Ba Lan đã trở thành cường quốc nông nghiệp mới của châu Âu như thế nào?

Theo thống kê, năm 2025, xuất khẩu nông sản của Ba Lan tăng 8,6%, đạt 58 tỷ euro. "Warsaw có cán cân thương mại nông sản lớn thứ hai trong Liên minh châu Âu (EU), với thặng dư 20 tỷ euro. Trong khi thặng dư thương mại trong lĩnh vực nông sản của Pháp chỉ đạt 200 triệu euro", nhà kinh tế học Jakub Olipra nhận định.

Có nhiều lĩnh vực mà Ba Lan dẫn đầu châu lục. Ví dụ, quốc gia này sản xuất gần 1/3 lượng gia cầm của EU. Thường có giá thành rẻ hơn, các sản phẩm của Ba Lan đang chiếm thị phần ngày càng lớn trên thị trường châu Âu.

Có nhiều lý do để giải thích cho sự chuyển mình của ngành Nông nghiệp Ba Lan để trở thành một cường quốc xuất khẩu nông sản. Sau khi gia nhập Liên minh châu Âu (EU) năm 2004, Ba Lan đã hưởng lợi rất nhiều từ thị trường mới, giàu tiềm năng hơn này. Các mặt hàng xuất khẩu của Ba Lan chủ yếu hướng đến các nước khác trong EU, trong khi trước đây các sản phẩm của Ba Lan chủ yếu được xuất sang các nước láng giềng phía Đông.

Song song đó, Ba Lan được hưởng lợi từ các nguồn vốn đáng kể của châu Âu để hiện đại hóa nông nghiệp. "Kể từ năm 2004, sự chuyển đổi của vùng nông thôn Ba Lan có thể thấy rõ bằng mắt thường", ông Mariusz Dziwulski, nhà phân tích thị trường nông nghiệp của Ngân hàng PKO, nhận xét.

Năm 2025, xuất khẩu nông sản của Ba Lan tăng 8,6%, đạt 58 tỷ euro, tương đương 2% GDP. Ảnh: Mateusz Slodkowski

Ba Lan tạo dựng được chỗ đứng vững chắc trên thị trường xuất khẩu nông sản ở EU chủ yếu là nhờ yếu tố giá cả.

Tiền lương trong ngành Nông nghiệp Ba Lan thấp hơn đáng kể so với các nước Tây Âu. "Ba Lan đang làm tốt trong các lĩnh vực mà chi phí lao động ảnh hưởng đáng kể đến chi phí sản xuất, chẳng hạn như trái cây và rau quả", ông Mariusz Dziwulski giải thích. Quốc gia này là nước dẫn đầu châu Âu về sản lượng bí ngô và táo.

Câu hỏi đặt ra là những lợi thế này sẽ kéo dài bao lâu? Trong tất cả các lĩnh vực, mức lương ở Ba Lan đang dần bắt kịp mức lương trung bình của châu Âu. Thỏa thuận giữa EU và Khối Thị trường chung Nam Mỹ (Mercosur) cũng như viễn cảnh Ukraine gia nhập EU làm dấy lên nguy cơ cạnh tranh giá cả gay gắt hơn nữa. "Điều này đã và đang xảy ra với dâu tây đông lạnh, do thiếu lao động sẵn sàng làm việc với mức lương mong muốn, Ba Lan đang mất thị phần vào tay Ai Cập", ông Dziwulski giải thích.

Mặc dù ngày càng chiếm tỷ trọng nhỏ trong nền kinh tế Ba Lan, chỉ khoảng 2,8% GDP, ngành Nông nghiệp lại đóng vai trò quan trọng. Hơn 7% lực lượng lao động làm việc trong lĩnh vực này, con số gấp đôi mức trung bình của châu Âu.

Các chuyên gia đều đồng ý rằng, tương lai nông nghiệp của Ba Lan phụ thuộc vào việc định vị lại vị thế của đất nước trong chuỗi sản xuất. "Hiện tại, sản phẩm của Ba Lan chưa được biết đến rộng rãi; chúng ta chưa có các tập đoàn chuyên về các sản phẩm thực phẩm, nước đóng chai và dinh dưỡng chuyên biệt hay công ty lớn chuyên về sữa và sản phẩm từ sữa hàng. Chắc chắn chúng ta cần tích hợp nhiều khâu chế biến hơn, nhiều sản phẩm tinh chế hơn và ít thu hoạch nguyên liệu thô hơn. Điều này sẽ cho phép chúng ta vượt ra khỏi cách tiếp cận chỉ dựa vào giá cả", chuyên gia Jakub Olipra đề xuất.

Việc cải thiện chất lượng này cũng cần đi kèm với sự phát triển của các trang trại bền vững hơn, ít gây ô nhiễm hơn, mà người tiêu dùng sẵn sàng trả giá cao hơn. Mặc dù hiện tại chưa chắc chắn, nhưng những thay đổi này chắc chắn sẽ xảy ra.