Thực hiện Luật Luật sư, cả nước cũng phát triển khoảng 5.000 tổ chức hành nghề luật sư, đưa số lượng tổ chức hành nghề luật sư trên toàn quốc từ 1.323 lên hơn 6.300 tổ chức. Việc thành lập nhiều tổ chức hành nghề luật sư đã tạo điều kiện cho cá nhân, tổ chức dễ dàng hơn trong việc tiếp cận với dịch vụ pháp lý của luật sư.
Bộ Tư pháp cũng cho biết, đa phần các luật sư có phẩm chất đạo đức, tận tâm trong hoạt động nghề nghiệp, có ý thức tuân thủ và chấp hành pháp luật, tuân theo quy tắc đạo đức và ứng xử nghề nghiệp của luật sư.
Từ năm 2007 đến năm 2025, các luật sư đã tham gia 1.738.706 vụ việc, trong đó có 364.467 vụ việc tố tụng, 1.069.119 việc tư vấn pháp luật và dịch vụ pháp lý khác, 277.502 vụ việc trợ giúp pháp lý.
Theo báo cáo của các cơ quan tiến hành tố tụng, từ năm 2007 đến năm tháng 9-2025, số luật sư tham gia trong giai đoạn điều tra là 183.180/1.326.377 vụ án (đạt 13,81%). Trong giai đoạn tố tụng tại tòa án, tỷ lệ luật sư tham gia tố tụng cao nhất ở giai đoạn xét xử phúc thẩm với 117.399/527.374 vụ án có luật sư tham gia (đạt 22,26%); giai đoạn xét xử sơ thẩm với 406.778/5.026.403 vụ án có luật sư tham gia (đạt 8,1%); giai đoạn giám đốc thẩm, tái thẩm có 169/14.979 vụ án có luật sư tham gia (đạt 1,12 %).
 |
Tiến sĩ, luật sư Đặng Văn Cường, Trưởng Văn phòng Luật sư Chính Pháp, Đoàn Luật sư TP Hà Nội (trái) cùng đồng sự tham gia bào chữa tại một phiên tòa. |
Thực tiễn giải quyết các vụ án tại tòa án trong những năm qua cho thấy, về cơ bản, tỷ lệ vụ án có luật sư tham gia tố tụng có xu hướng tăng theo từng năm. Bên cạnh đó, 100% các vụ án theo yêu cầu của các cơ quan tiến hành tố tụng đều có luật sư tham gia để bảo đảm thực hiện đúng quy định của pháp luật.
Thông qua hoạt động tham gia tố tụng, các luật sư đã tự khẳng định mình bằng năng lực chuyên môn, thể hiện được quyền bình đẳng với kiểm sát viên trong tranh tụng. Hoạt động tham gia tố tụng của luật sư không những góp phần quan trọng trong việc bảo đảm quyền bào chữa của bị can, bị cáo, giảm tình trạng oan sai, làm sáng tỏ sự thật khách quan, xét xử đúng người, đúng tội, mà còn hạn chế các vi phạm trong quá trình điều tra, truy tố, xét xử; tạo điều kiện cho việc giải quyết các vụ án được nhanh chóng, kịp thời, đúng pháp luật.
Tuy nhiên, Bộ Tư pháp cũng đánh giá, chất lượng luật sư chưa đồng đều, chưa tương xứng với yêu cầu, đòi hỏi của thực tiễn và chưa tạo lập được niềm tin với người dân, doanh nghiệp và Nhà nước. Phẩm chất đạo đức, ý thức tuân thủ pháp luật, quy tắc đạo đức và ứng xử nghề nghiệp của một số ít luật sư còn hạn chế. Còn hiện tượng luật sư có biểu hiện lệch lạc về tư tưởng chính trị.
Ngoài ra, tổ chức và hoạt động của luật sư chủ yếu tập trung tại TP Hà Nội, TP Hồ Chí Minh, chiếm tới hơn 67% trên cả nước. Số lượng luật sư ở các tỉnh miền núi, vùng sâu, vùng xa còn ít, nên đã ảnh hưởng tới cơ hội tiếp cận dịch vụ pháp lý của người dân.
Trên cơ sở chủ trương chính sách của Đảng, Nhà nước, đặc biệt là trong điều kiện đẩy mạnh xây dựng Nhà nước pháp quyền, mở rộng dân chủ và quá trình hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, Bộ Tư pháp nhận định, hoạt động hành nghề luật sư sẽ tác động đến tất cả các quan hệ trong đời sống chính trị, kinh tế - xã hội của đất nước. Do đó, việc sửa đổi toàn diện Luật Luật sư nhằm khắc phục những hạn chế, bất cập, tạo điều kiện phát triển hoạt động luật sư theo hướng chuyên nghiệp, hiệu quả, kỷ cương, kỷ luật, phù hợp với chỉ đạo của Đảng và Nhà nước, tình hình phát triển kinh tế - xã hội, thông lệ quốc tế là rất cần thiết.
Từ đó, Bộ Tư pháp đề xuất sửa đổi một số quy định về: Tiêu chuẩn luật sư, nhằm xây dựng đội ngũ luật sư có đạo đức, bản lĩnh chính trị, trách nhiệm nghề nghiệp và năng lực chuyên môn, tăng cường kỷ luật, kỷ cương trong hoạt động hành nghề luật sư. Minh bạch hóa thị trường dịch vụ pháp lý, phát triển các tổ chức hành nghề luật sư hoạt động chuyên nghiệp, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp, hội nhập quốc tế và chủ trương phát triển kinh tế tư nhân. Phân định rõ nội hàm giữa quản lý nhà nước với tự quản trong tổ chức và hoạt động của luật sư; quản lý nhà nước về luật sư và hành nghề luật sư bảo đảm hiệu lực, hiệu quả, thực hiện phân cấp, phân quyền và chuyển đổi số; nâng cao trách nhiệm tự quản của tổ chức xã hội - nghề nghiệp của luật sư.
