Áp lực bán trở lại thị trường hàng hóa nguyên liệu thế giới trong tuần giao dịch cuối tháng 7, kéo chỉ số MXV-Index giảm gần 2% xuống còn 2.755 điểm. Trong đó, nhóm năng lượng và nông sản là hai nhóm chịu áp lực lớn nhất khi kỳ vọng hạ nhiệt căng thẳng tại Trung Đông làm giá dầu lao dốc, còn triển vọng thời tiết thuận lợi tại Mỹ khiến nhóm họ đậu đồng loạt suy yếu.
Chỉ số MXV-Index.
Thời tiết Mỹ thuận lợi gây sức ép lên nhóm họ đậu
Trái ngược với diễn biến nửa đầu tháng 7, nhóm họ đậu khép lại tuần cuối tháng bằng một đợt điều chỉnh khá mạnh. Kết tuần, giá đậu tương giảm gần 5,3% xuống còn 436,3 USD/tấn; khô đậu tương mất 4,18%, xuống 354 USD/tấn; còn dầu đậu tương giảm mạnh nhất, tới 7,1%, xuống 1.475 USD/tấn.
Theo MXV, nguyên nhân lớn nhất đến từ sự thay đổi trong kỳ vọng về vụ mùa tại Mỹ. Các dự báo thời tiết mới nhất cho thấy, khu vực phía Tây Vành đai Ngô và Đậu tương (Western Corn Belt) sẽ đón lượng mưa khá dồi dào trong vài tuần tới, trong khi nền nhiệt trên toàn bộ khu vực Trung Tây duy trì ở mức mát mẻ trong đầu tháng 8.
Diễn biến giá các mặt hàng đậu tương.
Đây là thời điểm cây đậu tương bước vào giai đoạn tạo quả và phát triển hạt - giai đoạn có ảnh hưởng lớn nhất đến năng suất cả vụ. Khi điều kiện thời tiết chuyển biến tích cực, những lo ngại về nguy cơ khô hạn và stress nhiệt nhanh chóng hạ nhiệt, kéo theo làn sóng chốt lời trên thị trường kỳ hạn.
Dự báo sản lượng đậu tương tại các nước sản xuất chính.
Áp lực bán càng gia tăng khi các quỹ đầu cơ vẫn đang nắm giữ lượng vị thế mua khá lớn. Dù đã giảm đáng kể so với mức kỷ lục khoảng 502.000 hợp đồng hồi đầu năm, các quỹ hiện vẫn nắm khoảng 320.000 hợp đồng mua ròng đối với nhóm họ đậu. Điều này đồng nghĩa, nếu thời tiết tại Mỹ tiếp tục thuận lợi trong thời gian tới, thị trường vẫn còn dư địa cho các đợt bán kỹ thuật tiếp theo.
Đối với dầu đậu tương, áp lực còn đến từ thị trường năng lượng. Giá dầu thô giảm khiến hiệu quả kinh tế của việc pha trộn nhiên liệu sinh học suy yếu, qua đó ảnh hưởng trực tiếp đến nhu cầu sử dụng dầu đậu tương làm nguyên liệu sản xuất diesel tái tạo. Mặc dù sản lượng diesel tái tạo của Mỹ trong tháng 5 đạt mức cao kỷ lục, giá thành phẩm giảm đã khiến biên lợi nhuận ép dầu thu hẹp xuống còn khoảng 93,15 USD/tấn, gây sức ép lên toàn bộ chuỗi giá trị của nhóm họ đậu.
Về nhu cầu, thị trường cũng bắt đầu xuất hiện dấu hiệu chững lại từ Trung Quốc sau giai đoạn nhập khẩu rất mạnh. Trong tháng 6, nước này đã nhập khẩu kỷ lục 13,55 triệu tấn đậu tương, giúp các nhà máy ép dầu duy trì công suất ở mức 2,25-2,5 triệu tấn mỗi tuần. Tuy nhiên, điều đó cũng khiến lượng tồn kho dầu đậu tương thương mại tăng lên hơn 1,2 triệu tấn, mức cao nhất trong gần 3 năm.
Nhập khẩu đậu tương của Trung Quốc
Để giảm áp lực tồn kho, Tập đoàn Dự trữ Nhà nước Trung Quốc (Sinograin) dự kiến sẽ đưa khoảng 500.000 tấn đậu tương ra đấu giá trong tuần này. Cùng với đó, những diễn biến ngoại giao mới giữa Washington và Bắc Kinh liên quan đến các quy định hạn chế công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) cũng khiến thị trường lo ngại nông sản có thể tiếp tục trở thành một trong những lĩnh vực chịu ảnh hưởng nếu căng thẳng thương mại leo thang trở lại.
