Đại biểu Quốc hội đề xuất linh hoạt rà soát hệ số điều chỉnh giá đất

Xem xét hệ số điều chỉnh giá đất 3 năm một lần có thiếu linh hoạt?

Dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) quy định bảng giá đất và hệ số điều chỉnh giá đất (hệ số K) do Hội đồng nhân dân cấp tỉnh quyết định theo định kỳ 3 năm một lần. Góp ý vào nội dung này, đại biểu Hoàng Quốc Khánh (Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Lai Châu) cho rằng, giá đất chịu tác động của nhiều yếu tố, nên việc trình Hội đồng nhân dân cấp tỉnh quyết định hệ số điều chỉnh giá đất có thể thiếu linh hoạt.

Do vậy, đại biểu Hoàng Quốc Khánh đề nghị nghiên cứu quy định theo hướng Hội đồng nhân dân cấp tỉnh quyết định bảng giá đất, nguyên tắc và phạm vi điều chỉnh hệ số K; giao Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định hệ số K và điều chỉnh khi cần thiết trong phạm vi đã được thông qua, đồng thời báo cáo Hội đồng nhân dân cùng cấp. "Quy định này vừa bảo đảm vai trò quyết định, giám sát của Hội đồng nhân dân, vừa tạo sự chủ động cho Ủy ban nhân dân trong điều hành", đại biểu Hoàng Quốc Khánh nói.

Về vấn đề này, đại biểu Lê Văn Thế (Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Ninh Bình) nhấn mạnh, bảng giá đất và hệ số điều chỉnh giá đất không giống nhau. Bảng giá đất xác lập mặt bằng giá theo loại đất, khu vực, vị trí; trong khi hệ số điều chỉnh cần phản ánh yếu tố khác biệt chưa được thể hiện đầy đủ trong bảng giá đất.

Đại biểu Lê Văn Thế nêu quan điểm, rà soát hằng năm không đồng nghĩa với điều chỉnh, càng không bắt buộc ban hành hệ số mới hằng năm. Nếu điều kiện thực tế không thay đổi đáng kể, hệ số đang áp dụng rất phù hợp thì hệ số có thể tiếp tục được giữ nguyên sau khi rà soát.

Đại biểu Lê Văn Thế nêu thực tiễn từ địa phương, có trường hợp tuyến đường khu vực mới hình thành nhưng chưa được quy định giá trong bảng giá đất, nếu không có cơ chế bổ sung kịp thời thì việc xác định nghĩa vụ tài chính, tiền bồi thường về đất có thể gặp khó khăn, ảnh hưởng đến tiến độ thực hiện dự án và quyền lợi của người dân.

Trên cơ sở đó, đại biểu Lê Văn Thế đề nghị quy định theo hướng bảng giá đất được quyết định 3 năm một lần và được xem xét sửa đổi, bổ sung trong chu kỳ khi cần thiết; riêng hệ số điều chỉnh giá đất được rà soát ít nhất mỗi năm một lần trên cơ sở biến động giá đất và điều kiện thực tế của từng địa phương.

Đại biểu Lê Văn Thế phát biểu. Ảnh: quochoi.vn

Cần có cơ chế kiểm soát để bảo đảm khách quan, minh bạch

Đại biểu Nguyễn Ngọc Sơn (Đoàn đại biểu Quốc hội TP Hải Phòng) đồng tình với chủ trương Nhà nước quyết định giá đất, địa phương quyết định giá đất và hệ số điều chỉnh giá đất theo nguyên tắc, tiêu chí do Trung ương quyết định. Theo đại biểu, đây là thay đổi quan trọng có thể khắc phục tình trạng kéo dài thời gian xác định giá đất, giảm chi phí tuân thủ và đẩy nhanh tiến độ thực hiện dự án.

Đại biểu Nguyễn Ngọc Sơn đánh giá, cơ chế về bảng giá đất, hệ số điều chỉnh giá đất như dự thảo luật có ưu điểm về tính thống nhất nhưng cũng đặt ra yêu cầu rất cao về tính khách quan, minh bạch, bởi giá đất vừa quyết định nguồn thu ngân sách, vừa trực tiếp ảnh hưởng đến chi phí của doanh nghiệp và quyền lợi của người bị thu hồi đất.

Đại biểu Nguyễn Ngọc Sơn phát biểu. Ảnh: quochoi.vn

Theo báo cáo giải trình của Bộ Tài chính, hệ số điều chỉnh giá đất sẽ thay thế giá đất cụ thể và trực tiếp quyết định nghĩa vụ tài chính, tiền bồi thường. "Như vậy, cùng một cấp chính quyền vừa quyết định giá, vừa thu tiền, vừa chi tiền bồi thường, nếu không có cơ chế kiểm soát độc lập, động cơ ngân sách có thể chi phối giá đất, dẫn đến hoặc thất thu cho ngân sách, hoặc thiệt thòi cho người có đất bị thu hồi", đại biểu Nguyễn Ngọc Sơn nói.