Lực mua áp đảo trên thị trường hàng hóa nguyên liệu thế giới trong tuần giao dịch vừa qua (20-24/7). Đóng cửa tuần, chỉ số MXV-Index tăng 2,4% lên 2.811 điểm, ghi nhận tuần tăng thứ 5 liên tiếp. Nhóm năng lượng tiếp tục là tâm điểm khi giá hai mặt hàng dầu thô tăng hơn 9% trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông leo thang.
Chỉ số MXV-Index
Thị trường đậu tương thế giới vừa trải qua một tuần giao dịch khởi sắc khi giá tăng mạnh nhờ sự cộng hưởng của ba yếu tố thời tiết bất lợi tại Mỹ, nhu cầu nhập khẩu tăng cao từ Trung Quốc và hoạt động nghiền ép nội địa lập kỷ lục.
Ngay từ phiên giao dịch đầu tuần (20/7), thông tin Mỹ bán một lượng lớn đậu tương sang Trung Quốc đã đẩy giá tăng gần 2%, lên 450,5 USD/tấn. Hai phiên sau đó, giá tiếp tục leo lên 454,7 USD/tấn khi thời tiết khô nóng cực đoan bao trùm nhiều khu vực trồng đậu tương tại miền Bắc và miền Tây nước Mỹ.
Dù chịu áp lực chốt lời trong phiên cuối tuần, đậu tương vẫn đóng cửa ở vùng giá cao nhất tuần. Giá đậu tương tăng 4,2%, lên 460,6 USD/tấn - mức cao nhất trong 3,5 năm. Giá khô đậu tương cũng tăng 5,2%, lên 369,5 USD/tấn.
Diễn biến giá đậu tương
Thời tiết tiếp tục là yếu tố hỗ trợ quan trọng nhất đối với thị trường. Các vùng gieo trồng chủ lực tại Tây Bắc và Đồng bằng phía Bắc nước Mỹ đang bước vào giai đoạn phát triển quan trọng trong điều kiện thiếu mưa và nắng nóng kéo dài. Báo cáo Tiến độ mùa vụ mới nhất của Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) cho thấy chỉ 66% diện tích đậu tương được đánh giá ở mức tốt đến rất tốt, thấp hơn đáng kể so với mức 70% cùng kỳ năm ngoái. World Weather Inc. cũng cảnh báo tình trạng stress nhiệt có thể kéo dài đến đầu tháng 8, làm suy giảm độ ẩm đất và gia tăng rủi ro đối với năng suất.
Trong khi đó, nhu cầu nhập khẩu từ Trung Quốc tiếp tục củng cố triển vọng tiêu thụ đậu tương Mỹ. USDA xác nhận nước này đã bán thêm 264.000 tấn đậu tương vụ mới cho Trung Quốc, cùng 110.000 tấn cho các thị trường chưa xác định. Trong 20 ngày đầu tháng 7, Trung Quốc chiếm gần 67% tổng lượng đậu tương Mỹ được bán ra. Đến giữa tháng 7, tổng khối lượng đậu tương Mỹ đã được cam kết xuất khẩu đạt khoảng 4,6 triệu tấn - mức cao nhất trong 4 năm và tăng tới 94% so với cùng kỳ năm trước.
Nhu cầu mạnh mẽ tại thị trường nội địa Mỹ cũng hỗ trợ thêm cho giá. Theo Hiệp hội Các nhà chế biến hạt có dầu Quốc gia Mỹ (NOPA), sản lượng nghiền ép trong tháng gần nhất đạt hơn 5,8 triệu tấn - mức cao kỷ lục, vượt kỳ vọng của thị trường và tăng gần 16% so với cùng kỳ năm ngoái. Trong khi đó, tồn kho dầu đậu tương giảm xuống mức thấp nhất trong 8 tháng nhờ nhu cầu sản xuất nhiên liệu sinh học tăng mạnh, giúp biên lợi nhuận nghiền ép tiếp tục duy trì ở mức cao.
Về nguồn cung, thị trường cũng nhận thêm các thông tin hỗ trợ. Báo cáo WASDE tháng 7 của USDA hạ dự báo tồn kho cuối kỳ niên vụ 2025-2026 của Mỹ xuống còn gần 9 triệu tấn, đồng thời giảm dự báo tồn kho đậu tương toàn cầu niên vụ 2026-2027 xuống còn 124,17 triệu tấn. Tại Nam Mỹ, Hiệp hội Các nhà xuất khẩu ngũ cốc Brazil (ANEC) cũng điều chỉnh giảm dự báo xuất khẩu đậu tương tháng 7 xuống còn 13,5 triệu tấn do các quy định kiểm dịch thực vật mới của Trung Quốc và tình trạng ùn tắc tại hệ thống cảng.
Dự báo sản lượng đậu tương tại các nước sản xuất chính
Tại thị trường trong nước, giá đậu tương thế giới tăng cùng chi phí logistics đi lên đã kéo giá chào bán khô đậu tương giao ngay tại các cảng tăng khoảng 200 đồng/kg, lên 11.500 - 11.600 đồng/kg đối với các hợp đồng giao tháng 7 và tháng 8.
Theo số liệu sơ bộ của Cục Hải quan, trong nửa đầu tháng 7, Việt Nam nhập khẩu gần 188.000 tấn đậu tương, gần gấp đôi cùng kỳ năm ngoái. Lũy kế từ đầu năm đến ngày 15/7, lượng nhập khẩu đạt hơn 2,1 triệu tấn với kim ngạch vượt 1,02 tỷ USD, tăng lần lượt 61,1% về lượng và 69,7% về trị giá so với cùng kỳ năm 2025.
Theo bà Đào Thị Linh, Trưởng phòng Tư vấn Đầu tư Công ty Cổ phần Giao dịch Hàng hóa Thành phố Hồ Chí Minh (HCT) - Thành viên Kinh doanh số 012 của MXV, dù USDA vẫn dự báo Mỹ sẽ đạt sản lượng đậu tương kỷ lục trong niên vụ 2026-2027 nhờ diện tích gieo trồng tăng, thị trường vẫn thận trọng trước những rủi ro thời tiết trong giai đoạn hình thành năng suất. Vì vậy, diễn biến thời tiết tại Trung Tây nước Mỹ cùng tiến độ xuất khẩu nhiều khả năng sẽ tiếp tục ảnh hưởng lớn đến xu hướng của thị trường đậu tương trong thời gian tới.