Trong nước, nguồn cung khô đậu tương trong tháng 8 được dự báo khá dồi dào. Ngoài hơn 400.000 tấn đậu tương nhập khẩu phục vụ ép dầu, Việt Nam dự kiến nhập thêm khoảng 400.000 tấn khô đậu tương thành phẩm, đưa tổng nguồn cung lên khoảng 700.000 tấn.
Tuy nhiên, tiến độ mua hàng cho các lô giao tháng 8-9 vẫn khá chậm, trong khi thời gian giao hàng không còn nhiều. Điều này khiến các doanh nghiệp thương mại tiếp tục giữ giá, làm cho thị trường khô đậu tương trong nước trở nên nhạy cảm hơn với những biến động của giá thế giới.
Mặc dù giá đậu tương kỳ hạn giảm góp phần hạ nhiệt chi phí nhập khẩu nguyên liệu, các doanh nghiệp thương mại và nhà máy chế biến vẫn duy trì tâm lý mua hàng khá thận trọng. Trong bối cảnh tỷ giá và cước vận tải biển còn nhiều biến động, phần lớn doanh nghiệp vẫn lựa chọn chiến lược mua cuốn chiếu thay vì ký hợp đồng với khối lượng lớn.
Trong thời gian tới, diễn biến thời tiết tại Mỹ vẫn sẽ là yếu tố có ảnh hưởng lớn nhất tới xu hướng của nhóm họ đậu. Đây cũng sẽ là cơ sở để các doanh nghiệp trong nước cân nhắc kế hoạch mua hàng cho các hợp đồng giao quý IV/2026.
Giá dầu giảm mạnh
Thị trường dầu thô vừa trải qua một tuần biến động rất mạnh, nhưng xu hướng chủ đạo vẫn là đi xuống khi giới đầu tư dần đặt cược nhiều hơn vào khả năng xung đột tại Trung Đông sẽ không tiếp tục leo thang.
Theo dữ liệu theo dõi tàu của Kpler, lưu lượng tàu qua eo biển Hormuz có cải thiện từ ngày 26/7 nhưng lại giảm mạnh trong hai ngày cuối tháng, xuống chỉ còn khoảng 3-4 tàu/ngày. Trong khi đó, số liệu của Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) cũng cho thấy lượng tàu qua khu vực này liên tục duy trì dưới 10 tàu/ngày kể từ ngày 21/7. Điều đó cho thấy hoạt động vận tải vẫn chưa thực sự trở lại bình thường.
Lưu lượng tàu hàng ngày di chuyển qua eo biểu Hormuz trong 2 tuần cuối tháng 7.
Giá dầu phản ứng rất mạnh, tăng khoảng 6,5-8% chỉ trong một phiên. Đến cuối tuần, việc Tehran tiếp tục duy trì các biện pháp phong tỏa eo biển Hormuz cũng khiến giá dầu nhích lên nhẹ, phản ánh tâm lý thận trọng của thị trường trước nguy cơ gián đoạn nguồn cung vẫn còn hiện hữu.
Dù vậy, các nhịp hồi phục này chưa đủ để đảo ngược xu hướng của cả tuần. Theo Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV), kết thúc phiên giao dịch cuối tháng, giá dầu WTI giảm khoảng 5,2%, xuống dưới 84,7 USD/thùng; trong khi dầu Brent giảm gần 6,9%, còn trên 90,1 USD/thùng.
Diễn biến trên thị trường thế giới cũng tác động trực tiếp đến giá bán lẻ trong nước. Trong kỳ điều hành ngày 30/7, Liên Bộ Công Thương - Tài chính đã điều chỉnh tăng giá hầu hết các mặt hàng xăng dầu. Dầu diesel tăng mạnh nhất, thêm 7,2% lên 27.624 đồng/lít. Hai mặt hàng xăng sinh học E5 và E10 cũng tăng 6,6-7,2%, lên lần lượt 22.388 đồng/lít và 22.859 đồng/lít.
Theo cơ quan điều hành, nguyên nhân chủ yếu là giá các sản phẩm xăng dầu thành phẩm trên thị trường thế giới đã tăng khoảng 5% trong kỳ điều hành vừa qua. Đồng thời, Quỹ Bình ổn tiếp tục được sử dụng với mức chi 500 đồng/lít đối với xăng sinh học, 1.000 đồng/lít đối với dầu diesel và 500 đồng/kg đối với dầu mazut.
