Cà phê nhân. Ảnh minh họa
Đức, Italia và Tây Ban Nha tiếp tục dẫn đầu
Tồn kho Robusta trên sàn ICE tiếp tục giảm, trong khi tồn kho Arabica tăng mạnh, phản ánh sự phân hóa rõ nét giữa hai dòng cà phê chủ lực trên thị trường thế giới.
Tính đến ngày 8/4/2026, tồn kho Robusta trên sàn ICE giảm xuống còn 4.045 lô, mức thấp nhất trong 3,75 tháng. Ngược lại, lượng Arabica do ICE theo dõi tăng lên 585.621 bao vào ngày 18/3, mức cao nhất trong 6,25 tháng.
Diễn biến này xuất hiện trong bối cảnh niên vụ cà phê Việt Nam đã đi qua hơn nửa chặng đường. Thị trường đang chịu áp lực khi Indonesia và Brazil chuẩn bị bước vào vụ thu hoạch mới, làm gia tăng kỳ vọng về nguồn cung toàn cầu.
Trong nước, nông dân vẫn kỳ vọng giá cà phê có thể duy trì quanh ngưỡng 100.000 đồng/kg, sau thời gian dài quen với mặt bằng giá cao. Tuy nhiên, triển vọng này đang chịu sức ép khi lượng hàng xuất khẩu của Việt Nam vẫn khá dồi dào, trong khi nguồn cung mới từ các quốc gia sản xuất lớn sắp được tung ra thị trường.
Theo Hiệp hội Cà phê - Ca cao Việt Nam (VICOFA), xuất khẩu cà phê trong tháng 3/2026 đạt hơn 1 tỷ USD, giảm 13% so với cùng kỳ năm 2025. Điểm tích cực là xuất khẩu cà phê chế biến, gồm cà phê rang xay và hòa tan, đạt gần 183 triệu USD, tăng 20% và chiếm 18% tổng giá trị xuất khẩu, cao hơn mức 16% của cả năm 2025.
Còn theo số liệu của Cục Hải quan, tháng 3/2026, Việt Nam xuất khẩu 221.975 tấn cà phê, trị giá hơn 990 triệu USD, tăng 55,3% về lượng và tăng 47% về trị giá so với cùng kỳ năm trước. Lũy kế quý I/2026, xuất khẩu cà phê đạt 590.498 tấn, tương ứng hơn 2,749 tỷ USD. So với cùng kỳ năm 2025, lượng xuất khẩu tăng 12,5%, nhưng giá trị lại giảm 7,1%.
Dù những yếu tố như nguy cơ gián đoạn vận tải qua eo biển Hormuz, hay tình trạng mưa thấp tại Brazil vẫn hỗ trợ giá, thị trường nhìn chung vẫn nghiêng về xu hướng giảm khi liên tiếp xuất hiện các báo cáo về nguồn cung dồi dào.
Trong 3 tháng đầu năm 2026, Đức, Italia và Tây Ban Nha tiếp tục là 3 thị trường xuất khẩu cà phê lớn nhất của Việt Nam, với thị phần lần lượt 16,4%, 8,6% và 7,6%. So với cùng kỳ năm 2025, xuất khẩu sang Đức tăng 3,2%, Tây Ban Nha tăng 14,1%, trong khi thị trường Italia giảm 11,5%.
Bên cạnh nhóm thị trường châu Âu, Nhật Bản tiếp tục là một trong những thị trường lớn và ổn định nhất của cà phê Việt Nam. Năm 2025, Nhật Bản là thị trường xuất khẩu cà phê lớn thứ 5 của Việt Nam, với kim ngạch khoảng 611 triệu USD, chiếm gần 6,9% tổng kim ngạch toàn ngành.
Nhật Bản vẫn là thị trường quan trọng của cà phê Việt
Theo Cục Xuất nhập khẩu, Bộ Công Thương, trong 2 tháng đầu năm 2026, cơ cấu cà phê xuất khẩu của Việt Nam sang Nhật Bản vẫn tập trung vào Robusta, chiếm 63% tổng trị giá. Cà phê Arabica chỉ chiếm 6,2%, trong khi cà phê chế biến chiếm 30,7%.
Tháng 2/2026, giá xuất khẩu bình quân cà phê Việt Nam sang Nhật Bản đạt 5.425 USD/tấn, tăng 6,1% so với tháng trước nhưng vẫn thấp hơn 12,1% so với cùng kỳ năm 2025. Tính chung 2 tháng đầu năm, giá bình quân đạt 5.219 USD/tấn, giảm 15,3%.
Điều này cho thấy Việt Nam vẫn chủ yếu xuất khẩu cà phê nhân, cà phê xanh với giá trị gia tăng thấp, trong khi phân khúc chế biến sâu và cà phê đặc sản vẫn còn dư địa lớn.
