Đây là quyết định được đưa ra trong bối cảnh đặc biệt nghiêm trọng, khi tim ghép lần đầu suy chức năng hoàn toàn, không có dấu hiệu hồi phục, bệnh nhân đã diễn biến thành suy đa tạng và tiên lượng tử vong.
Quyết định cân não cho một cơ hội mong manh
Nam bệnh nhân 50 tuổi nhập viện trong tình trạng suy tim giai đoạn cuối do bệnh cơ tim thể giãn. Mặc dù đã được tối ưu hóa điều trị nội khoa, phân suất tống máu thất trái của bệnh nhân chỉ còn 22%. Trước mổ, bệnh nhân liên tục chuyển biến nặng với các đợt cấp của suy tim, biểu hiện bằng tình trạng khó thở dai dẳng và đau tức ngực, đe dọa trực tiếp đến tính mạng nếu không được https://www.qdnd.vn/y-te/tin-tuc/benh-vien-trung-uong-quan-doi-108-thuc-hien-ghep-tim-hai-lan-cho-mot-benh-nhan-1054735ghép tim kịp thời.
Ngày 25-7, bệnh nhân được https://www.qdnd.vn/y-te/tin-tuc/benh-vien-trung-uong-quan-doi-108-thuc-hien-ghep-tim-hai-lan-cho-mot-benh-nhan-1054735ghép tim từ một người hiến chết não. Trong những giờ đầu sau ghép, diễn biến tương đối thuận lợi. Sau khi thả kẹp động mạch chủ, quả tim hiến bắt đầu đập trở lại với sức co bóp cơ tim tốt; huyết động ổn định, chỉ cần duy trì thuốc cường tim và vận mạch liều thấp, không cần hỗ trợ ECMO. Tình trạng chảy máu được kiểm soát tốt, dịch dẫn lưu màng tim và sau xương ức ra ít.
Tuy nhiên, chưa đầy 24 giờ sau, tim ghép bắt đầu xuất hiện những dấu hiệu suy chức năng phức tạp, mức độ nặng. Chức năng co bóp của tim gần như mất hoàn toàn, buộc bệnh nhân phải được hỗ trợ tuần hoàn hoàn toàn bằng ECMO, kết hợp dẫn lưu thất trái. Bệnh nhân được xác định có tình trạng suy chức năng tạng ghép tiên phát, tiên lượng rất xấu.
 |
| Các bác sĩ thực hiện ghép tim sớm lần 2 cho nam bệnh nhân. |
Trong 48 giờ tiếp theo, dù được điều trị tích cực, chức năng tim ghép không có dấu hiệu hồi phục. Diễn biến dẫn đến suy đa tạng, tiên lượng tử vong.
Đúng thời điểm này, sau ghép lần thứ nhất 2 ngày, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 tiếp nhận một trường hợp chết não hiến đa tạng. Qua đánh giá, tim của người hiến thuộc nhóm tiêu chuẩn mở rộng, không phù hợp với tất cả các ứng viên https://www.qdnd.vn/y-te/tin-tuc/benh-vien-trung-uong-quan-doi-108-thuc-hien-ghep-tim-hai-lan-cho-mot-benh-nhan-1054735ghép tim khác đang chờ đợi.
Đại tá, Tiến sĩ Ngô Vi Hải, Chủ nhiệm Khoa Ngoại lồng ngực, Trưởng kíp https://www.qdnd.vn/y-te/tin-tuc/benh-vien-trung-uong-quan-doi-108-thuc-hien-ghep-tim-hai-lan-cho-mot-benh-nhan-1054735ghép tim cho biết, đây là một lựa chọn rất khó khăn. Tim hiến không thật sự lý tưởng. Thất trái dày rất nhiều do người hiến có tiền sử tăng huyết áp, suy thận. Các chỉ số chức năng tim trên siêu âm cũng đáng lo ngại… Trong khi đó, tình trạng bệnh nhân nhận đang rất nặng, đã suy đa tạng nên khả năng chịu đựng thêm một cuộc đại phẫu là vô cùng khó khăn.
Trong bối cảnh quả tim ghép lần thứ nhất đã suy chức năng hoàn toàn, không hồi phục sau 72 giờ, bệnh nhân chắc chắn sẽ tử vong nếu không hành động, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 đã tổ chức hội chẩn cấp cứu với sự tham gia của các chuyên gia đầu ngành trong bệnh viện.
Thiếu tướng, PGS, TS Phạm Thái Giang, Phó giám đốc bệnh viện cho biết, https://www.qdnd.vn/y-te/tin-tuc/benh-vien-trung-uong-quan-doi-108-thuc-hien-ghep-tim-hai-lan-cho-mot-benh-nhan-1054735ghép tim lần thứ hai trên một bệnh nhân có lẽ là lần đầu tiên thực hiện ở Việt Nam. Ghép lần thứ nhất đã khó khăn, nhưng ghép lần thứ hai sẽ khó khăn gấp bội vì bệnh nhân đã trải qua cuộc phẫu thuật đặc biệt, suy đa tạng và phải phẫu thuật trong trường hợp khẩn cấp.
