Theo TASS, Trợ lý Tổng thống Nga phụ trách các vấn đề quốc tế Yuri Ushakov cho biết, Tổng thống Nga Vladimir Putin dự kiến tiến hành 5 cuộc gặp song phương bên lề Hội nghị thượng đỉnh lần thứ 8 Diễn đàn các nước xuất khẩu khí đốt (GECF), diễn ra ngày hôm nay (27-10) tại Moscow. Trong số các nhà lãnh đạo dự kiến gặp song phương với ông chủ Điện Kremlin có Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian và Quốc vương Qatar Sheikh Tamim bin Hamad Al Thani. Những cuộc gặp này tạo cơ hội để Moscow trao đổi về tình hình khu vực, lắng nghe lập trường và quan ngại của các đối tác, qua đó tìm kiếm tiếng nói chung và thúc đẩy đối thoại nhằm hạ nhiệt căng thẳng giữa Iran và các nước vùng Vịnh.
Sau cuộc tấn công của Mỹ và Israel nhằm vào Iran hồi cuối tháng 2 năm nay, Tehran đã đáp trả bằng các đòn không kích nhằm vào những mục tiêu liên quan đến Mỹ tại Trung Đông, trong đó có các quốc gia vùng Vịnh, nơi Washington đặt nhiều căn cứ quân sự quan trọng. Xung đột lan rộng, cùng tình trạng gián đoạn hoạt động hàng hải tại eo biển Hormuz vốn là tuyến vận tải huyết mạch đối với nguồn cung dầu mỏ và khí đốt toàn cầu không chỉ gia tăng sức ép an ninh mà còn làm sâu sắc thêm bất đồng giữa Iran và các nước vùng Vịnh.
 |
| Tổng thống Nga Vladimir Putin (bên phải) gặp Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian bên lề Hội nghị thượng đỉnh Cộng đồng các quốc gia độc lập (CIS) tại thành phố Turkmenbashi (Turkmenistan), ngày 8-10-2026. Ảnh: TASS |
Ngay sau khi xung đột bùng phát, Moscow đã đẩy mạnh các nỗ lực ngoại giao, tăng cường tiếp xúc với các bên nhằm tìm kiếm giải pháp tháo gỡ khủng hoảng. Ngày 8-10 vừa qua, bên lề Hội nghị thượng đỉnh Cộng đồng các quốc gia độc lập (CIS) tại thành phố Turkmenbashi (Turkmenistan), Tổng thống Nga Putin đã hội đàm với người đồng cấp Iran Pezeshkian để trao đổi về quan hệ song phương và tình hình Trung Đông. Ông Putin khẳng định Moscow sẵn sàng làm mọi điều có thể để hỗ trợ Tehran giải quyết xung đột. Một động thái đáng chú ý khác là chuyến công du Bahrain và Iran của Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov. Theo RT, ngày 18-10, tại thủ đô Manama của Bahrain, ông Lavrov đã tham dự Hội nghị cấp bộ trưởng lần thứ 9 của Đối thoại chiến lược Nga – Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh (GCC), đồng thời hội đàm riêng với hai người đồng cấp Saudi Arabia và Kuwait. Ngày hôm sau, ông Lavrov tới Tehran, gặp Tổng thống Pezeshkian và hội đàm với Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi. Tại Manama, Ngoại trưởng Lavrov đề xuất ý tưởng xây dựng cấu trúc an ninh tập thể tại vùng Vịnh, coi đây là hướng tiếp cận nhằm tạo nền tảng ổn định lâu dài cho khu vực. Trọng tâm của đề xuất là đưa Iran và các quốc gia vùng Vịnh vào một khuôn khổ an ninh chung. Theo lập trường của Nga, việc tăng cường các biện pháp xây dựng lòng tin và duy trì tiếp xúc thường xuyên có thể giúp giảm bớt sự ngờ vực, hạn chế nguy cơ tính toán sai lầm và tạo điều kiện giải quyết bất đồng bằng biện pháp hòa bình.
Các cuộc gặp dự kiến giữa Tổng thống Putin với lãnh đạo Iran và Qatar bên lề Hội nghị thượng đỉnh lần thứ 8 GECF cho thấy Moscow đang tìm cách ngăn bất đồng giữa Iran và các quốc gia vùng Vịnh trở thành rạn nứt khó hàn gắn. Quan hệ gần gũi với Tehran cùng mạng lưới hợp tác kinh tế và năng lượng với các nước vùng Vịnh tạo cho Nga lợi thế nhất định trong việc duy trì liên lạc, truyền tải thông điệp và tìm kiếm những điểm có thể dung hòa lợi ích giữa các bên. Khi lòng tin suy giảm và những lo ngại về an ninh gia tăng, các hành động đáp trả cùng những tuyên bố cứng rắn có thể đẩy các bên vào vòng xoáy căng thẳng mới. Trong bối cảnh đó, việc duy trì các kênh trao đổi có ý nghĩa quan trọng, giúp các bên hiểu rõ hơn lập trường và quan ngại của nhau, đồng thời tạo không gian cho những giải pháp ngoại giao nhằm ngăn chặn nguy cơ đối đầu lan rộng.
Nga có thể phát huy vai trò trung gian nhằm kiềm chế căng thẳng, ngăn quan hệ giữa Iran và các quốc gia vùng Vịnh tiếp tục xấu đi. Tuy nhiên, những giải pháp ngoại giao của Moscow chỉ có thể phát huy hiệu quả khi các bên sẵn sàng đối thoại, lắng nghe những quan ngại của nhau và chấp nhận những thỏa hiệp cần thiết. Ngoại giao có thể tạo cơ hội tìm kiếm đồng thuận, nhưng để biến cơ hội đó thành hiện thực, Iran và các nước vùng Vịnh cần thể hiện thiện chí bằng những hành động cụ thể, từng bước giảm căng thẳng và củng cố lòng tin.
