Cắt giảm, đơn giản hóa 92 thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh
Tiếp tục chương trình Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI, sáng 7/8, tại hội trường, dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên, Quốc hội nghe Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ trình bày Tờ trình tóm tắt về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật có liên quan đến thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường; nghe Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội Nguyễn Thanh Hải trình bày báo cáo thẩm tra tóm tắt dự án Luật này.
Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng trình bày Tờ trình tóm tắt.
Trình bày Tờ trình tóm tắt về dự án Luật, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng cho biết mục đích, quan điểm sửa đổi, bổ sung Luật nhằm thể chế hóa đầy đủ chủ trương của Đảng về cắt giảm, phân quyền, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh; tạo lập môi trường kinh doanh lành mạnh, công bằng, thúc đẩy đổi mới, sáng tạo, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước và tạo chuyển biến mạnh mẽ trong quản trị hành chính.
Về phạm vi điều chỉnh, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng cho biết dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều về nội dung thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh của 10 luật, bao gồm: Luật Trồng trọt, Luật Bảo vệ và kiểm dịch thực vật, Luật Chăn nuôi, Luật Thú y, Luật Thủy sản, Luật Địa chất và khoáng sản, Luật Tài nguyên nước, Luật Thuỷ lợi, Luật Khí tượng thủy văn, Luật Đê điều.
Dự án Luật chỉ tập trung luật hoá Nghị quyết số 66.19/2026/NQ-CP của Chính phủ Về cắt giảm, phân quyền, đơn giản hóa thủ tục hành chính và cắt giảm, đơn giản hoá điều kiện kinh doanh thuộc phạm vi quản lý của Bộ Nông nghiệp và Môi trường; không phát sinh chính sách mới (ngoại trừ luật hóa 01 nội dung của Nghị quyết số 66.4/2025/NQ-CP).
Các đại biểu nghe Tờ trình tóm tắt về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật có liên quan đến thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường.
Dự án Luật bố cục thành 12 Điều: từ Điều 1 đến Điều 10 quy định sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật (mỗi điều sửa đổi, bổ sung 01 luật); Điều 11 quy định điều khoản thi hành; Điều 12 quy định chuyển tiếp.
Dự án Luật có nội dung cơ bản gồm:
Về cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh, dự án Luật sửa đổi, bổ sung 08 luật để cắt giảm 40 thủ tục hành chính, đơn giản hoá 12 thủ tục hành chính và cắt giảm 40 điều kiện kinh doanh.
Về phân quyền thủ tục hành chính, dự án Luật sửa đổi, bổ sung 04 luật để phân quyền 24 thủ tục hành chính của Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh thực hiện.
Về bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ: ngoài 02 nội dung chính nêu trên, dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều khoản khác có mối liên hệ với hai nội dung nêu trên để bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ trong nội tại của các luật được sửa đổi, bổ sung (không phát sinh chính sách mới).
Dự kiến Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật có liên quan đến thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường có hiệu lực thi hành từ 01/01/2027.
Phân cấp, phân quyền phải gắn với năng lực thực thi của địa phương
Trình bày báo cáo thẩm tra tóm tắt dự án Luật, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội Nguyễn Thanh Hải cho biết Ủy ban tán thành với sự cần thiết sửa đổi dự án luật. Hồ sơ đã được chuẩn bị công phu, khoa học đã có đầy đủ dự thảo các văn bản quy định chi tiết và văn bản hợp nhất, bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp và khả thi.
Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội Nguyễn Thanh Hải trình bày báo cáo tóm tắt thẩm tra dự án luật.
Tuy nhiên, để đảm bảo chất lượng, Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục rà soát, bổ sung và chịu trách nhiệm đối với việc cắt giảm các thủ tục, phân cấp phân quyền từ Trung ương về địa phương; chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm, từ cấp phép sang tự động công bố, tự chịu trách nhiệm nhưng phải đảm bảo đủ các yếu tố sau:
Thứ nhất, rõ phương thức hậu kiểm đối với từng nhóm thủ tục được cắt giảm.
