Theo Arab News, sau khi xung đột ở Trung Đông nổ ra, phản ứng của các quốc gia vùng Vịnh cho thấy những hệ thống phòng thủ hiện đại đã phát huy hiệu quả. Các hệ thống đánh chặn tên lửa và công nghệ chống máy bay không người lái (UAV) đã góp phần bảo vệ tính mạng người dân, cơ sở hạ tầng trọng yếu và ngăn chặn nguy cơ leo thang xung đột trên diện rộng. Đồng thời, điều đó cũng cho thấy nhu cầu đối với các hệ thống phòng thủ tiên tiến sẽ tiếp tục gia tăng trong thời gian tới.
![]() |
Tập đoàn ô tô hàng đầu của Đức Volkswagen chuyển hướng sang sản xuất linh kiện vũ khí. Ảnh: japantimes.co.jp |
Dù không phải đối mặt với mối đe dọa an ninh trực tiếp như nhiều quốc gia Arab, song mô hình kinh tế dựa vào xuất khẩu của Đức đang chịu sức ép ngày càng lớn từ sự cạnh tranh của Trung Quốc, nhu cầu toàn cầu suy yếu và các cú sốc địa chính trị. Các nhà sản xuất ô tô từng là biểu tượng sức mạnh công nghiệp của Đức hiện ghi nhận lợi nhuận sụt giảm mạnh cùng làn sóng cắt giảm việc làm, buộc Berlin phải xem xét lại định hướng phát triển kinh tế của mình.
Khi các mối lo ngại về an ninh ngày càng gia tăng, Berlin đang đẩy mạnh chuyển dòng vốn, nguồn nhân lực và năng lực sản xuất sang lĩnh vực quốc phòng. Theo The Wall Street Journal, nhiều nhà máy ngừng hoạt động được tái sử dụng, lao động tay nghề cao từ các ngành suy giảm được đào tạo lại, còn chuỗi cung ứng ngành ô tô vốn là trụ cột của nền công nghiệp Đức cũng đang được điều chỉnh để phục vụ sản xuất vũ khí. CNBC cho hay, hãng sản xuất ô tô Đức Volkswagen đang đàm phán với công ty quốc phòng Rafael của Israel để sản xuất các linh kiện cho hệ thống phòng thủ tên lửa. Đây là bước chuyển hướng chiến lược của Đức, góp phần biến sự suy giảm trong ngành công nghiệp thành cơ hội kinh tế. Lợi thế của Đức nằm ở chiều sâu kỹ thuật với năng lực sản xuất chính xác, vật liệu tiên tiến và các chuỗi cung ứng phức tạp được xây dựng qua nhiều thập niên. Đó là những yếu tố đặc biệt phù hợp với ngành công nghiệp quốc phòng, nơi độ tin cậy, khả năng mở rộng và tốc độ sản xuất đóng vai trò then chốt.
Bước chuyển hướng trong ngành công nghiệp Đức mang lại bài học cho các quốc gia vùng Vịnh giàu năng lượng. Trong chiến lược đa dạng hóa nền kinh tế, các nước như Saudi Arabia và Các tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE) tăng cường đầu tư vào năng lực công nghiệp, công nghệ và nguồn nhân lực. Các chương trình cải cách kinh tế và chính sách được triển khai nhằm mở rộng hệ sinh thái sản xuất trong nước, hậu cần và nghiên cứu phát triển. Sự gia tăng nhu cầu đối với các hệ thống phòng thủ tên lửa và chống UAV, cả ở khu vực lẫn trên toàn cầu, đang tạo ra động lực mạnh mẽ để các quốc gia vùng Vịnh nghiên cứu kỹ mô hình chuyển đổi của Đức. Những công nghệ này là sự kết hợp giữa quốc phòng và đổi mới sáng tạo, bao gồm phần mềm, cảm biến, trí tuệ nhân tạo (AI) và kỹ thuật tiên tiến. Đồng thời, đây cũng là các công nghệ mang tính phòng thủ, tập trung vào bảo vệ thay vì phô trương sức mạnh quân sự. Ngay cả khi căng thẳng tại khu vực hạ nhiệt, việc đầu tư vào những năng lực này cũng mang lại nhiều lợi ích to lớn.
Việc sản xuất các hệ thống phòng thủ ngay trong nước giúp giảm phụ thuộc vào các nhà cung cấp nước ngoài và rút ngắn thời gian triển khai. Trong một khu vực mà các mối đe dọa có thể xuất hiện bất ngờ, điều này góp phần tăng cường khả năng răn đe và bảo đảm an toàn cho các cơ sở hạ tầng trọng yếu, từ các cơ sở năng lượng đến mạng lưới viễn thông. Bên cạnh đó, ngành công nghiệp quốc phòng vốn là lĩnh vực có giá trị gia tăng cao. Ngành này tạo ra nhiều việc làm, hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, đồng thời thúc đẩy đổi mới sáng tạo trong nhiều lĩnh vực. Ngoài ra, nhiều công nghệ quốc phòng có thể được ứng dụng trong lĩnh vực dân sự. Các hệ thống UAV, cảm biến và phân tích dữ liệu bằng AI có thể được sử dụng trong hậu cần, nông nghiệp, giám sát môi trường và phát triển đô thị thông minh. Điều quan trọng hơn cả là yếu tố ổn định địa chính trị. Các cuộc tấn công của Iran nhằm vào các quốc gia vùng Vịnh cho thấy năng lực phòng thủ mạnh có thể làm giảm leo thang xung đột, qua đó góp phần duy trì ổn định và an ninh khu vực.
Arab News nhận định, các quốc gia vùng Vịnh có tiềm lực tài chính, nhu cầu chiến lược cấp bách và khuôn khổ chính sách cần thiết để thúc đẩy một quá trình chuyển đổi tương tự Đức. Điều quan trọng hiện nay là các nước trong khu vực cần xây dựng một chiến lược phối hợp nhằm phát triển hệ sinh thái công nghiệp quốc phòng tập trung vào năng lực phòng thủ và răn đe.