Sau quá trình hội chẩn, đánh giá và thống nhất, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 quyết định sử dụng trái tim từ người hiến chết não vừa được tiếp nhận để tiến hành https://www.qdnd.vn/y-te/tin-tuc/benh-vien-trung-uong-quan-doi-108-thuc-hien-ghep-tim-hai-lan-cho-mot-benh-nhan-1054735ghép tim lần thứ hai cho bệnh nhân. Đó là một quyết định khó khăn, trong bối cảnh cơ hội sống của người bệnh rất mong manh.
Ngày 28-7, ca https://www.qdnd.vn/y-te/tin-tuc/benh-vien-trung-uong-quan-doi-108-thuc-hien-ghep-tim-hai-lan-cho-mot-benh-nhan-1054735ghép tim lần thứ hai được tiến hành trong bối cảnh đặc biệt: Người bệnh đã trải qua một lần https://www.qdnd.vn/y-te/tin-tuc/benh-vien-trung-uong-quan-doi-108-thuc-hien-ghep-tim-hai-lan-cho-mot-benh-nhan-1054735ghép tim và đang có tình trạng suy đa tạng rất nặng.
Với kíp gây mê hồi sức, đây là một thử thách đặc biệt khi phải duy trì sự sống cho một cơ thể đang ở trạng thái rất mong manh, kiểm soát tuần hoàn, hô hấp và các chức năng sống trong suốt cuộc mổ.
Theo Tiến sĩ Ngô Vi Hải, phẫu thuật viên chính của ca ghép, khi ghép lần thứ hai, các tổ chức phía người nhận không còn nguyên vẹn như lần đầu nên việc ghép nối khó khăn hơn nhiều. Ca mổ được thực hiện với sự tập trung cao nhất và phối hợp chặt chẽ giữa các bộ phận gây mê, hồi sức, chạy máy nhằm bảo đảm không để xảy ra sai sót dù là nhỏ nhất.
Đại tá, Tiến sĩ Ngô Đình Trung, Giám đốc Trung tâm Hồi sức tích cực, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108: “Đến nay, tình trạng của bệnh nhân đã có những tiến triển tích cực và rõ rệt so với giai đoạn hậu phẫu nguy kịch. Bệnh nhân hiện tỉnh táo, tiếp xúc và hợp tác tốt, đã bắt đầu tham gia các hoạt động phục hồi chức năng như: Tập đứng, tập ngồi ghế và tập đạp xe. Chức năng của các cơ quan cũng đang từng bước hồi phục tốt, cho thấy cơ thể đang thích nghi với tim ghép và phục hồi sau một quá trình điều trị, hồi sức kéo dài và phức tạp. Tuy nhiên, do đây là trường hợp https://www.qdnd.vn/y-te/tin-tuc/benh-vien-trung-uong-quan-doi-108-thuc-hien-ghep-tim-hai-lan-cho-mot-benh-nhan-1054735ghép tim lần thứ hai, trải qua nhiều biến chứng nặng và một thời gian hồi sức tích cực kéo dài, bệnh nhân vẫn cần tiếp tục được theo dõi và điều trị sát sao. Các bác sĩ tiếp tục đánh giá hằng ngày chức năng tim ghép, tình trạng nhiễm trùng, chức năng các cơ quan và khả năng phục hồi toàn diện của bệnh nhân”.
Cơ hội sống đến từ nghĩa cử cao cả của người hiến
Ghép tim lần thứ hai cho cùng một người bệnh trong thời gian ngắn là tình huống đặc biệt hy hữu. Thành công của ca ghép không chỉ đến từ kỹ thuật phẫu thuật, mà là kết quả của nhiều yếu tố hội tụ: Một người hiến chết não xuất hiện đúng thời điểm; sự phối hợp nhanh chóng trong toàn bệnh viện; quá trình hội chẩn liên chuyên ngành và trên hết là quyết tâm tìm kiếm cơ hội sống cho người bệnh.
Thượng tá, TS Ngô Tuấn Anh, Chủ nhiệm Khoa Phẫu thuật tim mạch xúc động khi chứng kiến sự hồi phục của người bệnh và cho biết: “Chứng kiến khoảnh khắc trái tim thứ hai bắt đầu co bóp nhịp nhàng, huyết động ổn định và người bệnh dần hồi sinh một cách phi thường sau chuỗi giờ phút căng thẳng tột độ, toàn bộ ê-kíp như trút bỏ được gánh nặng. Đối với những người làm nghề y chúng tôi, không có hạnh phúc nào lớn lao hơn việc giành giật thành công mạng sống của một con người ngay trước cửa tử”.
Hành trình phía trước vẫn còn dài. Nhưng với người bệnh từng đứng ở ranh giới sinh tử, từng trải qua hai lần https://www.qdnd.vn/y-te/tin-tuc/benh-vien-trung-uong-quan-doi-108-thuc-hien-ghep-tim-hai-lan-cho-mot-benh-nhan-1054735ghép tim chỉ trong vài ngày, mỗi bước vận động hôm nay là một tín hiệu cho thấy quyết định khó khăn ngày 28-7 đã mở ra một cơ hội sống mới.
