Pháp luôn duy trì năng lực tự phát triển hàng không quân sự
Theo Tạp chí quân sự Topwar, Pháp là cường quốc công nghiệp quốc phòng tại châu Âu với nền tảng công nghệ vững chắc đã được chứng minh hiệu quả trong chiến đấu.
Ngành công nghiệp quốc phòng Pháp từng cho ra mắt nhiều loại máy bay chiến đấu hiện đại thuộc dòng Mirage hay Dassault Rafale với nhiều tính năng ưu việt và không hề thua kém các sản phẩm hàng không quân sự hàng đầu thế giới cùng thời.
Chỉ tính riêng máy bay chiến đấu Rafale đã có tới 505 chiếc được lắp ráp, bao gồm cả các phiên bản dành cho không quân và hải quân. Đây là dòng máy bay không chỉ được quân đội Pháp lựa chọn, mà còn có mặt trong biên chế của quân đội 9 quốc gia trên thế giới.
 |
| Pháp nằm trong số ít quốc gia trên thế giới có khả năng tự chủ về công nghệ hàng không quân sự. Ảnh: Defense News |
Chuyên gia quân sự Nga Roman Skomorokhov đánh giá, Pháp có một điểm đặc biệt là cùng với việc mua sắm vũ khí từ nước ngoài, nước này chưa bao giờ ngừng phát triển và chế tạo máy bay chiến đấu nội địa. Công nghiệp hàng không quân sự Pháp từng trải qua những giai đoạn đình trệ, nhưng những sản phẩm máy bay chiến đấu như Étendard, Mystère và Ouragan hay sau này là Rafale luôn nhận được sự chú ý lớn. Bản thân chương trình phát triển máy bay chiến đấu Rafale cũng được tiến hành sau khi Pháp quyết định rút khỏi chương trình phát triển máy bay chiến đấu chung của châu Âu Eurofighter Typhoon.
Cùng với đó, Pháp có những hãng chế tạo lâu đời, có bề dày truyền thống và sở hữu nhiều công nghệ lõi hàng đầu thế giới. Những hãng chế tạo như Dassault Aviation, Thales Group, Safran Electronics & Defense và MBDA đều có khả năng giải quyết mọi vấn đề công nghiệp để bảo đảm tính tự chủ về công nghệ quốc phòng phức tạp cho nước Pháp: Từ việc chế tạo khung máy bay, công nghệ lớp phủ tàng hình, thiết bị điện tử hàng không, hệ thống răn đe hạt nhân cho đến máy bay hoạt động trên tàu sân bay.
Một “thế lực” công nghiệp quốc phòng đáng nể của Pháp trên thị trường thế giới chính là Tập đoàn Safran. Tất cả bắt đầu vào năm 2005, khi Snecma – công ty chế tạo động cơ phản lực và tên lửa nổi tiếng- và Sagem – một nhà sản xuất thiết bị điện tử và truyền thông- sáp nhập để thành lập Tập đoàn Safran. Và cứ thế tiếp diễn, một loạt các vụ mua lại và sáp nhập đã diễn ra sau đó, dẫn đến việc Turbomeca – công ty sản xuất động cơ máy bay – được đổi tên thành Safran Helicopter Engines; Hispano-Suiza – đơn vị chuyên về mảng hệ thống truyền động/cơ khí hàng không – đổi tên thành Safran Transmission Systems… Quá trình này đã tạo ra một “người khổng lồ” sở hữu những công nghệ lõi đáng nể, thậm chí có những công nghệ dẫn đầu thế giới.
Điều này được minh chứng qua việc Rafale đã được trang bị hệ thống radar hàng không mảng định pha chủ động (AESA) từ năm 2013. Trong khi đó, loại công nghệ này chỉ mới được trang bị trên máy bay chiến đấu Eurofighter Typhoon vào đầu những năm 2020.
 |
| Việc chương trình FCAS đổ vỡ có thể dẫn đến việc Pháp tự phát triển máy bay chiến đấu tương lai. Ảnh: Topwar |
Tạp chí quân sự Topwar đánh giá, xét trên mặt bằng chung công nghệ, máy bay Rafale đi trước các dòng máy bay chiến đấu hiện đại của châu Âu khoảng 5 năm. Không những thế, Rafale còn hoạt động hiệu quả và tiết kiệm hơn đáng kể so với các mẫu máy bay cùng thế hệ 4+ của lục địa già.