Nhật Bản được đánh giá là một trong những thị trường tiêu thụ cà phê ổn định và khắt khe nhất châu Á. Theo Hiệp hội Cà phê Nhật Bản, khoảng 74,3% người dân nước này uống cà phê thường xuyên. Tổng tiêu thụ năm 2025 đạt khoảng 397,3 nghìn tấn.
Các dự báo cho thấy nhu cầu tiêu thụ cà phê tại Nhật Bản có thể tăng lên khoảng 473 nghìn tấn vào năm 2028 và đạt gần 480 nghìn tấn vào năm 2030. Xu hướng tiêu dùng đang dịch chuyển sang cà phê tiện lợi, cà phê chất lượng cao, cà phê đặc sản và các sản phẩm khử caffeine. Đây là cơ hội cho cà phê Việt Nam, đặc biệt là các dòng Arabica chất lượng cao từ Lâm Đồng.
Thị trấn Yachiyo, thuộc quận Yūki, tỉnh Ibaraki, Nhật Bản, hiện có quan hệ kết nghĩa với huyện Lạc Dương, tỉnh Lâm Đồng - vùng trồng Arabica nổi tiếng của Việt Nam.
Đại diện phía Nhật Bản cho biết, khu vực suối nước nóng nổi tiếng của Yachiyo mỗi năm đón khoảng 70.000-80.000 lượt khách và mong muốn quảng bá cà phê Lạc Dương tại đây. Yachiyo cũng có quan hệ với Yamanakako và Yamagata, tỉnh Nagano, qua đó có thể mở rộng cơ hội đưa cà phê Việt Nam tới nhiều địa phương khác của Nhật Bản.
Các doanh nghiệp Nhật Bản đánh giá cà phê Việt Nam có hương vị phù hợp và lợi thế lớn về khoảng cách vận chuyển so với cà phê từ Brazil, Colombia hay Ethiopia. Tuy nhiên, để nâng cao giá trị tại Nhật Bản, doanh nghiệp Việt Nam cần hiểu rõ khẩu vị tiêu dùng của người Nhật - một thị trường đề cao sự tinh tế, ổn định và chất lượng đồng đều.
Bà Đinh Anh Minh, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Việt Nam tại Nhật Bản cho rằng, doanh nghiệp cần xây dựng hình ảnh rõ ràng cho sản phẩm cà phê Việt Nam, trong đó yếu tố nhận diện xuất xứ đóng vai trò quan trọng.
Theo bà Minh, việc in rõ dòng chữ “Made in Vietnam” trên bao bì sẽ giúp người tiêu dùng Nhật Bản nhận diện sản phẩm tốt hơn, đồng thời nâng cao giá trị thương hiệu quốc gia.
Ông Tạ Đức Minh, Tham tán Thương mại Việt Nam tại Nhật Bản cho biết: “Xu hướng tiêu dùng tại nước này đang chuyển mạnh sang cà phê đặc sản. Vì vậy, doanh nghiệp Việt Nam cần chủ động tiếp cận các nhà rang xay, hệ thống phân phối và chuỗi cung ứng lớn của Nhật Bản”.
Theo các chuyên gia, nếu tiếp tục phụ thuộc vào xuất khẩu cà phê nguyên liệu, Việt Nam sẽ ngày càng khó giữ lợi thế tại Nhật Bản trước sự cạnh tranh từ Brazil và Colombia. Ngược lại, việc đẩy mạnh chế biến sâu, phát triển cà phê đặc sản và xây dựng thương hiệu sẽ là chìa khóa để gia tăng giá trị và duy trì vị thế tại một trong những thị trường khó tính nhưng giàu tiềm năng nhất châu Á.
Trong những năm tới, nhu cầu cà phê tại Nhật Bản được dự báo tăng trưởng ổn định. Các dự báo thị trường cho thấy mức tiêu thụ có thể đạt khoảng 473,0 nghìn tấn vào năm 2028, tương ứng với tốc độ tăng trưởng trung bình khoảng 0,3% mỗi năm. Với xu hướng này, tổng tiêu thụ cà phê tại Nhật Bản dự kiến đạt 480 nghìn tấn vào năm 2030. Bên cạnh sự ổn định về quy mô thị trường, xu hướng tiêu dùng cũng đang chuyển dịch theo hướng gia tăng các sản phẩm cà phê tiện lợi, cà phê chất lượng cao và cà phê đặc sản, đồng thời nhu cầu đối với cà phê khử caffeine ngày càng tăng khi người tiêu dùng quan tâm nhiều hơn đến yếu tố sức khỏe.
