Các quốc gia khẩn trương ứng phó với giá xăng dầu tăng đột biến

Áp giá trần với xăng dầu trong nước

Nhiều quốc gia đã triển khai các biện pháp nhằm giảm tác động từ đà tăng mạnh của giá nhiên liệu.

Theo thông tấn Yonhap, Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung yêu cầu các cơ quan chức năng nhanh chóng áp dụng giá trần đối với xăng dầu trong nước và triển khai các biện pháp phòng ngừa nhằm đối phó với giá nhiên liệu tăng vọt và biến động trên thị trường tài chính, ngoại hối trong bối cảnh xung đột giữa Mỹ và Iran leo thang.

Ông cho rằng, khủng hoảng tại Trung Đông có thể gây ra bất ổn lớn đối với nền kinh tế Hàn Quốc, vốn phụ thuộc nhiều vào thương mại toàn cầu và nhập khẩu năng lượng từ khu vực này. Tổng thống cũng thúc giục Chính phủ và ngân hàng Hàn Quốc chuẩn bị các biện pháp bổ sung để ổn định thị trường, đồng thời sẵn sàng mở rộng chương trình ổn định thị trường trị giá 100 nghìn tỷ won nếu cần thiết.

Hàn Quốc sẽ theo dõi chặt chẽ nguy cơ gián đoạn nguồn cung năng lượng, tìm tuyến vận chuyển thay thế ngoài eo biển Hormuz, đồng thời tăng cường kiểm soát các hành vi thông đồng, ấn định giá và đầu cơ xăng dầu nhằm bảo vệ thị trường trong nước.

Trong khi, Bangladesh quyết định đóng cửa toàn bộ các trường đại học từ ngày 9/3 và cho nghỉ lễ Eid al-Fitr sớm hơn dự kiến nhằm tiết kiệm điện và nhiên liệu trong bối cảnh khủng hoảng năng lượng do căng thẳng Trung Đông. Chính phủ Bangladesh cho biết biện pháp này giúp giảm tiêu thụ điện và hạn chế ùn tắc giao thông, qua đó giảm lãng phí nhiên liệu.

Về phía Ấn Độ, Mỹ tạm thời cho phép India mua lượng dầu của Nga đang mắc kẹt trên biển trong 30 ngày, nhằm duy trì dòng chảy nguồn cung dầu toàn cầu và hạn chế đà tăng giá năng lượng trong bối cảnh căng thẳng Trung Đông leo thang và nguy cơ gián đoạn vận chuyển tại eo biển Hormuz.

Theo Bộ Tài chính Mỹ, biện pháp này chỉ mang tính tạm thời và giới hạn đối với lượng dầu đã bị mắc kẹt, do đó không mang lại lợi ích tài chính đáng kể cho Nga, nhưng có thể giúp các nhà máy lọc dầu châu Á, đặc biệt là tại Ấn Độ, giảm bớt áp lực thiếu nguồn cung. Ấn Độ hiện phụ thuộc lớn vào dầu nhập khẩu và đặc biệt dễ bị tổn thương trước cú sốc năng lượng khi dự trữ dầu chỉ đủ cho khoảng 25 ngày tiêu thụ.

Ở một diễn biến khác, Giám đốc điều hành Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cho rằng việc quay lại phụ thuộc vào nguồn khí đốt Nga sẽ sai lầm cả về kinh tế lẫn chính trị. Ủy ban Châu Âu hiện đang xem xét giảm thuế và các loại phí làm tăng hóa đơn năng lượng ở nhiều quốc gia, hoặc cho phép chính phủ tăng hỗ trợ nhà nước cho các ngành công nghiệp tiêu thụ nhiều năng lượng.

Các bộ trưởng tại Anh cũng đang thảo luận khả năng can thiệp để bảo vệ người dân trước hóa đơn năng lượng hộ gia đình tăng vọt.

Chính phủ Hungary do Thủ tướng Viktor Orbán lãnh đạo đã quyết định áp trần giá xăng và dầu diesel tại các trạm nhiên liệu, trong bối cảnh giá dầu toàn cầu tăng mạnh khi xung đột với Iran leo thang, theo thông tin của AP News . Giá xăng sẽ được giới hạn ở mức 595 forint/lít và dầu diesel 615 forint/lít (đơn vị tiền tệ của Hungary). Biện pháp này chỉ áp dụng đối với các phương tiện mang biển số và giấy đăng ký tại Hungary, đồng thời chính phủ sẽ mở kho dự trữ dầu để đảm bảo nguồn cung trong nước. Động thái trên được đưa ra khi Hungary đang chịu áp lực từ giá năng lượng tăng cao, đồng thời diễn ra trước thềm cuộc bầu cử trong nước.

