Giữ dòng điện ổn định giữa áp lực phụ tải liên tiếp lập đỉnh

Điện lập đỉnh, áp lực bủa vây

Theo Công ty TNHH một thành viên Vận hành hệ thống điện và thị trường điện quốc gia (NSMO), hệ thống điện quốc gia đạt kỷ lục công suất cực đại 58.103MW (vào thời điểm 13 giờ 40 phút ngày 26-5), tăng 5,7% so với kỷ lục năm 2025, sản lượng kỷ lục 1,212 tỷ kWh, cao hơn 9,1% so với kỷ lục của năm 2025. So với cùng kỳ năm 2025, sản lượng điện tiêu thụ toàn quốc cao hơn 15,7% và công suất cực đại cao hơn 15,4%. Hệ thống điện miền Bắc đạt kỷ lục công suất cực đại 29.716MW (vào thời điểm 13 giờ 20 phút ngày 26-5), tăng 5,4% so với kỷ lục của năm 2025, sản lượng kỷ lục 629 triệu kWh, cao hơn 5,4% so với kỷ lục của năm 2025. So với cùng kỳ năm 2025, sản lượng điện tiêu thụ tại miền Bắc cao hơn 25,4% và công suất cực đại cao hơn 26,4%.

Công nhân điện lực Hưng Yên kiểm tra hệ thống điện. Ảnh: PHƯƠNG ANH

NSMO dự báo, trong ngày 27-5, công suất tiêu thụ điện cực đại của miền Bắc vào khung giờ cao điểm tối (khoảng 22 giờ) đạt 31.000-31.500MW, cao hơn 6.500-7.000MW so với thời điểm trước đợt nắng nóng. Sản lượng điện tiêu thụ toàn miền Bắc ước đạt khoảng 644 triệu kWh. Các số liệu cho thấy nhu cầu sử dụng điện tại miền Bắc năm nay tăng sớm và tiếp tục gia tăng mạnh, gây áp lực lớn đối với hệ thống điện trong việc bảo đảm cung cấp điện an toàn, ổn định và liên tục. Đáng chú ý, theo ngành điện, đỉnh phụ tải hiện có xu hướng chuyển mạnh sang khung giờ tối từ 20 giờ đến 23 giờ. Đây là thời điểm hệ thống chịu áp lực lớn do điện mặt trời không còn phát huy hiệu quả, trong khi nhiều nhà máy thủy điện nhỏ thiếu nước vận hành.

Trong bối cảnh nhu cầu điện tăng cao, ngành điện buộc phải huy động thêm các nguồn điện chạy LNG và dầu-vốn có chi phí sản xuất cao nhằm bảo đảm đủ công suất cung cấp cho hệ thống trong giờ cao điểm. Việc này cũng giúp chủ động tiết kiệm nước tại các hồ thủy điện, đặc biệt là khu vực miền Trung, để điều tiết nước tối ưu phục vụ vận hành cho cả mùa khô.

Tiết kiệm điện và phát triển điện mặt trời mái nhà

Trước diễn biến thời tiết cực đoan, NSMO cho biết đã phối hợp cùng các đơn vị trong hệ thống chủ động triển khai nhiều phương án vận hành, chuẩn bị sẵn sàng các kịch bản ứng phó nhằm bảo đảm cung ứng điện trong các ngày nắng nóng. Đồng thời, đơn vị thường xuyên theo dõi diễn biến thời tiết và tình hình thủy văn tại các hồ chứa để điều chỉnh huy động nguồn điện kịp thời, không để xảy ra thiếu điện do nguyên nhân chủ quan.

