Năm 2026, Pháp chính thức khởi động chế tạo tàu sân bay chạy bằng năng lượng hạt nhân thế hệ mới France Libre. Theo kế hoạch, tàu có lượng giãn nước khoảng 78.000 tấn này sẽ thay thế tàu sân bay Charles de Gaulle vào khoảng năm 2038, trở thành nền tảng nòng cốt của lực lượng hải quân viễn dương Pháp trong tương lai.
Cùng với France Libre, Pháp đang triển khai nhiều chương trình lớn, từ tàu ngầm hạt nhân mang tên lửa đạn đạo chiến lược thế hệ thứ ba, tàu ngầm tiến công hạt nhân lớp Suffren đến khinh hạm phòng thủ và can thiệp (FDI), tàu tiếp dầu, tiếp vận lực lượng thế hệ mới, máy bay không người lái trên hạm và hệ thống không người lái chống thủy lôi.
 |
| Ảnh minh họa: Naval Group |
Duy trì năng lực chiến lược
Theo trang military.people.com.cn, một đặc điểm nổi bật trong xây dựng Hải quân Pháp là luôn coi trọng năng lực răn đe hạt nhân và tác chiến không quân viễn dương trên biển.
Lực lượng răn đe hạt nhân trên biển của Pháp hiện chủ yếu dựa vào 4 tàu ngầm lớp Le Triomphant. Để duy trì năng lực này, Pháp đã triển khai chương trình tàu ngầm hạt nhân mang tên lửa đạn đạo chiến lược thế hệ thứ ba (SNLE 3G), dự kiến đóng 4 chiếc, đồng thời tiếp tục nâng cấp dòng tên lửa đạn đạo phóng từ tàu ngầm M51.
Pháp cũng đang sử dụng 6 tàu ngầm tiến công hạt nhân lớp Suffren thuộc chương trình Barracuda để thay thế các tàu lớp Rubis. Ngoài chống ngầm, chống hạm và hỗ trợ bảo vệ lực lượng hạt nhân chiến lược, tàu lớp Suffren có khả năng sử dụng tên lửa hành trình hải quân tiến công mục tiêu trên đất liền và triển khai lực lượng đặc nhiệm.
Trong khi đó, France Libre sẽ trở thành một trụ cột khác của sức mạnh hải quân Pháp. Tàu dài khoảng 310m, có khả năng mang khoảng 40 máy bay các loại và sử dụng hệ thống máy phóng điện từ. Mặc dù chỉ duy trì một tàu sân bay trong biên chế, Pháp vẫn chú trọng bảo đảm một hệ thống không quân tàu sân bay tương đối hoàn chỉnh, nhằm duy trì khả năng giành ưu thế trên không, tiến công tầm xa và triển khai lực lượng khi cần thiết.
Tăng cường sức mạnh tổng hợp, duy trì nền tảng công nghiệp quốc phòng
Để duy trì tác chiến viễn dương dài ngày, Pháp đang đồng thời tăng cường năng lực hộ tống, phòng không, chống ngầm và bảo đảm hậu cần cho các lực lượng nòng cốt.
Hải quân Pháp duy trì khoảng 15 khinh hạm tuyến đầu. Tháng 10-2025, khinh hạm FDI đầu tiên Amiral Ronarc'h được bàn giao. Loại tàu này có khả năng thực hiện nhiều nhiệm vụ như phòng không, chống hạm, chống ngầm, phòng thủ mạng và triển khai lực lượng đặc nhiệm.
Pháp cũng đang bổ sung các tàu tiếp dầu, tiếp vận lực lượng thế hệ mới nhằm nâng cao khả năng tiếp tế trên biển, kéo dài thời gian hoạt động của các biên đội tàu sân bay và lực lượng mặt nước khi hoạt động xa căn cứ.