Thứ hai, gắn với năng lực thực thi của địa phương.
Thứ ba, dựa trên mức độ rủi ro của hàng hóa dịch vụ, gắn với hạ tầng số, liên thông dữ liệu giữa các bộ ngành và địa phương.
Thứ tư, bảo đảm cơ chế kiểm tra, giám sát, xử phạt đủ sức răn đe, không để phát sinh các khoảng trống pháp lý gây thất thoát, lãng phí và tiêu cực.
Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải cũng báo cáo đối với các nội dung của Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật có liên quan đến thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường, cụ thể gồm:
Một là, đối với nội dung sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo vệ và Kiểm dịch thực vật. Về thời hạn của giấy chứng nhận đăng ký thuốc bảo vệ thực vật, Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường cơ bản nhất trí với việc tăng thời hạn của giấy chứng nhận từ 5 năm lên 10 năm, giảm một nửa tần suất làm thủ tục, tạo điều kiện cho doanh nghiệp hoạt động ổn định và giảm chi phí tuân thủ pháp luật.
Tuy nhiên, đây là hàng hóa có độc tính cao, tác động trực tiếp tới môi trường, thực phẩm và sức khỏe con người. Trong chu kỳ 10 năm hoàn toàn có thể xuất hiện bằng chứng mới về độc tính hoặc dịch hại kháng thuốc cần tiếp tục xử lý.
Vì vậy, đề nghị Chính phủ bổ sung cơ chế rà soát, đánh giá lại hoạt chất đã cấp phép theo hướng chủ động, định kỳ và đột xuất do cơ quan quản lý trong nước thực hiện trên cơ sở thổ nhưỡng, khí hậu, tập quán canh tác của Việt Nam để loại bỏ hoạt chất không còn phù hợp mà không chờ nước ngoài công bố, đồng thời đi kèm với cơ chế hậu kiểm và xử phạt nghiêm.
Hai là, đối với nội dung sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chăn nuôi: Về trao đổi quốc tế đối với nguồn gen giống và vật nuôi thuộc danh mục cấm xuất khẩu, Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường cơ bản nhất trí phân quyền để Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh nơi lưu giữ nguồn gen được quyết định việc trao đổi nguồn gen vì mục đích khoa học, triển lãm, quảng cáo; qua đó tăng tính chủ động cho địa phương, giảm tải cho Trung ương.
Tuy nhiên, đây là lĩnh vực nhạy cảm gắn với bảo tồn nguồn gen quốc gia, đề nghị bổ sung cơ chế phối hợp giữa cấp tỉnh với bộ, yêu cầu đánh giá rủi ro sinh học trước khi cấp phép và chế độ giám sát từ Trung ương để tránh việc chính sách bị lợi dụng gây thất thoát nguồn gen quý hiếm của quốc gia.
Ba là, đối với nội dung sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thú y. Về kiểm dịch động vật, sản phẩm động vật trên cạn xuất khẩu, nhập khẩu, dự thảo luật đã phân quyền cho các tỉnh đối với một số nội dung.
Tuy nhiên, để phát huy tối đa sự chủ động và năng lực của địa phương, thúc đẩy lưu thông hàng hóa, Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường đề nghị đánh giá toàn diện công tác kiểm dịch thú y nhằm phân cấp nhiều hơn nữa, mạnh hơn nữa cho cấp tỉnh; đồng thời quy định rõ trách nhiệm và cơ chế liên thông dữ liệu giữa Hải quan với cơ quan thú y các cấp, đi kèm với tăng cường thanh tra, kiểm tra để không lọt lưới kiểm dịch gây dịch bệnh nguy hiểm.
Dự án Luật bố cục thành 12 Điều: từ Điều 1 đến Điều 10 quy định sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật (mỗi điều sửa đổi, bổ sung 01 luật); Điều 11 quy định điều khoản thi hành; Điều 12 quy định chuyển tiếp. Dự án Luật sửa đổi, bổ sung 08 luật để cắt giảm 40 thủ tục hành chính, đơn giản hoá 12 thủ tục hành chính và cắt giảm 40 điều kiện kinh doanh.
