Từ điều chỉnh lãi suất huy động đến giảm chi phí vốn
Sau các chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước (NHNN) về việc giảm mặt bằng lãi suất, hệ thống ngân hàng đã có những động thái cụ thể, từ điều chỉnh lãi suất huy động đến triển khai các chương trình tín dụng ưu đãi, qua đó từng bước đưa chi phí vốn xuống thấp hơn.
Theo thông tin từ NHNN, tính đến đầu tháng 11, cả 46/46 ngân hàng thương mại (NHTM) đã điều chỉnh giảm lãi suất tiền gửi niêm yết 0,5%/năm đối với các kỳ hạn từ 6 tháng trở lên. Trong đó, nhóm NHTM Nhà nước và NHTM 100% vốn nước ngoài giảm phổ biến 0,5%/năm; nhóm NHTM cổ phần giảm phổ biến 0,5-0,7%/năm.
Việc điều chỉnh lãi suất huy động được xem là tiền đề quan trọng để các ngân hàng có cơ sở giảm lãi suất cho vay, đồng thời góp phần giảm chi phí đầu vào của hoạt động tín dụng.
Diễn biến trên thị trường cũng cho thấy những tín hiệu ban đầu của quá trình truyền dẫn chính sách. Giai đoạn cuối tháng 10/2026, lãi suất tiền gửi phát sinh mới bình quân giảm khoảng 0,4%/năm so với giai đoạn giữa tháng 10/2026. Trong khi đó, lãi suất cho vay phát sinh mới bình quân giảm khoảng 0,2-0,5%/năm.
Đáng chú ý, hơn 20 ngân hàng đã công bố các chương trình tín dụng ưu đãi, với mức giảm lãi suất từ 1,5-2%/năm. Như vậy, bên cạnh xu hướng giảm của mặt bằng lãi suất chung, các chương trình ưu đãi đang tạo thêm cơ hội tiếp cận vốn với chi phí thấp hơn cho những nhóm khách hàng và lĩnh vực được ưu tiên.
Tuy nhiên, mức giảm lãi suất trên thực tế có sự khác biệt tùy thuộc vào đối tượng khách hàng, kỳ hạn, mục đích sử dụng vốn và điều kiện của từng chương trình tín dụng. Do đó, hiệu quả của chính sách không chỉ nằm ở mức giảm lãi suất công bố, mà còn ở phạm vi khách hàng được thụ hưởng và khả năng duy trì mặt bằng lãi suất hợp lý trong thời gian tới.
Ngân hàng đồng hành chia sẻ chi phí vốn với khách hàng
Tại các ngân hàng thương mại, việc giảm lãi suất không chỉ được triển khai đối với các khoản vay mới mà còn mở rộng sang dư nợ hiện hữu. Đây là điểm đáng chú ý bởi việc điều chỉnh lãi suất đối với các khoản vay đang lưu hành có tác động trực tiếp đến chi phí tài chính mà doanh nghiệp và người dân đang phải gánh chịu.
Ông Lê Quốc Minh, Phó Tổng Giám đốc Ngân hàng TMCP Quân đội (MB) cho biết, ngân hàng đã chủ động thực hiện giảm lãi suất theo chỉ đạo của Chính phủ và NHNN, tập trung vào khách hàng cá nhân, doanh nghiệp thuộc 5 lĩnh vực ưu tiên của Chính phủ.
Đáng chú ý, chính sách giảm lãi suất được áp dụng cho cả khoản vay cũ và khoản vay mới. Đối với các khoản vay cũ, khi đến kỳ điều chỉnh lãi suất, ngân hàng chủ động giảm lãi suất cho khách hàng mà không cần thực hiện thủ tục hành chính.
Theo ông Minh, đến cuối tháng 10/2026, lãi suất cho vay ngắn hạn sau khi giảm bình quân ở mức 8-9%/năm, trong khi lãi suất trung hạn ở mức 9-10%/năm. Mức giảm bình quân là từ 1,5-2% đối với cả các khoản vay cũ và mới.
Tương tự, Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) cũng triển khai các chương trình giảm lãi suất cho người dân và doanh nghiệp ngay sau chỉ đạo của Chính phủ và NHNN.
Ông Bạch Thành Long, Phó Tổng Giám đốc Vietcombank cho biết, ngày 20/10/2026, ngân hàng bắt đầu giảm lãi suất huy động 0,5%, tạo nền tảng để hạ lãi suất cho vay.
Đặc biệt, từ ngày 19/10 đến hết năm 2026, VCB triển khai chương trình tín dụng thúc đẩy sản xuất, kinh doanh cho các lĩnh vực ưu tiên với mức giảm từ 1,5-2%/năm. Một số lĩnh vực thiết yếu như thương mại tiêu dùng, thương mại xăng dầu được giảm lãi suất tới 3%/năm.
“Đến thời điểm hiện tại, Vietcombank có gần 17.000 doanh nghiệp, hộ kinh doanh đã được thụ hưởng chính sách này với quy mô dư nợ ước lượng khoảng 100.000 tỷ đồng đã được giải ngân, trong đó có hơn 3.000 doanh nghiệp, gần 14.000 cá nhân, hộ kinh doanh thực hiện hoạt động sản xuất, kinh doanh”, ông Long cho biết.
