Thụy Điển - trụ cột mới trong chiến lược của Pháp

Xích lại gần nhau

Tháng 6-2025, trong khuôn khổ Triển lãm Hàng không Paris, ông Sébastien Lecornu, khi đó là Bộ trưởng Bộ Quân đội Pháp, và người đồng cấp Thụy Điển, ông Pål Jonson, đã ký một văn bản hợp tác nhằm tăng cường hợp tác năng lực quốc phòng giữa hai nước. Văn bản này ngay lập tức được hiện thực hóa bằng một thỏa thuận khác được ký kết giữa Cơ quan mua sắm quốc phòng và công nghệ Pháp (DGA) và nhà sản xuất máy bay Saab của Thụy Điển, theo đó Paris sẽ mua 4 máy bay trinh sát và cảnh báo sớm tầm xa GlobalEye do tập đoàn Saab (Thụy Điển) phát triển để thay thế cho máy bay E-3F AWACS của Lực lượng Không quân và Vũ trụ Pháp bắt đầu từ năm 2030.

Giữa tháng 4 vừa qua, DGA tiếp tục đặt hàng 16 xe trang bị radar băng tần X từ tập đoàn Scania và tập đoàn Saab cho Lục quân Pháp. 8 chiếc đầu tiên sẽ được giao trong năm nay và 8 chiếc còn lại vào nửa đầu năm 2027.

Quan hệ giữa Paris và Stockholm tiếp tục xích lại gần nhau hơn nữa với việc Thụy Điển ký hợp đồng mua 4 tàu hộ vệ phòng thủ và can thiệp (FDI) của Pháp. Quốc gia Bắc Âu này cũng mua Akeron MP - tên lửa chống tăng và đa nhiệm vụ thế hệ thứ 5 hiện đại bậc nhất thế giới, do tập đoàn quốc phòng MBDA của Pháp nghiên cứu và phát triển. "Những giao dịch này góp phần củng cố quan hệ đối tác chiến lược của chúng tôi với Thụy Điển và thể hiện sức mạnh của hợp tác công nghiệp ở châu Âu", ông Pierre Éric Pommellet, Giám đốc điều hành Naval Group của Pháp, nhấn mạnh.

Một biểu tượng cho sự quan tâm của Paris trong việc tăng cường quan hệ hợp tác quốc phòng với Stockholm là việc bổ nhiệm ông Thierry Carlier làm Đại sứ Pháp tại Thụy Điển vào tháng 3 năm ngoái. Ông Carlier không xuất thân từ một gia đình có truyền thống ngoại giao nhưng đã thăng tiến qua các cấp bậc tại DGA, nơi ông bắt đầu sự nghiệp vào năm 1991. “Các dự án quốc phòng giữa Pháp và Thụy Điển hiện nay đòi hỏi sự hợp tác mạnh mẽ trong các lĩnh vực kỹ thuật, kinh tế và công nghiệp. Các thành viên của Đại sứ quán Pháp tại Thụy Điển hằng ngày tích cực làm việc để thúc đẩy tiến độ của các dự án này", ông Carlier giải thích.

Ngoài những dự án mua sắm quốc phòng, Thụy Điển còn nằm trong số 9 quốc gia được Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đề cập trong bài phát biểu gần đây về răn đe hạt nhân. Cụ thể hơn, Không quân Thụy Điển có thể tham gia các cuộc tập trận do Pháp tổ chức; các sân bay của quốc gia Bắc Âu này cũng sẽ là nơi đỗ máy bay của Lực lượng Không quân chiến lược (FAS), từ đó cho phép chúng phân tán ra ngoài lãnh thổ Pháp để khó bị phát hiện hơn. Trực thuộc Không quân và Vũ trụ Pháp, FAS là thành phần trên không cốt lõi của hệ thống răn đe hạt nhân Pháp, bảo đảm khả năng tấn công tầm xa và duy trì trạng thái sẵn sàng chiến đấu 24/7 theo lệnh trực tiếp từ Tổng thống Pháp.

Củng cố vị thế của Pháp ở châu Âu

 Là quốc gia gần nhất gia nhập NATO vào tháng 3-2024, Thụy Điển đã từ bỏ chính sách trung lập kéo dài 200 năm. 10 năm sau khi căn cứ hải quân cuối cùng của Thụy Điển đóng cửa, năm 2015, đảo Gotland đã được tái quân sự hóa. Hai năm sau, Thụy Điển tái áp dụng chế độ nghĩa vụ quân sự bắt buộc có chọn lọc. Trong số hơn 100.000 người từ 18 tuổi trở lên, có 8.000 người thực hiện nghĩa vụ quân sự với thời gian từ 9 đến 15 tháng. Quốc gia này cũng dự định chi 3,5% GDP cho quốc phòng vào năm 2030.

Thụy Điển tự hào sở hữu ngành công nghiệp quân sự hoàn chỉnh và độc lập. Công ty BAE Systems AB chuyên sản xuất xe chiến đấu bộ binh CV90, hệ thống pháo tự hành Archer và pháo phòng không Bofors 40mm nổi tiếng. Tập đoàn Saab sản xuất máy bay chiến đấu đa nhiệm Gripen và súng chống tăng Carl Gustaf. Cũng có thể kể đến hai nhà sản xuất ô tô Scania và Volvo chuyên sản xuất xe tải hạng nặng cho quân đội.

Ngoài việc trao đổi công nghiệp và công nghệ với các quốc gia khác, Thụy Điển còn đóng vai trò quan trọng trong NATO. Lực lượng Mặt đất Tiền phương (FLF) của NATO đóng quân tại Phần Lan tập hợp binh sĩ các nước Iceland, Anh, Na Uy, Đan Mạch, Pháp và nằm dưới sự chỉ huy của Thụy Điển. 

Léo Péria-Peigné, một nhà nghiên cứu tại Viện Quan hệ Quốc tế Pháp (Ifri) nhận định: “Tăng cường quan hệ với Thụy Điển là dấu hiệu cho thấy mong muốn của Pháp nhằm củng cố vị thế của mình ở châu Âu”. Tuy nhiên, ông Péria-Peigné cho rằng, Pháp vẫn cần tạo ra hoặc tái tạo một phạm vi ảnh hưởng thống nhất trên lục địa, kể cả về mặt địa lý, vì Thụy Điển và các nước Bắc Âu theo truyền thống gần gũi hơn với Anh hoặc ở mức độ thấp hơn với Đức trong các vấn đề chiến lược. Hiện cách tiếp cận của Pháp còn khá rời rạc, chỉ tập trung vào Hy Lạp, Bỉ và Thụy Điển, nên thiếu sự nhất quán tổng thể trong khu vực.