Bất cập trong giáo dục: Ngòi nổ của làn sóng biểu tình
Từ giữa tháng 9-2026, các cuộc biểu tình của học sinh diễn ra tại Pháp, bắt đầu từ một trường trung học ở Créteil, ngoại ô phía Nam Paris, sau đó lan sang nhiều địa phương khác. Những người tham gia phản ánh tình trạng thiếu giáo viên, cơ sở vật chất trường học xuống cấp, lớp học đông và một số bất cập trong việc tổ chức giảng dạy.
Theo truyền thông Pháp, học sinh và những người tham gia biểu tình yêu cầu chính phủ tăng đầu tư cho giáo dục, cải thiện điều kiện học tập và bảo đảm công bằng trong giáo dục. Một trong những yêu cầu được đưa ra là bổ sung 10 tỷ euro cho lĩnh vực này.
Bên cạnh các vấn đề giáo dục, những lo ngại về giá nhiên liệu, chi phí sinh hoạt và chất lượng dịch vụ công cũng trở thành nội dung được nhiều người biểu tình quan tâm. Theo báo Le Parisien, từ đầu tháng 9, trên mạng xã hội xuất hiện những lời kêu gọi người dân tham gia biểu tình phản đối giá nhiên liệu tăng vào ngày 17-10. Lời kêu gọi nhận được sự hưởng ứng của nhiều nhóm xã hội, trong đó có một số tổ chức công đoàn. Khoảng 550.000 người tham gia biểu tình trên toàn quốc. Tại một số địa phương đã xảy ra đụng độ giữa các nhóm người và lực lượng chức năng, cùng những vụ phá hoại tài sản, phóng hỏa và cướp bóc. Lực lượng chức năng đã tạm giữ hơn 2.500 người liên quan đến các vụ việc trong quá trình biểu tình. Gần 1.000 nhân viên an ninh bị thương, ít nhất 3.000 cửa hàng bị hư hại, với tổng thiệt hại ước tính lên tới hàng trăm triệu euro.
 |
Một chiếc ô tô bị đốt cháy tại Paris, Pháp, ngày 17-10. Ảnh: AP |
Chính phủ tìm biện pháp ứng phó
Trong bài phát biểu trên truyền hình ngày 18-10, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron lên án các hành vi bạo lực xảy ra trong quá trình biểu tình, khẳng định không có lý do nào có thể biện minh cho những hành vi này. Đồng thời, ông nhấn mạnh sự cần thiết phải phân biệt những người biểu tình có yêu cầu chính đáng với những người thực hiện hành vi đập phá, phá hoại và cướp bóc.
Tổng thống Macron cũng bày tỏ sự thấu hiểu trước những lo ngại của giới trẻ về điều kiện giáo dục. Ông cho biết chính phủ sẽ trao đổi với đại diện học sinh, giáo viên, các tổ chức công đoàn và những bên liên quan để nghiên cứu các biện pháp giải quyết những vấn đề được nêu ra.
Tổng thống Macron cam kết bảo đảm tính minh bạch trong việc xem xét công tác ứng phó với các vụ bạo lực, sau những ý kiến chỉ trích cho rằng cảnh sát chưa có sự chuẩn bị đầy đủ, dù Pháp đã triển khai tới 60.000 nhân viên an ninh.
Thủ tướng Pháp Sébastien Lecornu khẳng định quyết tâm khôi phục trật tự công cộng, đồng thời cho biết không loại trừ khả năng ban bố tình trạng khẩn cấp nếu tình hình tiếp tục diễn biến phức tạp. Ngày 19-10, Chính phủ Pháp ban bố lệnh giới nghiêm một phần tại thủ đô Paris và một số thành phố khác nhằm bảo đảm an ninh, trật tự và bảo vệ các cơ sở kinh doanh. Riêng tại Paris, lệnh cấm biểu tình có hiệu lực từ 20 giờ, còn lệnh giới nghiêm bắt đầu từ 23 giờ cùng ngày (giờ địa phương).
Trong khi đó, các lực lượng chính trị tại Pháp đưa ra những đánh giá khác nhau về nguyên nhân và trách nhiệm liên quan đến các vụ bạo lực. Một số chính trị gia thuộc phe cầm quyền và phe cực hữu cho rằng các nhóm cực tả có liên quan đến những hành vi phá hoại. Ngược lại, các chính trị gia cực tả chỉ trích cách thức ứng phó của chính phủ và hoạt động của lực lượng thực thi pháp luật. Những quan điểm khác nhau phản ánh sự bất đồng giữa các lực lượng chính trị trong việc đánh giá tình hình và các biện pháp ứng phó.
Sức ép kinh tế - xã hội và chính trị
Truyền thông quốc tế nhận định, làn sóng biểu tình tại Pháp diễn ra trong bối cảnh nước này gặp nhiều khó khăn trong việc đáp ứng các yêu cầu về đời sống và dịch vụ công, khi nguồn lực ngân sách chịu sức ép.
Một trong những thách thức đối với Chính phủ Pháp là cân đối giữa yêu cầu duy trì hệ thống phúc lợi xã hội và khả năng tài chính công. Nợ công ở mức cao, tăng trưởng kinh tế chậm lại và tình trạng già hóa dân số là những yếu tố tạo thêm sức ép đối với ngân sách. Trong khi đó, việc tăng đầu tư cho giáo dục, cải thiện dịch vụ công và triển khai các biện pháp hỗ trợ chi phí sinh hoạt đều đòi hỏi nguồn lực tài chính đáng kể.
Việc điều chỉnh các chính sách phúc lợi có thể tác động đến quyền lợi và kỳ vọng của người dân. Ngược lại, nếu các chính sách hiện hành không được điều chỉnh, những khó khăn về cân đối ngân sách có thể tiếp tục kéo dài. Đây là một trong những vấn đề đặt ra đối với quá trình hoạch định và thực hiện chính sách kinh tế - xã hội tại Pháp.
Bên cạnh đó, bất đồng giữa các lực lượng chính trị cũng được giới phân tích đề cập khi đánh giá những khó khăn trong quá trình xây dựng và triển khai chính sách.
Báo The New York Times (Mỹ) nhận định những bất đồng giữa chính quyền Tổng thống Macron và các lực lượng đối lập đang gây khó khăn cho việc tìm kiếm giải pháp chung trước các thách thức về tài chính công. Trong khi đó, báo The Guardian (Anh) từng đề cập đến những hạn chế trong khả năng đạt được thỏa hiệp giữa các chính đảng tại Pháp, khi nhiều đề xuất cải cách của chính phủ vấp phải sự phản đối từ các lực lượng chính trị và những nhóm lợi ích khác nhau.
Những diễn biến gần đây cho thấy việc giải quyết các vấn đề kinh tế - xã hội tại Pháp không chỉ phụ thuộc vào khả năng cân đối nguồn lực tài chính, mà còn đòi hỏi sự phối hợp và đồng thuận giữa các lực lượng chính trị. Trong bối cảnh đó, hiệu quả của các biện pháp ứng phó và khả năng dung hòa những lợi ích khác nhau sẽ là những yếu tố quan trọng đối với triển vọng ổn định xã hội tại Pháp trong thời gian tới.
