Trọng tâm của đạo luật là điều khoản cho phép các nước EU ký kết thỏa thuận với một quốc gia ngoài EU để thành lập các trung tâm trục xuất bên ngoài khối, còn gọi là “trung tâm hồi hương”. Các trung tâm này có thể là địa điểm quá cảnh cho người di cư bất hợp pháp trước khi hồi hương hoặc là nơi họ dự kiến ở lại. “Đây là một bước đi thực sự rất quan trọng để bảo đảm rằng chúng tôi có quyền kiểm soát những gì đang xảy ra ở EU, về việc ai sẽ đến và ai phải rời khỏi EU”, Ủy viên Nội vụ của EU Magnus Brunner nói với các phóng viên.
 |
| Cảnh sát triển khai chiến dịch tìm kiếm tại nơi ở tạm thời của những người di cư gần Dunkirk, miền Bắc nước Pháp. Ảnh: AP |
Cũng theo Euro News, hiện một số nước EU đang nỗ lực xác định các quốc gia đối tác tiềm năng để đàm phán về việc thiết lập các trung tâm hồi hương trong tương lai. Tháng 3 năm ngoái, Đức, Hà Lan, Áo, Đan Mạch và Hy Lạp đã nhất trí hợp tác nhằm thực hiện dự án gây tranh cãi này, trong khi Italy cũng đang thực hiện một kế hoạch tương tự ở Albania, với hai trung tâm có tổng sức chứa chưa tới 100 người di cư.
Đáng chú ý, đạo luật cho phép các nước EU khám xét "nơi cư trú hoặc các cơ sở liên quan khác" của người di cư bất hợp pháp. "Điều khoản này mở ra cánh cửa cho các cuộc đột kích vào nhà riêng và cả các cơ sở của các hiệp hội giúp đỡ người di cư cũng như các cơ sở chăm sóc sức khỏe", bà Eleonora Celoria thuộc Hiệp hội Nghiên cứu pháp lý về nhập cư (ASGI) của Italy chia sẻ thêm với Euro News.
Mặc dù thừa nhận rằng ở nhiều quốc gia thành viên EU, cảnh sát vẫn cần lệnh của tòa án để vào kiểm tra nhà riêng, bà Celoria mô tả luật này là "đáng lo ngại" vì có thể khuyến khích các nhà chức trách mở rộng quyền hạn của họ.
Các điều khoản khác bao gồm thời gian giam giữ dài hơn, lệnh cấm nhập cảnh nghiêm ngặt hơn và quyền hạn mới để xác định vị trí của những người di cư bất hợp pháp. Theo đó, thời gian giam giữ tối đa với người di cư bất hợp pháp đang chờ hồi hương sẽ tăng từ 6 tháng lên 2 năm, với khả năng gia hạn thêm 6 tháng và “không giới hạn” đối với những người bị coi là gây ra rủi ro an ninh. Lệnh cấm nhập cảnh cũng sẽ trở nên nghiêm ngặt hơn đáng kể, tăng từ 5 năm lên 10 năm trong hầu hết các trường hợp, và những người bị coi là gây ra rủi ro an ninh có thể bị cấm nhập cảnh suốt đời.
Luật này cần được các nghị sĩ Nghị viện châu Âu cũng như các quốc gia thành viên EU chính thức thông qua và một số điều khoản sẽ có hiệu lực 12 tháng sau đó.
Mặc dù vậy, một số tổ chức và nhân vật tại Nghị viện châu Âu đã chỉ trích luật này, cho rằng nó sẽ vi phạm các quyền cơ bản và thậm chí gây nguy hiểm đến tính mạng của người di cư. Silvia Carta, quan chức phụ trách vận động chính sách tại Picum, một mạng lưới các tổ chức hỗ trợ người di cư không có giấy tờ, nói rằng các quy định được nêu trong đạo luật sẽ tạo ra một hệ thống giam giữ và trục xuất hà khắc, từ việc giam giữ người di cư trong các trung tâm hồi hương lên tới 30 tháng cho đến việc chia cắt các gia đình và đưa người di cư đến những quốc gia mà họ không biết.