Bên cạnh chương trình giảm lãi suất cho vay, Vietcombank tiếp tục triển khai các chương trình tín dụng ưu đãi khác như cho vay nhà ở xã hội, cho vay thanh niên trẻ mua nhà, cho vay các lĩnh vực ưu tiên và tín dụng xanh.
Trong khi đó, Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam (Agribank) cũng đẩy mạnh các giải pháp giảm chi phí vốn, đồng thời mở rộng quy mô tín dụng ưu đãi.
Bà Phùng Thị Bình, Phó Tổng Giám đốc Agribank thông tin, ngay từ đầu năm 2026, thực hiện Chỉ thị 01/CT-NHNN của Thống đốc NHNN, ngân hàng đã triển khai nhiều giải pháp để ổn định mặt bằng lãi suất huy động, tiết giảm chi phí, chia sẻ lợi ích nhằm giảm lãi suất cho vay, đặc biệt đối với lĩnh vực sản xuất, kinh doanh và các lĩnh vực ưu tiên.
Đến nay, Agribank đã triển khai 24 chương trình tín dụng ưu đãi với quy mô 600.000 tỷ đồng, dư nợ đạt khoảng 300.000 tỷ đồng. Lãi suất cho vay của các chương trình này giảm từ 2-2,5% so với lãi suất cho vay thông thường.
Đáng chú ý, từ tháng 10/2026, thực hiện chủ trương của NHNN về giảm lãi suất cho vay, Agribank triển khai giảm lãi suất đối với cả dư nợ hiện hữu và dư nợ cho vay mới, nhằm bảo đảm lợi ích trực tiếp cho khách hàng.
Theo bà Bình, đến ngày 31/10/2026, đối với dư nợ cũ, Agribank đã giảm lãi suất cho khoảng 200.000 tỷ đồng dư nợ. Trong đó, một số khoản vay được giảm tới 2,5% so với lãi suất đang áp dụng, tùy từng đối tượng khách hàng và mục đích sử dụng vốn. Bên cạnh đó, hơn 100.000 tỷ đồng dư nợ cho vay mới đối với lĩnh vực sản xuất, kinh doanh và các lĩnh vực ưu tiên được áp dụng lãi suất ưu đãi, giảm từ 2-2,5%/năm.
Không chỉ tập trung vào lãi suất, Agribank còn đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động tín dụng nhằm rút ngắn quy trình và thời gian phê duyệt, ứng dụng công nghệ trong thẩm định, phê duyệt cho vay cũng như kiểm tra, giám sát mục đích sử dụng vốn vay.
Những động thái này cho thấy các ngân hàng đang triển khai đồng thời nhiều giải pháp để giảm chi phí vốn cho khách hàng, từ điều chỉnh lãi suất, mở rộng chương trình tín dụng ưu đãi đến cải thiện quy trình cấp tín dụng.
Doanh nghiệp tiết kiệm hàng trăm triệu đồng mỗi tháng
Tác động của việc giảm lãi suất đã bắt đầu được phản ánh trong chi phí tài chính của doanh nghiệp. Đối với những doanh nghiệp có nhu cầu vốn lớn, thường xuyên phải vay ngân hàng để duy trì hoạt động và xoay vòng vốn, việc lãi suất giảm dù chỉ một phần trăm cũng có thể tạo ra khoản tiết kiệm đáng kể.
Bà Phạm Thị Hải, Giám đốc Tài chính Công ty cổ phần Tôn Thép Việt Pháp cho biết, vào cuối tháng 10, doanh nghiệp đã nhận được thông báo giảm lãi suất từ một số ngân hàng với mức giảm khoảng 1,5%. Theo đó, lãi suất hiện nay đối với khoản vay của doanh nghiệp ở mức khoảng 6,1%/năm.
“Với chính sách giảm lãi suất như vậy, chúng tôi đánh giá lãi suất đang gần bằng với mặt bằng lãi suất năm 2025 và điều đó giúp cho doanh nghiệp chúng tôi tiết giảm chi phí lãi vay được hàng trăm triệu đồng một tháng”, bà Hải chia sẻ.
Khoản chi phí tiết kiệm được không chỉ giúp doanh nghiệp cải thiện dòng tiền mà còn tạo thêm nguồn lực phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh. Theo bà Hải, doanh nghiệp sẽ tiếp tục tái đầu tư, mua nguyên vật liệu để phục vụ sản xuất. Đồng thời, khoản tiết kiệm từ chi phí lãi vay cũng giúp doanh nghiệp có thêm nguồn lực chi trả lương, thưởng cuối năm cho người lao động.
Tác động này càng rõ nét đối với những doanh nghiệp có nhu cầu vốn lưu động lớn và chu kỳ sản xuất, kinh doanh cần liên tục bổ sung nguyên vật liệu.
