Xuất khẩu chinh phục mục tiêu 500 tỷ USD

Điểm tựa quan trọng cho ổn định kinh tế vĩ mô

Năm 2025 khép lại với dấu ấn nổi bật của hoạt động thương mại: Tổng kim ngạch xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam ước đạt 475 tỷ USD, tăng 17% so với năm 2024. Cán cân thương mại tiếp tục duy trì xuất siêu hơn 20 tỷ USD. 

Đằng sau những con số ấy là sự chuyển động mạnh mẽ của cơ cấu xuất khẩu. Các mặt hàng công nghiệp chế biến tiếp tục giữ vai trò chủ lực, chiếm 88,7% tổng kim ngạch, với những “đầu tàu” như điện tử, máy tính và linh kiện, điện thoại và linh kiện, máy móc, thiết bị. Những sản phẩm “made in Vietnam” ngày càng hiện diện sâu hơn trong chuỗi giá trị toàn cầu, không chỉ ở khâu gia công mà từng bước tham gia vào các công đoạn có hàm lượng công nghệ và giá trị gia tăng cao hơn.

Hoạt động xuất khẩu tại Công ty Cổ phần Tập đoàn Hòa Phát.

Song hành với đó, nông sản Việt Nam tiếp tục khẳng định vị thế là trụ đỡ quan trọng của xuất khẩu. Giữa những biến động của chính sách thuế quan và rào cản kỹ thuật ngày càng khắt khe, hạt cà phê Việt Nam vẫn tỏa hương mạnh mẽ trên thị trường thế giới với mức tăng trưởng 58,8%; hạt điều tăng 20,4%, hạt tiêu tăng 26,3%, thủy sản tăng 12,4%. Những con số ấy là thành quả của cả quá trình chuyển đổi từ tư duy sản lượng sang chất lượng, từ sản xuất manh mún sang chuỗi liên kết, từ xuất khẩu thô sang đáp ứng tiêu chuẩn cao về truy xuất nguồn gốc và phát triển bền vững.

Xuất khẩu cũng là câu chuyện của những thị trường lớn và những cánh cửa mới được mở ra. Hoa Kỳ tiếp tục là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam trong năm 2025 với kim ngạch đạt 153,2 tỷ USD, tăng 28,2% so với năm trước và chiếm hơn 32% tổng kim ngạch xuất khẩu của cả nước. Đây không chỉ là minh chứng cho sức hấp dẫn của hàng hóa Việt Nam mà còn cho thấy khả năng tận dụng hiệu quả các hiệp định thương mại tự do cũng như sự linh hoạt của doanh nghiệp trong việc thích ứng với những yêu cầu ngày càng cao của thị trường.

Đặc biệt, hành trình xuất khẩu không phải lúc nào cũng bằng phẳng. Có những thời điểm nhiều lô hàng bị ùn ứ, các doanh nghiệp phải đối mặt với rủi ro và thiệt hại lớn. Vụ việc gần 500 container chè của Việt Nam xuất khẩu sang Afghanistan bị ùn ứ tại cảng Karachi (Pakistan) là một minh chứng.

Nhưng cũng chính trong những thời điểm khó khăn ấy, vai trò điều hành sát sao của Chính phủ, sự vào cuộc quyết liệt của các bộ, ngành, đặc biệt là Bộ Công Thương, đã trở thành điểm tựa để doanh nghiệp "vượt sóng". Việc phía Pakistan chính thức cho phép giải phóng các container chè vào cuối năm 2025 không chỉ giúp doanh nghiệp giảm bớt thiệt hại mà còn khẳng định tinh thần đồng hành, hỗ trợ doanh nghiệp trong thương mại quốc tế.

Chinh phục mốc 500 tỷ USD

Sau khi về đích năm 2025 với kết quả tích cực, xuất khẩu năm 2026 đặt mục tiêu chinh phục mốc 500 tỷ USD. Góp phần thực hiện mục tiêu này, các ngành sản xuất chủ lực đã đề ra những kế hoạch hết sức tham vọng. Đơn cử như ngành dệt may, sau khi về đích 46 tỷ USD trong năm 2025, ngành này đặt mục tiêu kim ngạch xuất khẩu năm 2026 khoảng 50 tỷ USD, tăng hơn 9% trên nền tảng tái cấu trúc chuỗi cung ứng và tận dụng hiệu quả các hiệp định thương mại tự do.

Từ góc nhìn ngành dệt may-một trong những lĩnh vực xuất khẩu chủ lực của Việt Nam và đang giữ vững vị thế trong tốp 3 cường quốc xuất khẩu dệt may thế giới, ông Vũ Đức Giang, Chủ tịch Hiệp hội Dệt may Việt Nam cho rằng, dư địa tăng trưởng của ngành dệt may Việt Nam vẫn còn, song trọng tâm thời gian tới không chỉ là mở rộng quy mô sản xuất mà ngành dệt may nước ta sẽ định vị dựa trên chất lượng, sự bền vững và quản trị rủi ro...

Để đạt được mục tiêu này, doanh nghiệp buộc phải đa dạng hóa thị trường, đa dạng hóa khách hàng và đa dạng hóa đối tác khách hàng. Song song với đó, doanh nghiệp biết đầu tư chuẩn xanh, tự động hóa, tận dụng trí tuệ nhân tạo sẽ vươn lên dẫn đầu thị trường...

Đánh giá mục tiêu xuất khẩu 500 tỷ USD trong năm 2026 là con số đầy thách thức trong bối cảnh một số thị trường mới xuất hiện rào cản kỹ thuật và yêu cầu tiêu chuẩn ngày càng cao, ông Trần Thanh Hải, Phó cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu, Bộ Công Thương cho biết, một trong những nhiệm vụ được đặt ra sớm nhất của Bộ Công Thương là tiếp tục hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến hoạt động xuất-nhập khẩu...

Nhìn rộng hơn, xuất khẩu không chỉ mang về ngoại tệ hay tạo việc làm cho hàng triệu lao động, xuất khẩu còn lan tỏa động lực đổi mới công nghệ, nâng cao năng suất, thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế và khẳng định vị thế của Việt Nam trên bản đồ thương mại toàn cầu. Mỗi container hàng rời cảng không chỉ chở theo sản phẩm mà còn mang theo uy tín quốc gia và niềm tin của đối tác quốc tế.

Trong thời gian tới, khi kinh tế thế giới vẫn tiềm ẩn nhiều bất định, con đường xuất khẩu của Việt Nam chắc chắn còn không ít thử thách. Nhưng với nền tảng đã được gây dựng, với chủ trương, chính sách đúng đắn của Đảng, Nhà nước và sự nỗ lực không ngừng của cộng đồng doanh nghiệp, xuất khẩu sẽ tiếp tục là động lực tăng trưởng quan trọng, đưa kinh tế Việt Nam vươn ra biển lớn, tiến xa hơn trên hành trình hội nhập và phát triển bền vững.