Nỗi bất an sau mỗi buổi tan trường
Thị trường quà vặt trước cổng trường học luôn là điểm nóng về an toàn thực phẩm (ATTP) khiến dư luận bức xúc. Tại Hà Tĩnh, dù lực lượng Quản lý thị trường (QLTT) đã liên tục ra quân, triệt phá và xử phạt không ít vụ việc kinh doanh bánh kẹo không rõ nguồn gốc, nhưng cứ sau mỗi đợt cao điểm, "ma trận" đồ ăn vặt kém chất lượng lại nhanh chóng tái diễn, bủa vây học đường.
Dạo quanh các cổng trường tiểu học, trung học cơ sở trên địa bàn vào giờ tan tầm, không khó để bắt gặp những chiếc xe đẩy tự chế, những mẹt hàng rong di động bày biện đủ loại quà vặt sắc màu.
Các sản phẩm bánh kẹo màu sắc rực rỡ, in chữ nước ngoài, tuy nhiên khi hỏi về nguồn gốc, chủ cơ sở không xuất trình được bất cứ giấy tờ nào. Ảnh: Thành Đô
Từ xúc xích rán, viên chiên không che đậy đến các loại kẹo dẻo, bim bim, nước ngọt đóng chai nhỏ có giá siêu rẻ, chỉ từ 2.000 đến 5.000 đồng. Điểm chung của các mặt hàng này là bao bì sặc sỡ, in chữ nước ngoài nhưng hoàn toàn không có thông tin về nhãn phụ tiếng Việt, hạn sử dụng hay đơn vị nhập khẩu.
Đón con trước cổng một trường tiểu học tại phường Thành Sen, Hà Tĩnh, chị Nguyễn Thị Thu không giấu nổi sự lo lắng vì các cháu rất thích mua mấy gói kẹo dẻo hình con thú và thanh cay dán mác chữ nước ngoài ở cổng trường. "Có lần cháu mua về, tôi ngửi thử thấy mùi hóa chất nồng nặc. Khuyên bảo, răn đe mãi nhưng cứ hở ra, có tiền lẻ là cháu lại cùng bạn bè ra mua. Nhìn cảnh bụi bặm đường phố bám vào các xe đồ chiên rán, phụ huynh chúng tôi thực sự ái ngại nhưng bất lực vì không thể theo chân con 24/24 giờ", chị bày tỏ.
Không riêng ở trung tâm, tại khu vực ngoại ô như xã Đông Kinh, Hà Tĩnh tình trạng này cũng nhức nhối không kém. Nhiều phụ huynh bày tỏ sự bất an tột độ khi chứng kiến thực trạng mất an toàn vệ sinh thực phẩm diễn ra "ngang nhiên" ngay trước mắt.
Anh Nam, một phụ huynh có con học cấp 1 trên địa bàn xã Đông Kinh cho biết, thực tế, không chỉ là bánh kẹo không rõ nguồn gốc xuất xứ, mà cả những món đồ chiên rán, xúc xích nặng mùi hóa chất cũng được bày bán trên xe đẩy ngay sát cống rãnh, bụi đường.
"Chúng tôi thực sự mong mỏi chính quyền địa phương và lực lượng chức năng không chỉ ra quân kiểm tra, mà cần có những biện pháp quyết liệt, triệt để hơn. Mong rằng lực lượng quản lý thị trường sẽ vào cuộc sát sao, xử lý mạnh tay hơn nữa đối với các chủ hàng, đừng để sự an toàn của trẻ nhỏ bị đe dọa bởi lợi nhuận của những người kinh doanh thiếu lương tâm", anh Nam mong muốn.
Thực tế, hiểm họa từ thực phẩm bẩn ở cổng trường không còn là lời cảnh báo mơ hồ. Sự xuất hiện của các loại "bánh kẹo lạ" mang tính chất gây nghiện, kích thích thị giác và vị giác của trẻ nhỏ đang trực tiếp đe dọa đến sức khỏe lâu dài của thế hệ trẻ. Đây không đơn thuần là câu chuyện vi phạm quy định nhãn mác, mà là hành vi trục lợi trên sự an toàn của học sinh.
Những chia sẻ đầy tâm tư này cũng là tiếng lòng chung của hàng ngàn bậc cha mẹ trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh hiện nay. Họ không chỉ mong chờ những chế tài xử phạt hành chính đơn thuần, mà kỳ vọng vào một môi trường học đường thực sự an toàn, nơi mà thực phẩm cổng trường không còn là "mối đe dọa thầm lặng" đối với sự phát triển thể chất của thế hệ tương lai.
