Cụ thể, ngày 2-4, Thượng nghị sĩ Chuck Schumer (lãnh đạo phe thiểu số tại Thượng viện) và Hạ nghị sĩ Hakeem Jeffries (lãnh đạo phe thiểu số tại Hạ viện) đã phối hợp với các tổ chức vận động tranh cử của Đảng Dân chủ, bao gồm Ủy ban Chiến dịch tranh cử Thượng viện, Ủy ban Chiến dịch tranh cử Hạ viện, Hiệp hội Thống đốc và Ủy ban Toàn quốc của Đảng Dân chủ đệ đơn kiện lên Tòa án Liên bang tại Washington D.C.
 |
Tổng thống Mỹ Donald Trump phát biểu tại cuộc họp báo ở Nhà Trắng, Washington, D.C. |
Đơn kiện yêu cầu tòa án ngăn chặn sắc lệnh hành pháp mà Tổng thống Trump vừa ký hôm 31-3 vừa qua, văn kiện được mô tả là mở rộng vai trò của chính quyền liên bang trong việc quản lý bầu cử, đặc biệt nhắm vào các quy định liên quan đến bỏ phiếu qua thư và điều kiện cử tri hợp lệ.
Trong tuyên bố chung, các lãnh đạo Đảng Dân chủ cáo buộc Tổng thống Trump tìm cách làm sai lệch tiến trình bầu cử bằng cách gây khó khăn cho các nhóm cử tri như người cao tuổi, người khuyết tật, quân nhân, cư dân nông thôn và các gia đình lao động vốn phụ thuộc vào hình thức bỏ phiếu qua thư. Họ cho rằng sắc lệnh này vi phạm Hiến pháp và cam kết sẽ theo đuổi vụ kiện đến cùng nhằm bảo vệ quyền bầu cử của công dân.
Đáp lại, Nhà Trắng khẳng định những chỉ trích trên là vô căn cứ. Phát ngôn viên Abigail Jackson tuyên bố rằng chỉ có các chính trị gia Đảng Dân chủ mới phản đối những nỗ lực hợp pháp nhằm bảo đảm an ninh bầu cử, đồng thời khẳng định chỉ những công dân hợp lệ mới được tham gia bỏ phiếu. Bà nhấn mạnh, Tổng thống Trump đã tranh cử với cam kết bảo đảm tính liêm chính của bầu cử và người dân Mỹ trao cho ông quyền hạn thực hiện điều đó.
Sắc lệnh hành pháp mới của Tổng thống Trump bao gồm các biện pháp quan trọng nhằm tái cấu trúc hệ thống bầu cử qua thư. Trong đó có việc thiết lập danh sách công dân liên bang dựa trên các cơ sở dữ liệu của Chính phủ Mỹ, yêu cầu chia sẻ danh sách này với các tiểu bang trước kỳ bầu cử và trao thêm thẩm quyền cho Sở Bưu điện Mỹ (UPS) trong việc quản lý quy trình gửi và nhận phiếu bầu.
Ngoài ra, sắc lệnh còn yêu cầu cử tri phải đăng ký với hệ thống bưu điện để nhận phiếu bầu, đề xuất ngăn cản việc gửi phiếu bầu qua bưu điện đối với những người không có tên trong danh sách, cũng như yêu cầu sử dụng phong bì có mã vạch để theo dõi phiếu bầu. Bộ An ninh Nội địa phối hợp với Cơ quan An sinh Xã hội lập danh sách cử tri hợp lệ tại từng bang.
Phía Đảng Dân chủ lập luận rằng, những biện pháp này vượt quá thẩm quyền của chính quyền liên bang, xâm phạm quyền hạn của các bang trong việc tổ chức bầu cử, vi phạm nguyên tắc phân quyền, xâm phạm luật bảo mật thông tin và có thể dẫn đến việc tước quyền bầu cử của hàng triệu công dân. Trong đơn kiện, họ nhấn mạnh rằng Tổng thống Mỹ không có thẩm quyền áp đặt những thay đổi sâu rộng như vậy trên toàn quốc và cảnh báo rằng nếu được thực thi, sắc lệnh sẽ làm thay đổi căn bản sự cân bằng hiến định giữa tiểu bang và chính quyền liên bang.
Về phần mình, Tổng thống Trump cảnh báo rằng nếu không thông qua Đạo luật SAVE nhằm bảo đảm điều kiện cử tri, Đảng Cộng hòa có thể phải đối mặt với những tổn thất đáng kể trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ sắp tới. Trong bối cảnh đang có sự phản ứng nhất quán từ phía các thành viên Đảng Dân chủ tại Thượng viện, sắc lệnh hành pháp của Tổng thống Trump được xem như một bước đi chủ động của ông chủ Nhà Trắng nhằm thực thi các cải cách mà Quốc hội chưa thể thông qua.
Diễn biến này đánh dấu giai đoạn căng thẳng mới trong cuộc tranh chấp về quyền kiểm soát hệ thống bầu cử tại Mỹ, nơi các vấn đề về tính liêm chính, quyền hạn hiến định và quyền bầu cử đang trở thành tâm điểm của cuộc đối đầu giữa hai đảng.
