Dòng vốn ngành Ngân hàng Khu vực 15: Tạo “sức bật” mới kinh tế địa phương tăng trưởng

Mục tiêu tăng trưởng tổng sản phẩm nội địa (GRDP) năm 2026 của tỉnh An Giang từ 10,71% trở lên, tỉnh Cà Mau khoảng 10% được đặt ra trong bối cảnh xuất khẩu biến động, thời tiết thất thường, đầu tư tư nhân còn dè dặt.

Vấn đề mà lãnh đạo địa phương, doanh nghiệp và cả người dân đều trăn trở là động lực nào đủ mạnh để kéo nền kinh tế đi lên. Một trong những động lực góp phần tạo sức bật mới là dòng chảy tín dụng của hệ thống ngân hàng trên địa bàn Ngân hàng Khu vực 15 – nơi Ngân hàng Nhà nước Chi nhánh Khu vực 15 đang đóng vai trò điều phối, giữ nhịp vốn cho hai tỉnh An Giang và tỉnh Cà Mau.

Số liệu từ Ngân hàng Nhà nước Khu vực 15 cho thấy, tính đến cuối tháng 2/2026, dư nợ tín dụng toàn Khu vực 15 ước đạt 400.800 tỷ đồng, tăng 1,1% so với cuối năm 2025. Điều đáng chú ý là trong cơ cấu dòng vốn có khoảng 83% tổng dư nợ tập trung vào lĩnh vực sản xuất – kinh doanh. Tín dụng bằng VND chiếm trên 98%, tín dụng ngắn hạn chiếm hơn 71%. Điều này cho thấy dòng tiền không bị “kẹt” trong các lĩnh vực đầu cơ mà đang trực tiếp “nuôi dưỡng” hoạt động tạo ra giá trị gia tăng.

Tại An Giang, dư nợ ước đạt 276.800 tỷ đồng, chiếm hơn 69% toàn khu vực, tăng 1,56% so cuối năm. Còn tỉnh Cà Mau đạt khoảng 124.000 tỷ đồng, tăng nhẹ 0,09%. Nếu đặt trong bối cảnh tháng đầu năm thường là giai đoạn trầm lắng của tín dụng, mức tăng này phản ánh nỗ lực khá rõ của hệ thống ngân hàng trong việc “bơm vốn” sớm cho mùa vụ, cho đơn hàng xuất khẩu và cho các dự án đang dở dang.

Một điểm đáng chú ý nữa tín dụng nông nghiệp – nông thôn chiếm hơn 60% tổng dư nợ. Riêng khu vực nông, lâm, thủy sản ước đạt 86.200 tỷ đồng vào cuối tháng 2/2026, tăng 1,56% so cuối năm 2025. Với đặc thù của hai tỉnh, đây là “huyết mạch” nuôi cả chuỗi giá trị lúa gạo, tôm, cá tra, thương mại biên giới và logistics.

Một trong những băn khoăn lớn nhất của doanh nghiệp địa phương thời gian qua là chi phí vốn. Dữ liệu từ các tổ chức tín dụng cho thấy, lãi suất cho vay bình quân đã giảm so với cuối năm trước. Tại An Giang, lãi suất cho vay bình quân khoảng 7,99%/năm; tại Cà Mau khoảng 7,81%/năm. Các khoản vay ngắn hạn lĩnh vực ưu tiên xuống mức 4%/năm.

Trong khi đó, mặt bằng huy động vẫn duy trì ổn định, dưới 6 tháng phổ biến 2,6-4,75%/năm; kỳ hạn dài hơn dao động 5-6,3%/năm. Điều này cho thấy ngành Ngân hàng đang chấp nhận thu hẹp biên lợi nhuận để hỗ trợ nền kinh tế – một lựa chọn không dễ trong bối cảnh áp lực chi phí và rủi ro nợ xấu vẫn hiện hữu.

Những chương trình tín dụng “trúng mạch”, các gói tín dụng trọng tâm đang bám sát định hướng phát triển địa phương. Chương trình tín dụng nông, lâm, thủy sản quy mô 185.000 tỷ đồng do nhiều ngân hàng thương mại tham gia đã giải ngân hàng chục nghìn tỷ đồng trên địa bàn. Riêng An Giang chiếm phần lớn dư nợ của chương trình này, phản ánh vai trò trung tâm lúa gạo và cá tra của tỉnh.

Chương trình cho vay nhà ở xã hội theo Nghị quyết 33/NQ-CP cũng ghi nhận giải ngân hàng trăm tỷ đồng cho cả chủ đầu tư và người mua nhà. Ở góc độ an sinh, đây là lớp “đệm” giúp lực lượng lao động yên tâm “bám trụ” khu công nghiệp, vùng sản xuất.

Đáng chú ý, tín dụng bất động sản chỉ chiếm khoảng 10% tổng dư nợ, trong đó phần lớn là nhu cầu tự ở. Điều này cho thấy dòng vốn chưa có dấu hiệu chệch hướng sang đầu cơ đất đai – một điểm cộng trong bức tranh điều hành.

Điều hành linh hoạt - “chìa khóa” giữ nhịp tăng trưởng

ThS. Trần Văn Phước, Quyền Giám đốc Ngân hàng Nhà nước chi nhánh khu vực 15 chia sẻ, trong vai trò quản lý nhà nước về hoạt động tiền tệ trên địa bàn khu vực, Ngân hàng Nhà nước chi nhánh Khu vực 15 không chỉ dừng ở giám sát, mà còn kết nối ngân hàng – doanh nghiệp – chính quyền. Các chương trình “kết nối ngân hàng – doanh nghiệp” nếu đi vào thực chất, theo từng ngành hàng cụ thể, giúp vốn đến đúng nơi cần đến.

