Chỉ trong vài tuần, giá nhiên liệu bay tăng mạnh từ 85 - 90 USD/thùng lên tới 150 - 200 USD/thùng, tạo áp lực chi phí chưa từng có đối với các hãng bay. Dù nguy cơ gián đoạn nguồn cung dầu tạm thời giảm bớt sau thỏa thuận ngừng bắn, tác động dây chuyền vẫn chưa thể đảo ngược trong ngắn hạn.
Nhiên liệu chiếm khoảng 25% chi phí vận hành, khiến các hãng hàng không buộc phải phản ứng nhanh với biến động giá dầu. Làn sóng tăng giá vé đã lan rộng trên toàn cầu, đi kèm với việc tăng phụ phí nhiên liệu và phí dịch vụ.
Hàng loạt hãng bay lớn tại châu Âu, châu Á và châu Đại Dương đã điều chỉnh giá, thậm chí tạm dừng dự báo lợi nhuận do rủi ro chi phí quá lớn. Phụ phí nhiên liệu tại một số tuyến bay tăng trên 70%, trực tiếp đẩy gánh nặng sang hành khách.
 |
Ngành hàng không toàn cầu chao đảo do xung đột Trung Đông. Ảnh chụp ngày 23-3 tại sân bay LaGuardia, New York, Mỹ. |
Ngay từ ngày 10-3, hãng hàng không Air New Zealand đã công bố tăng mạnh giá vé, trong đó vé đường dài tăng thêm 90 đô la New Zealand (khoảng 51 USD), đồng thời tạm dừng dự báo lợi nhuận cả năm. Tiếp đó, Tập đoàn Air France - KLM thông báo tăng giá vé đường dài, với giá vé khứ hồi tăng thêm 50 euro (khoảng 57 USD); hãng Thai Airways tuyên bố tăng giá vé từ 10% đến 15% để bù đắp chi phí nhiên liệu. Tại châu Âu, EasyJet cảnh báo giá vé sẽ duy trì ở mức cao suốt mùa hè. Ở châu Á, truyền thông Nhật Bản cho biết, từ tháng 6, All Nippon Airways (ANA) và Japan Airlines (JAL) sẽ tăng mạnh phụ phí nhiên liệu cho các chuyến bay quốc tế. Ngày 25-3, hãng SunExpress, liên doanh giữa Turkish Airlines và Lufthansa thông báo từ ngày 1-5 sẽ thu thêm phụ phí nhiên liệu tạm thời 10 euro (11,5 USD) mỗi hành khách trên các đường bay giữa Thổ Nhĩ Kỳ và châu Âu.
Song song, nhiều hãng triển khai cắt giảm chuyến bay và tối ưu mạng lưới khai thác. Hàng nghìn chuyến bay bị hủy hoặc điều chỉnh tần suất, cho thấy toàn ngành đang chuyển sang trạng thái phòng thủ. Áp lực chi phí cũng nhanh chóng phản ánh vào kết quả kinh doanh, với nhiều hãng ghi nhận mức tăng chi phí lên tới hàng trăm triệu USD chỉ trong một quý.
Theo Tân Hoa xã, dù thỏa thuận ngừng bắn hai tuần mở ra “khoảng lặng” tạm thời, các rủi ro mang tính cấu trúc vẫn còn nguyên. Eo biển Hormuz dù được cam kết bảo đảm an toàn lưu thông, vẫn là điểm nhạy cảm trong cạnh tranh địa chính trị.
Giám đốc Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) Fatih Birol nhận định, cuộc khủng hoảng năng lượng hiện nay có mức độ nghiêm trọng vượt nhiều tiền lệ lịch sử. Nếu căng thẳng tái leo thang, thị trường hoàn toàn có thể đối mặt với kịch bản thiếu hụt nguồn cung và giá dầu tăng trở lại. Tuy nhiên, trong dài hạn, cú sốc lần này được xem là động lực thúc đẩy chuyển đổi năng lượng toàn cầu, từ năng lượng tái tạo đến điện hạt nhân và xe điện.
Ngay sau khi thỏa thuận ngừng bắn được thiết lập, giá dầu thế giới đã giảm xuống dưới 100 USD/thùng, góp phần hạ nhiệt áp lực tức thời. Tuy nhiên, điều đó chưa đủ để đưa ngành hàng không thế giới trở lại trạng thái ổn định, khi chi phí nhiên liệu tăng cao vẫn để lại những hệ lụy rõ rệt.
Khủng hoảng năng lượng lần này không chỉ là phép thử sức chịu đựng của ngành hàng không, mà còn phản ánh sự gắn kết ngày càng chặt chẽ giữa năng lượng, địa chính trị và chuỗi cung ứng toàn cầu.