Pháp có đủ nguồn lực để tự phát triển máy bay chiến đấu tương lai?
Theo chuyên gia Roman Skomorokhov, nếu quyết tâm tự phát triển máy bay chiến đấu tương lai của riêng mình, tương tự như chương trình phát triển máy bay thế hệ 4+ trước đó, Pháp sẽ vấp phải bài toán nan giải về chi phí.
Chương trình phát triển máy bay chiến đấu liên hợp F-35 của Mỹ đã tiêu tốn tới 100 tỷ USD và là sự đóng góp nguồn lực từ rất nhiều quốc gia. Còn các chương trình quốc phòng của châu Âu trong lịch sử luôn đòi hỏi nguồn lực lớn hơn nhiều để đạt được kết quả tương tự như Mỹ. Điều này được lý giải rất đơn giản khi Mỹ là quốc gia đầu tiên đưa vào trang bị máy bay chiến đấu tàng hình thế hệ thứ 5 F-22 Raptor và nhiều công nghệ trong đó đã được tái sử dụng để phát triển F-35. Trong trường hợp của Pháp, Paris hoàn toàn không có những nền tảng thuận lợi đó. Chi phí của chương trình phát triển có thể lên tới 50-80 tỷ euro, mà không có thêm các quốc gia khác chia sẻ gánh nặng tài chính.
Cùng với đó, giới chuyên gia quân sự quốc tế cũng hoài nghi về năng lực chế tạo trang bị hiện đại của ngành công nghiệp điện tử Pháp. Họ cho rằng Pháp đang thua kém Mỹ và Trung Quốc về vi điện tử, yếu tố mang tính sống còn đối với radar hàng không tiên tiến, hệ thống thông tin liên lạc và trí tuệ nhân tạo tích hợp.
 |
| Tập đoàn Safran, nơi tập trung những công nghệ quân sự tinh hoa của Pháp. Ảnh: Getty |
“Các nhà sản xuất vi điện tử Pháp tự tin tuyên bố về năng lực của Rafale, và các thiết bị quang - điện tử và ảnh nhiệt của Pháp thường được coi là tốt nhất thế giới. Nhưng chúng ta đang nói về thế hệ thứ 6, chứ không phải thứ 5. Tới thời điểm hiện tại, thậm chí còn chưa thể xác định rõ định nghĩa ranh giới giữa máy bay chiến đấu thế hệ thứ 5, 5+ và 6”, chuyên gia Roman Skomorokhov đánh giá.
Tạp chí Army Recognition nhận định, ngay cả một dự án chung của toàn châu Âu cũng có thể chỉ tạo ra được máy bay thế hệ 5+, chứ không phải thế hệ thứ 6 hoàn chỉnh. Pháp có thể tự lực phát triển máy bay chiến đấu tương lai, tương tự như những gì họ đã làm với chương trình Rafale. Tuy nhiên, khả năng cạnh tranh của mẫu máy bay mới này trên thị trường thế giới sẽ không cao.
Việc chế tạo một máy bay chiến đấu thế hệ mới dựa trên kinh nghiệm của các hãng như Dassault, Safran và Thales là hoàn toàn khả thi đối với Pháp. Tuy nhiên, xét về khả năng chiến đấu tổng thể, nó rất có thể sẽ thua kém các máy bay cùng thế hệ của Mỹ và Trung Quốc.
 |
| Tương tự như chương trình phát triển máy bay Rafale, việc phát triển máy bay chiến đấu tương lai phụ thuộc vào quyết tâm của Pháp. Ảnh minh họa: Topwar |
Quá trình phát triển máy bay chiến đấu mới sẽ phụ thuộc phần lớn vào việc Pháp có thể tận dụng hiệu quả những kinh nghiệm, công nghệ tích lũy được trong những thập kỷ qua ra sao, và nguồn tài chính được phân bổ cho chương trình này lớn tới mức nào.
