberra hay không.
Theo kế hoạch, các tàu ngầm trong khuôn khổ AUKUS sẽ được hoàn thành vào thập niên 2040. Trong thời gian từ nay đến đó, Mỹ và Anh sẽ luân chuyển các tàu ngầm hạt nhân của các nước này đến Australia và vào thập niên 2030, Canberra sẽ mua lại các tàu ngầm hạt nhân đã qua sử dụng của Washington. Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth mới đây tái khẳng định, kế hoạch luân chuyển các tàu ngầm hạt nhân của Mỹ và Anh qua Australia "vẫn đang được tiến hành", và rằng những nhân viên hải quân Mỹ đầu tiên dự kiến sẽ đến vào cuối năm nay. Đáp lại, Bộ trưởng Quốc phòng Australia Richard Marles cho biết căn cứ hải quân HMAS Stirling của nước này sẽ sẵn sàng tiếp nhận lực lượng tàu ngầm luân phiên vào cuối năm 2027, và mọi việc đang được tiến hành nhanh chóng nhằm thiết lập một xưởng đóng tàu ở Nam Australia để chế tạo các tàu ngầm trong khuôn khổ AUKUS.
