Tham dự cuộc làm việc có Ủy viên Bộ Chính trị, Phó chủ tịch Thường trực Quốc hội Đỗ Văn Chiến.
 |
| Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn chủ trì cuộc làm việc. Ảnh: VŨ HIẾU |
Chủ động rà soát chính sách, đẩy mạnh giám sát thực chất chính sách dân tộc
Báo cáo tại cuộc làm việc, Chủ tịch Hội đồng Dân tộc Lâm Văn Mẫn cho biết, trong những tháng đầu năm nay, Thường trực Hội đồng Dân tộc đã tập trung nghiên cứu, rà soát, hệ thống hóa chính sách dân tộc; nghiên cứu cơ sở chính trị, pháp lý và thực tiễn nhằm xây dựng hệ thống pháp luật đồng bộ về lĩnh vực dân tộc, đáp ứng yêu cầu thể chế hóa chủ trương của Đảng trong tình hình mới.
Cũng tại cuộc họp, các đại biểu đã thảo luận nhiều nội dung quan trọng liên quan đến công tác dân tộc và chính sách dân tộc trong tầm nhìn chiến lược của thời kỳ phát triển mới; làm rõ nội hàm của khối đại đoàn kết dân tộc trong bối cảnh mới; trao đổi về việc phát huy đầy đủ vai trò, thẩm quyền của Quốc hội đối với chính sách dân tộc.
Bên cạnh đó, các ý kiến cũng tập trung vào yêu cầu đẩy mạnh chuyển đổi số, xây dựng cơ sở dữ liệu chuyên ngành về dân tộc; đổi mới phương thức và nội dung tham gia thẩm tra luật, giám sát, quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước; cũng như nâng cao hiệu quả công tác quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng và sử dụng đội ngũ cán bộ là người dân tộc thiểu số.
 |
| Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn phát biểu chỉ đạo tại cuộc làm việc. |
Qua báo cáo của Thường trực Hội đồng Dân tộc và các ý kiến phát biểu tại cuộc làm việc, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn ghi nhận và đánh giá cao những kết quả quan trọng mà Hội đồng Dân tộc đạt được trong nhiệm kỳ Quốc hội khóa XV và những tháng đầu năm 2026. Theo Chủ tịch Quốc hội, ngoài nhiệm vụ tham gia xây dựng pháp luật, Hội đồng Dân tộc còn thực hiện nhiều hoạt động giám sát, khảo sát, tham gia quyết định các vấn đề quan trọng của Quốc hội liên quan trực tiếp đến vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.
Đề nghị Hội đồng Dân tộc tập trung triển khai hiệu quả các nhiệm vụ trọng tâm trong năm 2026 và cả nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI, Chủ tịch Quốc hội nêu rõ, khối lượng công việc thời gian tới rất lớn, nên cần chuyển mạnh sang phương thức làm việc mới theo hướng khẩn trương hơn, khoa học hơn, rõ thời hạn, rõ sản phẩm và rõ trách nhiệm cá nhân.
Cụ thể, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu Hội đồng Dân tộc tiếp tục đổi mới tư duy xây dựng pháp luật, nâng cao chất lượng thẩm tra các dự án luật, pháp lệnh, nghị quyết, đặc biệt đối với những nội dung tác động trực tiếp đến vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi; chủ động xây dựng kế hoạch triển khai Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, Kết luận số 236 của Ban Bí thư về tiếp tục thực hiện Chỉ thị số 49 của Ban Bí thư về tăng cường và đổi mới công tác dân vận của Đảng ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số, cùng Kết luận số 17 của Bộ Chính trị về định hướng lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI.
Đặc biệt, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu Hội đồng Dân tộc cần chủ động tham gia rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật thuộc lĩnh vực phụ trách, nhằm khắc phục tình trạng quy định còn phân tán, thiếu đồng bộ, chưa bảo đảm tính ổn định lâu dài; đồng thời, nâng cao hiệu quả phối hợp liên ngành trong xây dựng và tổ chức thực hiện chính sách dân tộc.
 |
| Chủ nhiệm Ủy ban Công tác đại biểu Nguyễn Hữu Đông phát biểu tại cuộc làm việc. Ảnh: VŨ HIẾU |
Chủ tịch Quốc hội cũng yêu cầu tăng cường công tác khảo sát, giám sát theo hướng thực chất, hiệu quả, tránh hình thức. Các hội thảo, tọa đàm phải gắn với yêu cầu giải quyết vấn đề cụ thể và đưa ra được kiến nghị có giá trị thực tiễn. Trên cơ sở Nghị quyết số 22/2026/QH16 của Quốc hội khóa XVI, Hội đồng Dân tộc cần chủ động lựa chọn hình thức giám sát phù hợp, tập trung triển khai ngay trong năm 2026.