"Chặt ngọn" khó sạch gốc
Trước thực trạng này, lực lượng QLTT Hà Tĩnh đã vào cuộc quyết liệt. Nhiều chiến dịch kiểm tra đột xuất được triển khai, hàng nghìn sản phẩm bánh kẹo, đồ chơi trẻ em độc hại đã bị thu giữ và tiêu hủy. Tuy nhiên, để dẹp bỏ dứt điểm tình trạng này lại là một bài toán nan giải đối với lực lượng chức năng.
Trong tháng 4/2026, Đội QLTT số 1, Chi cục QLTT Hà Tĩnh đã xử lý 5 trường hợp kinh doanh hàng hóa trước cổng trường học không rõ nguồn gốc xuất xứ, không thực hiện việc niêm yết giá theo đúng quy định pháp luật. Đội đã ra quyết định xử phạt số tiền 7.750.000 đồng đối với các trường hợp nói trên.
Lực lượng QLTT Hà Tĩnh kiểm tra tại một cửa hàng kinh doanh bánh kẹo trước cổng trường học. Ảnh: Thành Đô
Ông Võ Viết Linh, Đội trưởng Đội QLTT số 1, Chi cục QLTT Hà Tĩnh cho biết, thời gian qua, lực lượng đã tăng cường trinh sát, kiểm tra và xử phạt hành chính nhiều hộ kinh doanh, cá nhân bán hàng rong quanh khu vực trường học về hành vi kinh doanh hàng hóa không rõ nguồn gốc xuất xứ.
Tuy nhiên, cái khó hiện nay là các đối tượng hoạt động rất tinh vi. Họ không bày biện số lượng lớn mà xé lẻ hàng hóa, cất giấu trong nhà dân hoặc các ngõ hẻm, chỉ mang ra một ít vào đúng khung giờ tan học. Khi thấy bóng dáng lực lượng chức năng, họ lập tức thu dọn, tẩu tán rất nhanh.
Cũng theo ông Võ Viết Linh, nguồn hàng này phần lớn không được sản xuất tại địa phương mà xé lẻ theo các xe khách đường dài tuồn vào địa bàn Hà Tĩnh. Đặc biệt, với sự phát triển của công nghệ, các đầu nậu hiện nay chủ yếu giao dịch qua các hội nhóm kín trên mạng xã hội, sử dụng dịch vụ chuyển phát nhanh giao hàng tận nơi cho các tiệm tạp hóa nhỏ lẻ. Điều này khiến việc theo vết, triệt phá tận gốc các tổng kho, đại lý bán buôn gặp nhiều trở ngại.
Để giải quyết dứt điểm tình trạng thực phẩm bẩn trước cổng trường, lực lượng QLTT cần sự phối hợp chặt chẽ từ phía nhà trường và đặc biệt là người dân. Ảnh: Thành Đô
Dù lực lượng QLTT quyết liệt nhưng địa bàn rộng, nhân sự mỏng, không thể túc trực hàng ngày tại từng cổng trường. Về phía nhà trường, vai trò thường chỉ dừng lại ở mức nhắc nhở dưới cờ hoặc thông báo trên nhóm phụ huynh, thiếu công cụ và thẩm quyền để xử lý các hộ kinh doanh phía ngoài khuôn viên trường học.
"Chúng tôi mong muốn nhận được sự phối hợp chặt chẽ từ phía nhà trường, đặc biệt là người dân. Khi phát hiện các điểm bán hàng có dấu hiệu nghi vấn, bánh kẹo không nhãn mác, đồ ăn vặt mất vệ sinh, phụ huynh và người dân có thể gọi ngay cho đường dây nóng của lực lượng QLTT. Mọi tin báo của người dân đều là nguồn tin quý giá để chúng tôi kịp thời khoanh vùng, xác minh và xử lý. Chỉ khi có sự giám sát của cộng đồng, sự quyết liệt của chính quyền địa phương trong việc quản lý vỉa hè và sự đồng hành của nhà trường trong việc giáo dục học sinh, thì vấn nạn này mới có thể được đẩy lùi một cách bền vững", ông Linh bộc bạch.
Để giải quyết triệt để vấn nạn thực phẩm bẩn trước cổng trường học, đã đến lúc cần một cơ chế phối hợp đồng bộ và thực chất hơn. Bên cạnh sự nghiêm minh của pháp luật, sự đồng hành của phụ huynh trong việc kiên quyết không cho con tiền tiêu vặt bừa bãi và giáo dục con cách nhận biết thực phẩm an toàn chính là "chốt chặn" cuối cùng, đảm bảo cho các em một môi trường học đường khỏe mạnh và an toàn.
