Theo tờ trình của Chính phủ, dự thảo luật gồm 6 chương, 76 điều, tập trung quy định về quản lý tổng hợp tài nguyên không gian biển, bảo vệ môi trường biển, hải đảo và quyền, nghĩa vụ, trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan.
Một nội dung đáng chú ý là bổ sung chế định quản lý, sử dụng không gian biển; cơ chế giải quyết chồng lấn, xung đột trong sử dụng không gian biển; phân định trách nhiệm quản lý hành chính trên biển; quản lý công trình trên biển.
 |
| Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn chủ trì phiên họp. Ảnh: quochoi.vn |
Cùng với đó, dự thảo luật bổ sung cơ chế xác lập và thực hiện quyền sử dụng khu vực biển: Giao, cho thuê, đăng ký; đấu giá; Giấy chứng nhận và hồ sơ hải chính; chế độ tài chính; quyền, nghĩa vụ; chuyển nhượng, cho thuê lại, góp vốn, thế chấp; chuyển mục đích, thu hồi, bồi thường, hỗ trợ. Việc thực hiện quyền phải bảo đảm sử dụng tiết kiệm, hiệu quả, minh bạch và yêu cầu quốc phòng, an ninh, đối ngoại.
Dự thảo luật cũng bổ sung quy định đấu giá quyền sử dụng khu vực biển được áp dụng để tăng công khai, minh bạch và cạnh tranh; bổ sung cơ chế, chính sách ưu đãi, hỗ trợ phát triển hoạt động kinh tế trên biển, hải đảo theo nguyên tắc, tiêu chí, đối tượng và điều kiện cụ thể; ưu tiên ngành, lĩnh vực hiện đại, xanh, thông minh, công nghệ cao, hạ tầng dùng chung, công trình lưỡng dụng, đổi mới sáng tạo, chuyển giao công nghệ và tài chính biển xanh; bổ sung cơ chế kiểm soát dự án, hoạt động có yếu tố nước ngoài và giao dịch quyền sử dụng khu vực biển…
Dự kiến, dự án luật được trình Quốc hội xem xét, thông qua dự án Luật tại Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI (tháng 10-2026).
Thẩm tra dự án luật, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội Nguyễn Thanh Hải cho biết, Thường trực Ủy ban cơ bản tán thành sự cần thiết sửa đổi toàn diện luật. Tuy nhiên, dự thảo luật điều chỉnh nhiều quan hệ liên quan đến quản lý không gian biển, quyền sử dụng khu vực biển, công trình trên biển, vùng bờ và bảo vệ môi trường liên quan trực tiếp với các Luật chuyên ngành như Luật Biển Việt Nam, Luật Đầu tư, Luật Xây dựng, Bộ luật Hàng hải, Luật Thủy sản, Luật Dầu khí, Luật Điện lực, Luật Đất đai, Luật Quy hoạch, Luật Bảo vệ môi trường,… Vì vậy, một số nội dung trong dự thảo luật cần được rà soát, làm rõ để bảo đảm thống nhất trong hệ thống pháp luật.
 |
| Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cho ý kiến tại phiên họp. Ảnh: quochoi.vn |
Phát biểu tại phiên họp, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh, đây là dự án Luật rất quan trọng. Lần sửa đổi này không còn là sửa vài điều mà là đổi mới mô hình quản trị biển, tập trung vào 4 vấn đề lớn: Pháp lý, quản trị, kinh tế biển và môi trường.
Về quản lý, sử dụng không gian biển, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh, đây là nội dung nền tảng. Luật phải giữ nguyên tắc quản lý cột nước, đáy biển, lòng đất dưới đáy biển; có cơ chế xử lý chồng lấn giữa các lĩnh vực dầu khí, điện gió, nuôi biển, hàng hải, quốc phòng, bảo tồn; quy định việc sử dụng đa mục đích, sử dụng chung và phân định trách nhiệm quản lý hành chính trên biển.
Chủ tịch Quốc hội cũng lưu ý những khoảng trống thể chế cần được xử lý ngay trong lần sửa đổi này, trong đó tập trung bảo đảm đồng bộ với pháp luật hiện hành; hoàn thiện quy định về dữ liệu biển, hạ tầng chiến lược; sinh kế của ngư dân và quyền tiếp cận biển; công nhận hiện trạng sử dụng hợp pháp ven biển, dành quỹ không gian cho cộng đồng; đồng thời phân cấp nhưng không phân tán chủ quyền.
Kết luận phiên họp, Ủy ban Thường vụ Quốc hội yêu cầu cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục rà soát, xác định rõ phạm vi điều chỉnh của luật theo hướng tập trung quản lý tổng hợp liên ngành đối với tài nguyên, môi trường biển, hải đảo và không gian biển, đáp ứng yêu cầu mới về quản trị, phân bổ, khai thác, sử dụng không gian biển quốc gia.