Nội dung giám sát tập trung vào việc triển khai thực hiện Nghị quyết số 257 của Quốc hội về Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi giai đoạn 2026-2035; cải cách thủ tục hành chính lĩnh vực dân tộc; việc tổ chức thi hành Hiến pháp, luật và nghị quyết trong lĩnh vực dân tộc.
Đẩy mạnh xây dựng cơ sở dữ liệu số về công tác dân tộc
Về chuyển đổi số, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh yêu cầu đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và trí tuệ nhân tạo trong hoạt động của Hội đồng Dân tộc, nhằm giảm thời gian xử lý văn bản, giảm áp lực hành chính, nâng cao chất lượng xây dựng chính sách và pháp luật.
Theo Chủ tịch Quốc hội, Quốc hội đang triển khai mạnh mẽ mô hình Quốc hội số, ứng dụng AI trong các hoạt động lập pháp, giám sát, tổng hợp ý kiến cử tri và phân tích chính sách. Chủ tịch Quốc hội đề nghị Hội đồng Dân tộc phối hợp xây dựng cơ sở dữ liệu về công tác dân tộc, tích hợp vào hệ thống dữ liệu số dùng chung của Quốc hội; yêu cầu lãnh đạo Hội đồng Dân tộc trực tiếp sử dụng, trực tiếp chỉ đạo việc ứng dụng công nghệ số, coi đây là điều kiện quan trọng để chuyển đổi số đi vào thực chất và bền vững.
 |
| Chủ tịch Hội đồng Dân tộc của Quốc hội Lâm Văn Mẫn báo cáo tại cuộc làm việc. Ảnh: VŨ HIẾU |
Nhấn mạnh yêu cầu bám sát thực tiễn cơ sở, Chủ tịch Quốc hội đề nghị Hội đồng Dân tộc chủ động theo dõi, nắm chắc tình hình kinh tế, xã hội, quốc phòng, an ninh tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi; tăng cường kết nối với địa phương, nhất là các địa bàn trọng điểm, khu vực biên giới để kịp thời đề xuất giải pháp phù hợp.
Theo Chủ tịch Quốc hội, đồng bào dân tộc thiểu số hiện có khoảng 14,8 triệu người, chiếm khoảng 14,6% dân số cả nước, tỷ lệ hộ nghèo và cận nghèo còn cao. Sinh kế chủ yếu vẫn dựa vào nông, lâm nghiệp với năng suất thấp; nhiều địa bàn còn khó khăn về hạ tầng giao thông, điện, nước sạch, internet và khả năng tiếp cận dịch vụ công. Bên cạnh đó, tình trạng bỏ học sớm vẫn xảy ra ở một số nơi; điều kiện y tế, giáo dục còn hạn chế; nhiều giá trị văn hóa truyền thống đứng trước nguy cơ mai một. Đây là những vấn đề Hội đồng Dân tộc cần thường xuyên bám sát thực tiễn, kịp thời đề xuất chính sách nhằm chăm lo tốt hơn đời sống vật chất và tinh thần cho đồng bào dân tộc thiểu số.
Về tổ chức thực hiện nhiệm vụ, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu tiếp tục đổi mới phương thức làm việc theo hướng “rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ kết quả thực hiện”; thực hiện nghiêm quy chế làm việc, lấy sản phẩm công việc làm căn cứ đánh giá chất lượng cán bộ, công chức. Cùng với đó là tăng cường xây dựng Đảng, giữ gìn đoàn kết nội bộ thực chất; nâng cao chất lượng phối hợp trong nội bộ Hội đồng Dân tộc, với Quốc hội, Chính phủ, Bộ Dân tộc và Tôn giáo cùng các địa phương, cơ quan liên quan.
 |
| Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cùng các đại biểu tại cuộc làm việc. |
Đối với các đề xuất, kiến nghị của Thường trực Hội đồng Dân tộc, Chủ tịch Quốc hội cho biết, Ủy ban Thường vụ Quốc hội sẽ xem xét, phân công Hội đồng Dân tộc chủ trì thẩm tra một số dự án luật, pháp lệnh, nghị quyết liên quan trực tiếp đến công tác dân tộc và chính sách dân tộc.
Chủ tịch Quốc hội bày tỏ tin tưởng, Hội đồng Dân tộc sẽ tiếp tục phát huy truyền thống đoàn kết, đổi mới mạnh mẽ phương thức hoạt động, hoàn thành tốt các nhiệm vụ được Quốc hội và Ủy ban Thường vụ Quốc hội giao trong nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI.
