Greenland - sức nóng từ hòn đảo băng giá

CNN cho biết, Greenland là hòn đảo giàu tài nguyên nằm ở Bắc Cực với diện tích 2,16 triệu ki-lô-mét vuông. Greenland có mật độ dân số thấp nhất thế giới và do mạng lưới đường bộ hạn chế, khoảng 56.000 cư dân của hòn đảo này thường phải di chuyển bằng thuyền, trực thăng và máy bay giữa các thị trấn, chủ yếu nằm rải rác dọc theo bờ biển phía Tây. Thành phố Nuuk, thủ phủ của Greenland mang dáng dấp tiêu biểu cho những thị trấn đó với những ngôi nhà rực rỡ sắc màu chen chúc nhau giữa đường bờ biển gồ ghề và những dãy núi.

Một con đường ở Greenland bị bao phủ bởi băng tuyết. Ảnh: Reuters

Ngoài các thị trấn, Greenland chủ yếu là vùng hoang sơ với 81% diện tích bị bao phủ bởi băng và nền kinh tế từ lâu đã xoay quanh nghề đánh bắt cá. Thế nhưng theo đánh giá của CNN, 3 yếu tố liên kết với nhau bao gồm: Vị trí địa chính trị, tài nguyên thiên nhiên và các tuyến đường vận chuyển hàng hải tiềm năng phía Bắc, cùng với đó là cuộc khủng hoảng khí hậu đã khiến Greenland trở thành địa điểm mang tính chiến lược quan trọng.

Greenland nằm giữa Mỹ và châu Âu, chắn ngang cái gọi là “Khoảng trống GIUK”-tuyến đường hàng hải nối liền Bắc Cực với Đại Tây Dương. Với vị trí này, Greenland trở nên quan trọng trong việc kiểm soát lối vào Bắc Đại Tây Dương, cả về thương mại và an ninh.

Nguồn tài nguyên thiên nhiên phong phú, bao gồm dầu mỏ, khí đốt và khoáng sản đất hiếm, càng làm tăng thêm tầm quan trọng chiến lược của Greenland. Những khoáng sản này rất quan trọng đối với nền kinh tế toàn cầu vì người ta cần chúng để sản xuất mọi thứ, từ ô tô điện và turbine gió đến thiết bị quân sự.

Kho báu khoáng sản của Greenland có thể trở nên dễ tiếp cận hơn khi khủng hoảng khí hậu làm tan chảy băng ở Bắc Cực, nhưng trên thực tế, việc khai thác có thể gặp khó khăn do địa hình đồi núi, thiếu hạ tầng cơ sở và các quy định môi trường hiện hành. Quá trình băng tan cũng giúp tàu bè có thể lưu thông trên các tuyến đường vận chuyển phía Bắc Greenland trong phần lớn thời gian trong năm, do đó tác động đến cả thương mại và an ninh.

Còn theo trang Euronews, Greenland không giàu có theo nghĩa thông thường. Với một nền kinh tế quy mô nhỏ, hòn đảo này phụ thuộc nhiều vào ngành thủy sản và người dân chủ yếu sống nhờ khoản trợ cấp hằng năm khoảng 520 triệu euro từ Đan Mạch, tương đương xấp xỉ 9.000 euro/người/năm. Ngân hàng Thế giới (WB) cho biết thêm, tổng sản phẩm trong nước (GDP) của Greenland ước tính 3,5-4 tỷ USD (3,2-3,7 tỷ euro) và khoảng 90% hàng xuất khẩu đến từ các sản phẩm liên quan đến thủy sản.

Euronews cũng cho rằng Greenland trở nên hấp dẫn nhờ hai yếu tố ít liên quan đến GDP: Một là vị trí trên bản đồ thế giới và hai là những gì ẩn giấu dưới lớp băng. Không chỉ nằm ở vị trí chiến lược giữa Bắc Mỹ và châu Âu, hòn đảo này còn là nơi đặt Căn cứ không gian Pituffik, một trụ cột của hệ thống cảnh báo tên lửa và giám sát không gian của Mỹ ở Bắc Cực.

Hiện tại Greenland không sản xuất bất kỳ nguyên tố đất hiếm nào, nhưng Cơ quan khảo sát địa chất Mỹ ước tính rằng vùng lãnh thổ tự trị này sở hữu khoảng 1,5 triệu tấn trữ lượng đất hiếm có thể khai thác. Cơ quan khảo sát địa chất Đan Mạch và Greenland (GEUS) thì ước tính rằng nguồn tài nguyên đất hiếm tại đây lên tới khoảng 36,1 triệu tấn.

Nghiên cứu của GEUS cũng cho thấy tại Greenland có 25/34 loại vật liệu mà Ủy ban châu Âu phân loại là khoáng sản thô và quý hiếm "quan trọng". Những vật liệu này được sử dụng để chế tạo nhiều loại sản phẩm, từ động cơ xe điện đến máy bay chiến đấu. Tổng cộng 55 mỏ nguyên liệu thô quan trọng đã được xác định ở Greenland, nhưng hiện chỉ có một mỏ đang được khai thác.