Nhiều loại tàu tải trọng lớn, yêu cầu công nghệ cao đã được các doanh nghiệp trong nước đóng mới thành công, mở ra cơ hội mở rộng thị trường. Song song với đó, một số đơn vị tiếp tục thực hiện tái cơ cấu, từng bước tháo gỡ khó khăn, xử lý các tồn tại tài chính kéo dài.
Cơ hội mở rộng thị trường và nâng cao năng lực
Ngành đóng tàu Việt Nam đã đạt được những kết quả đáng khích lệ với việc đóng mới, hạ thủy và bàn giao nhiều tàu chuyên dụng hoạt động trên các tuyến hàng hải quốc tế. Cuối tháng 12-2025, tàu chở hàng trọng tải 65.000DWT đã được hạ thủy thành công tại Công ty TNHH MTV Đóng tàu Nam Triệu. Đây là tàu hàng lớn nhất do Việt Nam tự thiết kế và đóng mới tính đến thời điểm hiện nay.
 |
Tàu dịch vụ điện gió CSOV-9020 được đóng mới tại Công ty TNHH MTV Đóng tàu Hạ Long. Ảnh: BẢO LINH |
Theo ông Trần Mạnh Hà, Tổng giám đốc Tổng công ty Công nghiệp tàu thủy (SBIC), kết quả này thể hiện rõ năng lực tổ chức sản xuất, quản lý kỹ thuật và điều hành thi công của doanh nghiệp. Việc kiểm soát tốt tiến độ, chất lượng, đáp ứng các yêu cầu khắt khe của đăng kiểm quốc tế đã góp phần khẳng định uy tín, củng cố niềm tin của đối tác đối với ngành đóng tàu Việt Nam.
Bên cạnh đó, nhiều sản phẩm khác cũng ghi dấu ấn, như các loạt tàu: Tàu dịch vụ điện gió CSOV-9020 tại Công ty TNHH MTV Đóng tàu Hạ Long; tàu phục vụ công trình ngoài khơi ST145 tại Công ty Cổ phần Đóng tàu Sông Cấm; tàu chở dầu, hóa chất 13.000 tấn tại Công ty Đóng tàu Phà Rừng. Những kết quả này cho thấy năng lực sản xuất trong nước đang từng bước được nâng cao, tiếp cận các phân khúc kỹ thuật phức tạp hơn. Động lực phát triển của ngành trong thời gian tới đến từ nhu cầu thay thế đội tàu cũ bằng thế hệ tàu mới, hiện đại hơn.
Xu hướng dịch chuyển đơn hàng đóng tàu về khu vực châu Á cũng tạo điều kiện thuận lợi để Việt Nam tận dụng lợi thế về nguồn nhân lực, cơ sở hạ tầng và kinh nghiệm sản xuất, từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu, đồng thời góp phần thực hiện Chiến lược phát triển bền vững kinh tế biển.
 |
| Tàu dịch vụ điện gió CSOV-9020 được đóng mới tại Công ty TNHH MTV Đóng tàu Hạ Long. Ảnh: BẢO LINH |
Tái cơ cấu gắn với ổn định và phát triển bền vững
Cùng với nhiệm vụ sản xuất, kinh doanh, SBIC tiếp tục triển khai thực hiện Nghị quyết số 220/NQ-CP của Chính phủ về xử lý doanh nghiệp. Theo đồng chí Phạm Hoài Chung, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Hội đồng thành viên SBIC, mục tiêu xuyên suốt là vừa bảo đảm ổn định hoạt động sản xuất, vừa từng bước xử lý tồn tại, lành mạnh hóa tài chính, nâng cao hiệu quả hoạt động.
Tại Công ty TNHH MTV Đóng tàu Bạch Đằng, sau khi đóng thành công tàu chở dầu, hóa chất dung tích 9.300m³, doanh nghiệp tiếp tục nhận đơn hàng mới với tàu 14.000m³, dự kiến hạ thủy vào cuối năm 2026. Với lượng đơn hàng hiện có, đơn vị cơ bản bảo đảm việc làm cho người lao động đến năm 2027. Trong bối cảnh định hướng di dời địa điểm sản xuất, lãnh đạo Công ty mong muốn duy trì ổn định hoạt động, phát huy truyền thống của đơn vị từng là lá cờ đầu của ngành.
Tại Công ty Đóng tàu Phà Rừng, lãnh đạo doanh nghiệp cho rằng, nếu được xử lý dứt điểm các tồn tại tài chính, giữ lại được hạ tầng và nguồn nhân lực thì việc triển khai tái cơ cấu là hoàn toàn khả thi. Khi có cơ chế minh bạch, hấp dẫn, doanh nghiệp có thể thu hút nhà đầu tư có năng lực tài chính và kinh nghiệm tham gia. Kiến nghị đặt ra là giữ nguyên ngành nghề chính, bảo đảm tính liên tục trong sản xuất và khai thác hiệu quả các nguồn lực hiện có.
Một hướng đi được nhiều đơn vị quan tâm là mô hình công ty cổ phần do Nhà nước nắm giữ cổ phần chi phối, như tại Công ty Cổ phần Đóng tàu Sông Cấm. Theo lãnh đạo doanh nghiệp, việc phát huy thế mạnh truyền thống, tập trung vào các dòng sản phẩm chủ lực như tàu kéo, đồng thời mở rộng quy mô sản xuất theo hướng hoàn thiện sẽ góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh.
Đối với Công ty TNHH MTV Đóng tàu Nam Triệu, mục tiêu đặt ra là tập trung vào các sản phẩm chất lượng cao, tối ưu giá thành, qua đó nâng cao thu nhập cho người lao động. Doanh nghiệp đang phối hợp với các cơ quan chức năng triển khai những thủ tục liên quan đến tái cơ cấu, hướng tới xử lý dứt điểm nợ tồn đọng, cải thiện sức khỏe tài chính và tạo nền tảng cho giai đoạn phát triển mới.
Để thực hiện hiệu quả các nhiệm vụ này, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Xuân Sang đề nghị cán bộ, đảng viên, người lao động trong toàn hệ thống tiếp tục phát huy tinh thần đoàn kết, nỗ lực vượt qua khó khăn. Đồng thời, cần chú trọng xây dựng đội ngũ cán bộ quản lý và kỹ thuật có chất lượng cao, coi đây là lực lượng nòng cốt để phát triển ngành công nghiệp tàu thủy trong giai đoạn mới.