Đáng chú ý, Hải quân Pháp ngày càng coi trọng phương tiện không người lái. Nước này đã đặt mua các hệ thống UAV trực thăng S-100F để trang bị cho khinh hạm đa nhiệm và VSR700 để hoạt động cùng các lực lượng trên biển. Chương trình SLAM-F cũng được triển khai nhằm xây dựng năng lực chống thủy lôi thế hệ mới dựa nhiều hơn vào phương tiện không người lái trên mặt nước và dưới mặt nước.
Khả năng duy trì hệ thống trang bị hải quân công nghệ cao của Pháp gắn chặt với nền công nghiệp quốc phòng tương đối hoàn chỉnh. Naval Group, Thales, Dassault Aviation, MBDA cùng nhiều doanh nghiệp khác tạo nền tảng cho các chương trình đóng tàu, hàng không và phát triển hệ thống vũ khí.
Đối với Pháp, việc duy trì liên tục các chương trình lớn còn nhằm tránh nguy cơ mất đội ngũ kỹ thuật, thu hẹp chuỗi cung ứng và đứt gãy công nghệ cốt lõi. Riêng chương trình tàu sân bay France Libre dự kiến huy động hơn 800 doanh nghiệp Pháp tham gia.
Tuy nhiên, Pháp không đặt mục tiêu tự chủ bằng mọi giá. Với những công nghệ có nhu cầu hạn chế hoặc chi phí tự nghiên cứu, phát triển quá cao, nước này lựa chọn hợp tác với đồng minh. France Libre sẽ sử dụng công nghệ máy phóng điện từ của Mỹ; Pháp cũng lựa chọn máy bay cảnh báo sớm E-2D Hawkeye của Mỹ cho lực lượng không quân tàu sân bay tương lai.
Cân bằng giữa châu Âu và lợi ích toàn cầu
Cũng theo trang military.people.com.cn, tháng 8-2026, Pháp cập nhật Luật Kế hoạch quân sự giai đoạn 2024-2030, bổ sung 36 tỷ euro cho giai đoạn 2026-2030, tập trung tăng cường các năng lực như răn đe hạt nhân, phương tiện không người lái và chuẩn bị cho tác chiến cường độ cao.
Pháp có lợi ích biển trải rộng tại Đại Tây Dương, Ấn Độ Dương và Thái Bình Dương. Vì vậy, Hải quân Pháp phải đồng thời đáp ứng hai yêu cầu: Tăng cường năng lực đối phó với những thách thức an ninh tại châu Âu và duy trì sự hiện diện ở các vùng biển xa.
Tại châu Âu, những thay đổi của môi trường an ninh khiến Pháp chú trọng hơn đến chống ngầm, phòng không, phòng thủ tên lửa và khả năng tham gia tác chiến liên hợp cường độ cao. Trong khi đó, các lợi ích hải ngoại đòi hỏi nước này tiếp tục duy trì lực lượng thường trực tại Ấn Độ Dương và Thái Bình Dương.
Bởi vậy, Pháp vừa phát triển tàu sân bay, tàu ngầm hạt nhân và những nền tảng có khả năng cơ động trên khoảng cách xa, vừa duy trì các lực lượng tuần tra thường xuyên ở hải ngoại. Cách bố trí này nhằm sử dụng một hạm đội có quy mô tương đối hạn chế để bảo đảm lợi ích trên một không gian biển rộng lớn.
Có thể thấy, bài toán đặt ra đối với Hải quân Pháp là giải quyết sự chênh lệch giữa lợi ích biển mang tính toàn cầu với nguồn lực quốc gia có hạn. Hướng đi hiện nay là tập trung nguồn lực cho những nền tảng công nghệ cao, đồng thời nâng cao hiệu quả tác chiến thông qua số hóa, phương tiện không người lái và tích hợp hệ thống.
Theo đó, trọng tâm xây dựng Hải quân Pháp đang chuyển từ mở rộng số lượng sang nâng cao chất lượng và năng lực tác chiến tổng hợp, qua đó duy trì khả năng hoạt động trên phạm vi toàn cầu.