Trước đó, chính phủ của ông Orbán cũng từng áp dụng biện pháp trần giá nhiên liệu vào năm 2021, nhưng sau hơn một năm đã phải dỡ bỏ do nhu cầu tiêu thụ tăng mạnh và xảy ra tình trạng thiếu nhiên liệu. Bên cạnh đó, ông Orbán kêu gọi EU gỡ bỏ các lệnh trừng phạt năng lượng đối với Nga nhằm giảm áp lực giá năng lượng. Quan điểm này diễn ra trong bối cảnh căng thẳng giữa Hungary và Ukraine gia tăng liên quan đến việc gián đoạn nguồn cung dầu qua đường ống Druzhba pipeline.

Nhanh chóng giải phóng kho dự trữ xăng dầu

Chính phủ Nhật Bản đang chuẩn bị phương án giải phóng kho dự trữ dầu chiến lược trong bối cảnh căng thẳng Trung Đông leo thang và nguy cơ gián đoạn vận chuyển qua Eo biển Hormuz. Theo Nikkei, Bộ Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp Nhật Bản (METI) đã yêu cầu các kho dự trữ quốc gia sẵn sàng triển khai nếu cần, dù hiện chưa có quyết định chính thức. Động thái này diễn ra khi Nhật Bản phụ thuộc hơn 90% dầu nhập khẩu từ Trung Đông, phần lớn đi qua eo biển Hormuz. Tokyo đang theo dõi sát nguồn cung và phối hợp với Nhóm G7 cũng như Cơ quan Năng lượng Quốc tế để sẵn sàng ổn định thị trường năng lượng.

Hiện, Nhật Bản có lượng dự trữ dầu đủ đáp ứng nhu cầu trong khoảng 254 ngày và từng giải phóng 22,5 triệu thùng sau xung đột Nga, Ukraine năm 2022. Lo ngại nguồn cung cũng khiến dầu thô Tây Texas (WTI) có lúc vượt 110 USD/thùng, gây thêm áp lực cho các nền kinh tế nhập khẩu năng lượng.

Reuters đã đưa tin, Serbia đã quyết định tạm dừng xuất khẩu dầu thô, xăng và dầu diesel đến ngày 19/3 nhằm bảo vệ thị trường trong nước trước nguy cơ thiếu hụt và giá nhiên liệu tăng mạnh khi giá dầu thế giới vượt 119 USD/thùng do xung đột với Iran.

Bộ trưởng Năng lượng Dubravka Djedovic Handanovic cho biết, biện pháp này nhằm ổn định nguồn cung và hạn chế tác động của biến động trên thị trường năng lượng toàn cầu. Trong khi đó, nước láng giềng Croatia cũng áp dụng trần giá nhiên liệu đến ngày 23/3 để kiềm chế đà tăng giá xăng dầu.

Serbia hiện duy trì cơ chế kiểm soát giá bán lẻ xăng dầu từ năm 2022 để giảm tác động của giá năng lượng tăng cao, trong khi xuất khẩu nhiên liệu của nước này gần đây suy giảm sau khi Mỹ áp đặt trừng phạt đối với công ty lọc dầu Naftna Industrija Srbije (NIS) do Nga sở hữu.

Trước diễn biến của giá xăng dầu trong nước, ngày 9/3/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 72/2026/NĐ-CP sửa đổi mức thuế suất thuế nhập khẩu ưu đãi đối với một số mặt hàng xăng, dầu, nguyên liệu sản xuất xăng, dầu tại Biểu thuế nhập khẩu ưu đãi ban hành kèm theo Nghị định số 26/2023/NĐ-CP ngày 31/5/2023 của Chính phủ về Biểu thuế xuất khẩu, Biểu thuế nhập khẩu ưu đãi, Danh mục hàng hóa và mức thuế tuyệt đối, thuế hỗn hợp, thuế nhập khẩu ngoài hạn ngạch thuế quan. Trong đó, Chính phủ quyết định giảm thuế nhập khẩu một số mặt hàng xăng dầu về 0%.