Trong bối cảnh mục tiêu tăng trưởng hai con số không cho phép chậm nhịp, dòng vốn ngành Ngân hàng Khu vực 15 đang tích cực tăng trưởng có chọn lọc, ưu tiên sản xuất, kiểm soát rủi ro.

Điều người dân và doanh nghiệp mong đợi lúc này không phải là những con số kỷ lục, mà là sự ổn định, tiếp cận vốn thuận lợi và đồng hành dài hạn. Nếu giữ được hướng đi này, tín dụng ngân hàng sẽ không chỉ là “đòn bẩy”, mà thực sự trở thành bệ phóng cho một chu kỳ tăng trưởng mới của An Giang và Cà Mau.

Dòng vốn ngành Ngân hàng Khu vực 15 đang đi đúng hướng, nhưng để tạo “sức bật” rõ nét hơn cho An Giang và Cà Mau, ThS. Trần Văn Phước cho biết, tín dụng cần được thiết kế theo tư duy đầu tư phát triển, thay vì chỉ đáp ứng nhu cầu vốn ngắn hạn.

Hai địa phương An Giang và Cà Mau có một điểm chung là lợi thế kinh tế rất rõ ràng (lúa gạo, cá tra ở An Giang; tôm, kinh tế biển ở Cà Mau) nhưng giá trị gia tăng còn “mỏng” do phụ thuộc nhiều vào xuất thô và gia công. “Nếu tín dụng chỉ dừng ở cho vay mùa vụ thì tăng trưởng sẽ lặp lại quỹ đạo cũ. Ngân hàng cần tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị”, ThS. Trần Văn Phước nhấn mạnh.

Muốn vậy, theo ThS. Trần Văn Phước đề xuất giải pháp thực hiện đồng bộ. Trong đó, tỉnh An Giang, tài trợ chuỗi giá trị lúa gạo – cá tra theo mô hình “đầu tàu – vệ tinh” với đề xuất 3 nhóm giải pháp tín dụng trọng tâm, cụ thể:

Thứ nhất, chuyển từ cho vay hộ đơn lẻ sang tài trợ chuỗi liên kết. Ngân hàng lựa chọn doanh nghiệp đầu mối có năng lực xuất khẩu làm “đầu tàu”, sau đó cấp hạn mức tín dụng chuỗi bao gồm cả hợp tác xã, nông hộ vệ tinh. Hợp đồng bao tiêu và dòng tiền bán hàng sẽ là cơ sở thẩm định thay vì chỉ dựa vào tài sản đảm bảo. Cách làm này giúp giảm chi phí vốn, đồng thời hạn chế tình trạng “được mùa rớt giá”.

Thứ hai, ưu tiên tín dụng đầu tư công nghệ sau thu hoạch. Tổn thất sau thu hoạch lúa và thủy sản vẫn ở mức cao. Ngân hàng nên dành gói trung – dài hạn lãi suất ưu đãi cho kho lạnh, sấy tuần hoàn, chế biến sâu, truy xuất nguồn gốc. Khi chất lượng hàng hóa nâng lên, biên lợi nhuận tăng, khả năng trả nợ cũng bền vững hơn.

Thứ ba, hình thành quỹ bảo lãnh tín dụng cấp tỉnh cho doanh nghiệp nông nghiệp. Nhiều doanh nghiệp nhỏ ở An Giang có phương án tốt nhưng thiếu tài sản thế chấp. Nếu chính quyền địa phương cùng ngân hàng xây dựng cơ chế bảo lãnh chia sẻ rủi ro, dòng vốn sẽ mạnh dạn chảy vào khu vực sản xuất thực.

Còn đối với tỉnh Cà Mau tín dụng phải gắn với kinh tế biển và “con tôm tỷ đô” không chỉ là mở rộng dư nợ, mà là cơ cấu lại tín dụng theo hướng bền vững. Để làm được điều này, ThS. Trần Văn Phước cũng đưa ra 3 giải pháp trọng tâm, đó là:

Một là, xây dựng gói tín dụng chuyên biệt cho chuỗi tôm xuất khẩu. Ngân hàng có thể áp dụng hạn mức quay vòng linh hoạt theo chu kỳ nuôi - chế biến - xuất khẩu, rút ngắn thời gian phê duyệt để doanh nghiệp kịp “chớp” lấy cơ hội thị trường.

Hai là, phát triển tín dụng xanh gắn với tiêu chuẩn quốc tế. Các thị trường lớn ngày càng yêu cầu truy xuất nguồn gốc, giảm phát thải. Ngân hàng nên áp dụng lãi suất ưu đãi cho mô hình nuôi tôm sinh thái, tuần hoàn nước, tiết kiệm năng lượng. Đây không chỉ là xu hướng, mà sẽ là “giấy thông hành” để giữ thị phần xuất khẩu.

Ba là, thí điểm bảo hiểm rủi ro thủy sản tích hợp trong khoản vay. Biến đổi khí hậu, dịch bệnh khiến ngành tôm tiềm ẩn rủi ro cao. Nếu tín dụng được thiết kế kèm sản phẩm bảo hiểm, cả ngân hàng và người nuôi đều giảm áp lực khi thị trường biến động.