Bà Trần Phương Linh, Trưởng ban Tài chính Công ty cổ phần Tập đoàn Austdoor chia sẻ, doanh nghiệp đã nhận được công văn thông báo giảm lãi suất từ các ngân hàng, với mức giảm từ 0,5-1,5% tùy khoản vay.
Theo bà Linh, thời điểm cuối năm cũng là giai đoạn doanh nghiệp hoàn tất các công trình xây dựng, do đó nhu cầu vốn tăng cao để xử lý nguồn nguyên liệu đầu vào và chuẩn bị nguồn lực tái đầu tư cho năm mới.
“Việc giảm lãi suất này đã tiết kiệm được hàng trăm triệu đồng một tháng cho doanh nghiệp để doanh nghiệp có nguồn vốn mới để tái tạo việc sản xuất kinh doanh và tăng được lợi ích cho người lao động”, bà Linh cho biết.
Đáng chú ý, nhu cầu vốn luân chuyển của Austdoor hiện ở mức khoảng 300-400 tỷ đồng mỗi tháng. Trong giai đoạn cao điểm cuối năm, con số này có thể tăng lên khoảng 500-600 tỷ đồng/tháng.
Với quy mô vốn luân chuyển lớn, việc giảm lãi suất có ý nghĩa trực tiếp đối với khả năng kiểm soát chi phí đầu vào của doanh nghiệp. Bà Linh đánh giá việc giảm lãi suất giúp doanh nghiệp ổn định chi phí vốn, tạo tiền đề để cố định giá bán đầu ra, qua đó mang lại lợi ích cho khách hàng và người dân.
Như vậy, tác động của chính sách giảm lãi suất không chỉ dừng lại ở việc giảm nghĩa vụ trả lãi của doanh nghiệp. Khi chi phí tài chính được tiết giảm, doanh nghiệp có thêm dư địa để duy trì sản xuất, bổ sung nguyên vật liệu, tái đầu tư và chủ động hơn trong kế hoạch kinh doanh. Đây cũng là yếu tố quan trọng giúp doanh nghiệp cân đối nguồn lực cho hoạt động sản xuất trong giai đoạn cao điểm cuối năm.
Tiếp tục duy trì mặt bằng lãi suất hợp lý, khơi thông dòng vốn phục vụ nền kinh tế
Mặc dù những chuyển động giảm lãi suất đã xuất hiện trên cả thị trường huy động và cho vay, việc duy trì mặt bằng lãi suất hợp lý trong thời gian tới vẫn đặt ra yêu cầu đối với công tác điều hành chính sách tiền tệ.
Theo NHNN, thời gian tới, cơ quan này sẽ tiếp tục bám sát diễn biến kinh tế thế giới và trong nước, điều hành chính sách tiền tệ linh hoạt nhằm góp phần kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô và hỗ trợ tăng trưởng kinh tế bền vững.
Trong đó, NHNN tiếp tục điều hành nghiệp vụ thị trường mở linh hoạt, bám sát mục tiêu chính sách tiền tệ và kịp thời hỗ trợ thanh khoản cho các tổ chức tín dụng. Đồng thời, điều hành tỷ giá linh hoạt, phù hợp với điều kiện thị trường, phối hợp đồng bộ với các công cụ chính sách tiền tệ nhằm ổn định thị trường ngoại tệ.
Đối với hoạt động tín dụng, NHNN sẽ thực hiện các giải pháp phù hợp với diễn biến kinh tế vĩ mô và khả năng hấp thụ vốn của nền kinh tế; định hướng tín dụng vào lĩnh vực sản xuất, kinh doanh, lĩnh vực ưu tiên và các động lực tăng trưởng kinh tế; kiểm soát chặt chẽ tín dụng đối với lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro.
Đặc biệt, về điều hành lãi suất, NHNN khẳng định sẽ tiếp tục chỉ đạo các tổ chức tín dụng triển khai quyết liệt các giải pháp giảm mặt bằng lãi suất, đồng thời có biện pháp xử lý đối với các tổ chức tín dụng không chấp hành chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và NHNN.
Cơ quan quản lý cũng sẽ tiếp tục triển khai các biện pháp hỗ trợ thanh khoản, nguồn vốn cho các tổ chức tín dụng, qua đó góp phần giảm mặt bằng lãi suất.
Thực tế từ các ngân hàng và doanh nghiệp cho thấy, giảm lãi suất đang tạo ra những tác động tích cực bước đầu đối với chi phí vốn và hoạt động sản xuất, kinh doanh. Tuy nhiên, để chính sách phát huy hiệu quả bền vững, việc giảm lãi suất cần đi cùng khả năng tiếp cận tín dụng thực chất, quy trình cho vay thuận lợi và dòng vốn được phân bổ đúng đối tượng, đúng mục đích.
Trong bối cảnh doanh nghiệp đang cần thêm nguồn lực để hoàn thành kế hoạch sản xuất, kinh doanh năm 2026 và chuẩn bị cho năm 2027, việc duy trì mặt bằng lãi suất hợp lý sẽ tiếp tục là một trong những điều kiện quan trọng hỗ trợ phục hồi và mở rộng hoạt động kinh tế.