Để bảo đảm điện cho 17 tỉnh, thành phố phía Bắc, bà Đỗ Nguyệt Ánh, Chủ tịch Hội đồng thành viên Tổng công ty Điện lực miền Bắc (EVNNPC) cho biết, ngay từ cuối năm 2025, toàn bộ hệ thống lưới điện đã được rà soát, sửa chữa và hoàn tất trước mùa nắng nóng. EVNNPC cũng phối hợp với các địa phương và khách hàng lớn để dự báo nhu cầu sử dụng điện, thúc đẩy các giải pháp tiết kiệm điện. Nhiều công trình trọng điểm được đẩy nhanh tiến độ và đóng điện ngay trong quý I-2026 nhằm tăng khả năng giải tỏa công suất. Song, dù ngành điện đã chủ động từ sớm nhưng hiệu quả vẫn phụ thuộc lớn vào sự đồng hành của người sử dụng điện. Để giảm áp lực cho hệ thống điện và tiết kiệm chi phí sinh hoạt trong mùa nắng nóng, ngành điện khuyến cáo người dân sử dụng điện tiết kiệm, hiệu quả.

EVNNPC khuyến nghị, các hộ gia đình nên cài đặt điều hòa ở mức 26-27 độ C kết hợp sử dụng quạt để tăng hiệu quả làm mát; hạn chế dùng đồng thời nhiều thiết bị công suất lớn trong giờ cao điểm; tắt các thiết bị điện khi không sử dụng và ưu tiên sản phẩm có nhãn tiết kiệm năng lượng. Đối với doanh nghiệp và cơ sở sản xuất, cần phối hợp với các đơn vị điện lực để điều chỉnh, dịch chuyển phụ tải khỏi giờ cao điểm. Người dân, doanh nghiệp được khuyến nghị nên đầu tư hệ thống điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ nhằm chủ động nguồn điện, giảm chi phí, hướng tới sử dụng năng lượng xanh, bền vững.

Theo EVNNPC, chỉ riêng trong tháng 4-2026, đơn vị đã phát triển thêm 1.839 khách hàng điện mặt trời mái nhà với tổng công suất 62,9MW. Lũy kế đến hết tháng 4-2026, toàn Tổng công ty có 5.639 khách hàng điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ với tổng công suất khoảng 528,1MW. Thực tế cho thấy, động lực lớn nhất thúc đẩy người dân đầu tư điện mặt trời mái nhà hiện nay chính là hiệu quả kinh tế trực tiếp. Nhiều hộ gia đình sau khi lắp đặt đã giảm mạnh chi phí tiền điện, thậm chí có tháng gần như không phải trả tiền điện.

Công nhân điện lực Nghệ An kiểm tra hệ thống điện. Ảnh: PHƯƠNG ANH

Ông Nguyễn Văn Vui (phường Trường Vinh, tỉnh Nghệ An) cho biết, gia đình ông lắp đặt hệ thống điện mặt trời mái nhà từ tháng 5-2025 với diện tích khoảng 80m² tấm pin, kết hợp bộ lưu trữ và tủ điện 3 pha, tổng chi phí khoảng 225 triệu đồng. “Trước đây, mỗi tháng gia đình tôi chi khoảng 5-6 triệu đồng tiền điện. Nay vào mùa hè gần như sử dụng hoàn toàn điện mặt trời, mùa đông chỉ còn đóng khoảng 1-1,5 triệu đồng”, ông Vui chia sẻ. Không chỉ hộ gia đình, nhiều doanh nghiệp cũng ghi nhận hiệu quả rõ rệt sau khi đầu tư điện mặt trời mái nhà. Bà Phạm Trâm Anh, Phó giám đốc Công ty TNHH một thành viên Kỹ thuật tài nguyên và môi trường (phường Trường Vinh, tỉnh Nghệ An) cho biết, doanh nghiệp đã đầu tư khoảng 160-170 triệu đồng để lắp đặt hệ thống điện mặt trời áp mái 3 pha. Sau khi lắp đặt, chất lượng điện ổn định hơn và chi phí điện giảm gần một nửa, nay giảm còn khoảng 7-8 triệu đồng.

Trong bối cảnh nhu cầu năng lượng ngày càng tăng, sự kết hợp giữa đầu tư hạ tầng, chuyển đổi số và nâng cao ý thức tiết kiệm điện của cộng đồng được xem là chìa khóa bảo đảm an ninh năng lượng bền vững trong dài hạn.